tarixiy antropologiya va sotsiologik va funksional nazariyalar

DOCX 85.2 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1509435318_69542.docx tarixiy antropologiya va sosiologik va funksional nazariyalar reja: 1. sosiologik metodlarning asosiy tamoyillari 2. tarixiy va ijtimoiy antropologiya 3. funksionalizm va mustamlakachilik siyosati sosiologik metodlarning asosiy tamoyillari har qanday fanning fan tarzida shakllanishi insonlar ehtiyoji bilan bogâliqdir. shubhasiz, bu holat antropologiya uchun ham taalluqlidir. insoniyatning tarixiy taraqqiyoti davomida yashab oâtgan barcha etnoslar oâziga xos turmush-tarzi, urf-odat va anâanalari bilan bir-biridan ajralib turgan. oâtgan ming yilliklar mobaynida tarix fanida yigâilgan bilimlar shundan dalolat beradiki, yer sharida garchi turfa xil rasm-rusmlar va urf-odatlarga ega xalqlar yashashlariga qaramay, ularning barchasi tabiatning uzviy bir qismi tarzida rivojlangan va aynan tabiiy-geografik hamda xoâjalik munosabatlari bilan bogâliq holdagi oâziga xos etnomadaniy anâanalarga ega. eng qadimgi davrlardan boshlab kishilar nafaqat oâzlarining balki tevarak atroflari va uzoq yurtlarda yashovchi el-uluslarning madaniyati, anâanalariga qiziqqanlar. ular toâgârisida maâlumotlarga ega boâlishga harakat qilganlar. antik davr mualliflari koâplab empirik materiallarni yigâishga, turli-tuman xalqlarning xoâjalik va madaniy belgilariga qarab tavsiflash va tasniflashga …

ti borasida ham oâzgarishlarga olib keldi. eng avvalo xalqlarni primitiv (ibtidoiy) va svilizasiyalashgan toifalariga boâlish tanqi ostiga olindi. shunga qaramasdan qator olimlar primitiv xalq ham yevropaliklar singari oâz tarixiga ega ekanligini, ularning turmush tarzi insoniyatning ilk bosqichi emasligi, ular ham biz kabi ibtidoiy jamiyatdan uzoq ketganligi gâoyasini yoqlamoqdalar. ularni primitiv deb atashning toâgâri tomoni ushbu jamiyatlarning oâz tarixida atrof â muhit, tabiatga nisbatan oâzgacha munosabat oârnatganidir. shu tarzdagi qarash nemis etnologi rixard turnvald tomonidan ham bildirilgan. u âibtidoiy xalq tushunchasini taxlil etar ekan shunday yozadi âbir omil ayniqsa muhimdir: bu tabiatni qanday qurollar, moslamalar, mahorat va bilimlar asosida boâysundirishdir. âibtidoiy deb atrof-muhit, tabiat haqida kam bilimga ega boâlgan, oziq topish v hayotini taâminlash uchun eng sodda qurollardan foydalangan qabilalarni aytish mumkinâ. (17b). yuqoridagi qarashlardan kelib chiqib ayrim olimlar fanda âibtidoiy xalqlarâ atamasini qoldirishni, u orqali tabiatga nisbatan suistemol munosabatda boâlmasdan ijtimoiy muvozanatni saqlab qolgan xalqlarga nisbatan qoâllashni taklif qilishgan. olimlarning …

a mavjud ekan, âmadaniylashganâ yoki âmadaniyati past xalqlarâ haqidagi fikrlar asossizdir. shuning uchun olimlar tomonidan koâplab bahs va munozaralardan keyin yangi atamalar: âarxaik madaniyatlarâ, âyozuvsiz madaniyatlarâ, âanâanaviy jamiyatlarâ, âqabilalar ittifoqiâ va h.k. zolar kiritildi. yevropa mamlakatlari antropologiya fanida diffuzionizm maktabi bilan bir vaqtda sosiologiya maktabi shakllangan va bu maktab ilmiy jihatdan qaraganda diffuzionizmga nisbatan birmuncha sermahsul boâlgan. agar evolyusionizm asoschilari antropologiyaning asosini insonda, diffuzionistlar esa madaniyatda deb bilgan boâlsalar, sosiologiya maktabi vakillari jamiyatda deb hisoblaganlar. ushbu yoânalish vakillarining bunday xulosaga kelishlarining boisi ular orasida â«jamiyatni oddiy individlarga kiritib boâlmaydiâ», - degan qarash ustuvor edi. emil dyurkgeym â (1858-1917)ning asosiy ishlari: âjamoaviy mehnatning boâlinishiâ (1893), âsosiologik metod qoidalariâ (1895), âdiniy hayotning oddiy shakllariâ (1912)[footnoteref:1]. qarang: durkheim e. de la division du travail social. p., 1893. ðâsha muallif. les regies de la methode ociologique. p., 1895. ðâsha muallif . ð ñð°ð·ð´ðµð»ðµð½ð¸ð¸ ð¾ð±ñðµññð²ðµð½ð½ð¾ð³ð¾ ñññð´ð°. ð., 1991.; ðâsha muallif. ððµñð¾ð´ ñð¾sð¸ð¾ð»ð¾ð³ð¸ð¸. ð., 1991. sosiologiya …

antropologiyasida yangi nazariy yoânalishlarni shakllanishiga, jumladan, britaniya funksionalizmini, shakllanishiga turtki boâldi. u etnologik tadqiqotlarda tizimlilikni olib kirdi, yaâni har bir sosial hodisaga bu konsepsiyaga koâra ijtimoiy aloqa sifatida qaraladi, ular ijtimoiy ehtiyoj orqali hayotga kirib keladi va jamiyat funksiyasini foydali boâlishiga xizmat qiladi. dyurkgeym evolyusionistlarga qarama-qarshi turgan holda, kishilik jamiyatini insonlarning atrof-muhit sharoitiga moslashuvining tadrijiy bosqichi deb emas, balki sosial faktlarni oârganish metodi yordamida tadqiq etish lozim boâlgan, yopiq statistik tizim deb qaraydi. u jamiyatni sosiologik faktlar orqali tadqiq qilish gâoyasini ilk marotoba taklif etgan va fanga ijtimoiy tur terminini olib kirgan tadqiqotchidir. oâz navbatida dyurkgeym madaniyatni tasniflashda eng sodda jamoa - ibtidoiy jamoani asos qilib oladi. olimning fikricha, mazkur jamoa oâz taraqqiyoti davomida murakkab jamoaviy tizimni bosib oâtib urugâga aylanadi. keyinchalik undan qator jamoa, elat, xalq kabi yangi jamoa va uyushmalar paydo boâladi. dyurkgeymning mulohazalariga koâra har qanday jamoa ibtidoiy jamoaning murakkablashgan shakli hisoblanadi. shunday qilib mashhur olim dyurgeymning …

gan â eâtiqod, intilish, guruhlar marosimi kabilarda namoyon boâladi. dyurkgeym gâoyalari uning qator shogirdlari tomonidan davom ettirilgan boâlib, ularning eng mashhurlaridan m.moss, k.levi stross, m.grene, l.levi-bryul tadqiqotlarini alohida koârsatib oâtmoq zarur. l.levi-bryul (1857-1939 yy). antropologiyadagi fransuz sosiologiya maktabi vakillari orasida lyusen levi-bryul gâoyalari alohida diqqatga sazovor boâlgan gâoyalardan biri hisoblanadi. u oâz qarashlarini â«ibtidoiy tafakkurâ» (1930) nomli asarida batafsil izohlashga harakat qilgan[footnoteref:2]. u dyurkgeymdan farqli tarzda â«ibtidoiy xalqlarning mantiqqacha boâlgan tafakkuriâ» nomli nazariyani yaratgan. levy-bruhl l. la mentalite primitive. p., 1922. sosiologiya maktabi vakillari jamiyatga odamlarni oâzaro bogâlab turuvchi kuchga ega boâlgan axloqiy (moral) aloqalar tizimi sifatida qaraydi. levi bryul e.dyurkgeymning jamoaviy (kollektiv) tasavvur konsepsiyasi tarafdori hisoblanadi va bunday tasavvurni insonning shaxsiy hayotiy tajribalari asosida emas, balki ijtimoiy muhit, tarbiya, ijtimoiy fikr, urf-odat va marosimlar orqali paydo boâladi deydi, hamda uni rivojlantirib mantiqsiz tafakkur konsepsiyasini ishlab chiqqan. uning fikricha, mantiqqa tayanmagan tafakkur umuman olganda ibtidoiy odamni hozirgi davr odamidan ajratadi, …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "tarixiy antropologiya va sotsiologik va funksional nazariyalar"

1509435318_69542.docx tarixiy antropologiya va sosiologik va funksional nazariyalar reja: 1. sosiologik metodlarning asosiy tamoyillari 2. tarixiy va ijtimoiy antropologiya 3. funksionalizm va mustamlakachilik siyosati sosiologik metodlarning asosiy tamoyillari har qanday fanning fan tarzida shakllanishi insonlar ehtiyoji bilan bogâliqdir. shubhasiz, bu holat antropologiya uchun ham taalluqlidir. insoniyatning tarixiy taraqqiyoti davomida yashab oâtgan barcha etnoslar oâziga xos turmush-tarzi, urf-odat va anâanalari bilan bir-biridan ajralib turgan. oâtgan ming yilliklar mobaynida tarix fanida yigâilgan bilimlar shundan dalolat beradiki, yer sharida garchi turfa xil rasm-rusmlar va urf-odatlarga ega xalqlar yashashlariga qaramay, ularning barchasi tabiatning uzviy bir qismi tar...

DOCX format, 85.2 KB. To download "tarixiy antropologiya va sotsiologik va funksional nazariyalar", click the Telegram button on the left.

Tags: tarixiy antropologiya va sotsio… DOCX Free download Telegram