tarixiyantropologiya

PPTX 46 стр. 235,0 КБ Бесплатная загрузка

46 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 235,0 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 46

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 46

prezentatsiya powerpoint toshkent kimyo xalqaro universiteti ma’ruzachi: dotsent, t.f.f.d (phd) narziyev nabijon normurodovich fan: tarixiy antropologiya “tarix” kafedrasi mavzuning rejasi: tarixiy antropologiyaning vujudga kelishi sabablari. g‘arbiy yevropada tarixiy antropologiyaning asoschilari va uning shakllanishi. fanlararo aloqadorligi, fanga oid atamalar va ularning izohi. tayanch iboralar: mejdissiplinar, interdissiplinar, transdissiplinar “yangi tarixiy fan”, “genealogiya”, “total tarix”, “annallar maktabi”, tarix fanining keyingi 100 yil davomidagi rivojlanishida ma'lum ma'nodagi sikllilikni ko‘rishimiz mumkin. masalan xix asrning oxiridan jahondagi tarix fanida pozitivizm hukmronlik qildi. bu davrda tarixnavislikda buyuk voqyealar va buyuk odamlar to‘g‘risida yozish, ayniqsa asosiy diqqat va e'tibor davlatlarga va ularning hukmdorlariga qaratildi. siyosiy hayot bosh masala bo‘ldi. xx asrning birinchi o‘n yilliklarida germaniyada k.lamprext, fransiyada l.fevr va m.blok, angliyada l.nemir va r.touni kabilar eski voqyealar bilan bog‘liq, “rankean” tarixi kurashib keldilar. o‘tgan asrning 50 yillariga kelganda “yangi tarix” g‘alaba qildi. bu struktura tarixi bo‘lib, bu tarix voqyealar tarixi emas edi, iqtisodiy va sotsial tarix, juda “uzoqlikka …

2 / 46

al odamni unutdi, tarix anonim tarix, o‘z qiyofasini yo‘qotgan tarix bo‘lib qoldi, degan ovozlar eshitila boshladi. tarixiy antropologiya fanining vujudga kelishi va rivojlanishi bo‘yicha bahsli munozaralar mavjud. tarixiy antropologiya fani xx asrga kelib amalda olib borilayotgan tarixiy bilimlarni o‘rganishga oid tadqiqotlardagi nazariy modellari va usullarining o‘zgarib borish zarurati asosida mavjud tarixni o‘rganish, muammolarni tanlash, tadqiq etishda shakllangan an’analarga qarshi chiqish, tarixni tadqiq etishda yangicha metodologiyalarni, ya’ni umumiylikdan xususiylikka yo‘naltirilgan usullardan keng foydalanish asnosida ko‘plab yangi tarixiy fakt va dalillarning muomalaga kiritilishi asosida vujudga kelgan. tarixiy antropologiya fani turli davlatlarda turlicha nomlar asosida rivojlangan. jumladan, fransiyada “annallar maktabi”, italiyada “mikrotarix”, aqshda “madaniy antropologiya”, angliyada “ijtimoiy antropologiya” va boshqalar. ularda tarix fanini tadqiq etishda ham o‘ziga xos metodologik yondashuvlar ko‘zga tashlanadi. tarixiy antropologiya vujudga kelishi fransiyadagi “annallar maktabi” faoliyati bilan uzviy bog‘liq hisoblanadi. ushbu maktab namoyondalari tarixni tadqiq etishda amalda qo‘llanilayotgan metodlar ancha eskirib qolganligini ta’kidlashgan. tarixiy tadqiqotlarga yangicha uslublarda yondashish tarafdori …

3 / 46

diga qo‘ygan muammolarga javob bera olmay qolganligida deb ko‘rsatilgan. bu esa tarixiy antropologiyaning vujudga kelishining asosiy sabablaridan biri bo‘ldi. aniq va tabiiy fanlar taraqqiy etayotgan bir paytda, tarix fani an’anaviy ravishda davlatlar tarixi, yirik urushlar, davlat, siyosat, jamiyat arboblari tarixini o‘rgangan holda tarixiy jarayonlardagi mayda, kichik detallar va voqeliklarga, aholining iqtisodiy va ijtimoiy hayoti to‘g‘risida deyarli e’tibor qaratmasdan qolgan edi. tarixiy antropologiya evolyutsionizm g‘oyalari asosida insoniyatning ibtidoiy hayoti va madaniyatini o‘rganish bo‘yicha ancha ishlar qilingan edi. xx asrning birinchi yarimida antropologiya namoyondalari hikoya qilinadigan tarixdan muammoli va munozarali tarixga, yozishdan tushuntirishga o‘tishni maqsad qilib qo‘ygan edilar. dastlabki davrlarda tarixiy antropologiyada quyidagi masalalarga e’tibor qaratildi: tarixda kichik voqeilikka tanqidiy yondashish; tarixiy xulosalar berishda har bir davr odamlarning psixologik o‘ziga xosligini inobatga olish, buning uchun umumiylikdan qochish va xususiylikka e’tibor qaratish; insonning dunyoqarashi va fikrlashining tarixiy jarayonlarda o‘zgarishi mumkinligini o‘rganish; insonni vaqt oralig‘ida o‘rganilishi tarixda aniq faktlarni berishini, ya’ni tarixni bayon etishda …

4 / 46

deb hisoblaydi. bu g‘oya orqali f. brodel tarixni o‘rganishda yakka shaxs va uning rolini tadqiq etishni tanqid etadi. yani, o‘rta asrlar va yangi davr tarixini o‘rganishda hukumdorlar va harbiy sarkardalar asosiy obyekt sifatida tanlanib, uning atrofida tarixni yozish tanqid ostiga olingan. tarixiy antropologiyaning bir tarmog‘i bo‘lgan tarixiy psixologiya o‘zining taraqqiyotiga “annallar maktabi” ning uchinchi avlod vakillari jorj dyubi, jak le goff, emmanuel lerua ladyuri, anre byurger, mark ferro, jak revel, per nora, fransua fyure va boshqalar davrida erishganligini ko‘rishimiz mumkin. ushbu olimlarning say – harakatlari va olib borgan tadqiqotlari natijasida m. blok va l. fevrlar ilgari surgan “total tarix” nazariyasi keyinchalik “tarixiy antropologiya”ga aylanib, fan sifada shaklanishiga olib kelgan. agar “annallar maktabi”dan ajralib chiqqan “total tarix” yo‘nalishi asoschilari tarixiy davrlarda insonlarning odatlari, an’analarini tahlil qilish orqali iqtisodiy va ijtimoiy tarixni chuqurroq o‘rganish mumkin deb hisoblagan bo‘lsalar, uchinchi guruh annallar maktabi vakillari bu mayda-chuydalarga alohida qimmatli manba sifatida qaradilar. shunday qilib, …

5 / 46

ilarining asarlarini keltirib o‘tadi. shuni alohida ta’kidlab o‘tish lozimki, yuqorida sanab o‘tilgan olimlarning ko‘pchiligi masalan, f. nisshe, j. mishle, f.i. buslayevlar o‘zlarini tarixiy antropologiya u yoqda tursin, hatto, tarixga oid tadqiqot ishlarini olib borgan deb hisoblamaganlar. ammo, keyingi davr tadqiqotchilari yuqoridagi tadqiqotchilarning asarlarini tarixiy antropologiyaning vujudga kelishida muhim omil bo‘lgan, deb ta’kidlaydilar. qiyin tarjima qilinadigan “mentallik” (mentalite) fransiyada xix asrning oxiri xx asrning boshlarida keng tarqaldi. bu nom “dunyoni ko‘rish” ma’nosida ishlatildi. mark blokning do‘sti va hamfikri lyusen fevrning ijodiy evolyusiyasi boshqacha edi. u ijtimoiy va ekologik tarixdan (“odam geografiyasi”) o‘zining yetuk davrida g‘oyalar, madaniyatlar, psixologiyani o‘rganishga o‘tdi. ayniqsa, uning yetukligi mentalitet tarixini o‘rganishda ko‘rinadi. uning bir qator maqolalari: “tarix va psixologiya”, “folklor va folklorchilar”, “sezuvchanlik va tarix” kabi kitoblarida u bir qancha fanlararo tadqiqotlarini tarixchilar, filologlar, psixologlar, sotsiologlar, folklorchilar bilan birgalikda ko‘tardi. xix asr mobaynida ko‘pchilik nemis va fransuz sotsiologlari aqsh va britan antropologlari ta’sirida shaklllangan. tarixiy antropologiyada ko‘tarilgan …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 46 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "tarixiyantropologiya"

prezentatsiya powerpoint toshkent kimyo xalqaro universiteti ma’ruzachi: dotsent, t.f.f.d (phd) narziyev nabijon normurodovich fan: tarixiy antropologiya “tarix” kafedrasi mavzuning rejasi: tarixiy antropologiyaning vujudga kelishi sabablari. g‘arbiy yevropada tarixiy antropologiyaning asoschilari va uning shakllanishi. fanlararo aloqadorligi, fanga oid atamalar va ularning izohi. tayanch iboralar: mejdissiplinar, interdissiplinar, transdissiplinar “yangi tarixiy fan”, “genealogiya”, “total tarix”, “annallar maktabi”, tarix fanining keyingi 100 yil davomidagi rivojlanishida ma'lum ma'nodagi sikllilikni ko‘rishimiz mumkin. masalan xix asrning oxiridan jahondagi tarix fanida pozitivizm hukmronlik qildi. bu davrda tarixnavislikda buyuk voqyealar va buyuk odamlar to‘g‘risida yozish, ayniqsa as...

Этот файл содержит 46 стр. в формате PPTX (235,0 КБ). Чтобы скачать "tarixiyantropologiya", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: tarixiyantropologiya PPTX 46 стр. Бесплатная загрузка Telegram