xanafiy mazhabi

PPT 17 pages 2.0 MB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.0 MB

File type PPT

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

ministerstvo visshego i srednego spetsialnogo obrazovaniya respubliki uzbekistan tashkentskiy gosudarstvenniy ekonomicheskiy universitet asosiy yo'nalishlar sunniylik (90 % musulmonlar – sunniylar). vii asrda paydo bo'lgan. shialik (arab. tarafdor) vii asrda paydo bo'lgan. * shialik tarqalgan mamlakatlar * sunniylik sunniylar: to'rt xalifani tan oladilar; hadis to'plamlarini tan oladilar; 4 mazxabdan biriga amal qiladilar. * mazxablar xanifiylik – viii asr. asoschisi abu xanifa shofiiylik –ix asr boshi. asoschisi abu abdulloh ash-shofiy molikiylik – ix asr boshi. asoschisi molik ibn anas xanbaliylik – ix asr. asoschisi ahmad ibn hanbal * 1. hanafiy mazhabining asoschisi imomi a'zam no''mon ibn sobitdir. (rahmatullohi alayh. 80-150 hijriy yillar(699–767)). kunyalari abu hanifadir. bu mazhab turkiya, bolqon yarim oroli, shimoliy kavkaz, qora dengiz bo'ylari, volgabo'yi, markaziy osiyo, afg'oniston, hindiston, xitoygacha bo'lgan dashtlar, indoneziya va malayziya orollarigacha bo'lgan hududlarda tarqalgan. 2. molikiy mazhabining asoschisi imom molik ibn anasdir (rahmatullohi alayh. 95-179 hijriy yillar). molikiy mazhabi qisman saudiya arabistoni, shimoliy afrika, andalusiya …

2 / 17

ta, muomalotda 70 ta, jinoyat va jazo bo'yicha 30 ta, sud jarayoni, guvohlilikka tegishli 20 ta, davlat huquqi bo'yicha 3 ta oyat mavjud. fiqhiy oyatlar ahkom oyatlari bo'lib, abul barakot hukmlar yig'ilgan dastlabki ilohiy kitob sifatida tavrotni keltiradi. al-masjid al-harom tomonga qarab namoz o'qish islom dini tarixida katta hodisa sifatida qabul qilingan. bu haqda baqara surasi 144-oyatida shunday deyiladi: «yuzingizni al-masjid al-harom tomonga buring. sizlar (ham) qaysi erda bo'lsangiz yuzlaringizni u tomonga buringlar», – deyiladi. an-nasafiy uni quyidagicha sharhlaydi: «oyatda كعبة – ka'ba so'zi zikr qilinmagan, balki al-masjid al-haromga yuzni burishga buyurilgan. demak, aynan ka'baga emas, balki masjidi harom tomonga yuzlanish lozimdir». shu sabab hanafiy mazhabiga binoan, namozda aynan bo'lmasa ham, o'sha tomonga yuzlanib qolishning o'zi kifoya. lekin shofiiylikda aynan yuzlanish shart qilib olingan. shuningdek, haj va unga oid hukmlar oyatlarda o'z ifodasini topgan. jumladan, shofiiy va molikiy mazhablarida safo va marva tog'larini ziyorat qilish hajning bir rukni, ya'ni farz …

3 / 17

. 443. al-baqara, 158. an-nasafiy. tafsir an-nasafiy. j. i. – b. 145-146. * imom abulhasan al-ash'ariy abulhasan ali ibn ismoil al-ash'ariy rahmatullohi alayhining nasablari ulug' sahobiy abu muso al-ash'ariy roziyallohu anhuga borib taqaladi. u kishi bag'dodda yashab, o'sha erda hijriy 333-sanada vafot etganlar. imom abu mansur al-moturidiy imom abu mansur muhammad ibn muhammad ibn mahmud al-moturidiy samarqandda tug'ilib, o'sib, ta'lim olib, ijod qilib, shu erning o'zida hijriy 333-sanada vafot etgan. * ahli sunna va-l-jamoaning ikki katta imomi – imom al-ash'ariy va imom al-moturidiy ta'limotlarini solishtirib ko'rgan olimlar ikki tomon o'ttizga yaqin, ba'zilari 3 ta, 15 ta, 40 ta yoki 50 ta masalada juz'iy farqlar qilganlarini, ammo bu farqlar faqat lafzda ekani, ma'no-mazmuni esa tamoman bir-biriga o'xshashligini ta'kidlaganlar. nemis olimi ulrix rudolf esa, ikkalasini ham sunniy olimi ekanini ta'kidlashi barobarida, al-moturidiyni al-ash'ariydan farqli o'laroq mutakallim olimlar usullaridan tashqari aqliy tafakkurni ham ishlatganini aytadi. qarang: rudolf u. al-moturidiy va samarqand sunniylik ilohiyoti. …

4 / 17

a kufa yaqinida turgan 12 ming kishidan iborat ko'shinning bir qismi alidan norozi bo'lib, “hukm chiqarish faqat allohning ko'lidadir”, degan shior bilan qo'shinni tark etib, kufa yaqinidagi harura qishlog'iga ketdilar. ilgari aliga tarafdor bo'lgan bu firqaning kufadagi “xypyj” (chiqish) voqeasi ularning “xavorij” (qarshi chiquvchi) nomini olishlariga sabab bo'ldi. bu voqea harura qishlog'ida yuz berganligi bois ularni “haruriylar” deb ham ataganlar. bundan tashqari, ular o'zlarini “shurot” (jonlarini alloh yo'lida tikkan kishilar) deb ham nomlaganlar. yana ularning “muhakkima” (“hukm allohning qo'lida” deguvchilar) nomlari ham bor. * xoriyjlar ta'limotlari: “gunohi kabira” (“katta gunoh”) qilgan kishini kofir deb e'tiqod qildilar. shunga ko'ra, usmonni abu bakr va umar yo'lidan yurmagani uchun kofir dedilar. ali, muoviya, abu muso, ibn oslar “siffin” kuni o'zaro sulhda qatnashganlari uchun ular nazdida kofirdirlar; zolim podshohga qarshi chiqishni vojib deb bildilar. shialikdagi “taqiya”, ya'ni o'z e'tiqodini yashirin saqlash mumkinligi haqidagi aqidani rad etdilar. o'zlari zaif bo'lsalar ham, zolim podshoh qudratli bo'lsa …

5 / 17

orlar, guruh, partiya»), aniqrog'i «shi‘at ali» («ali tarafdorlari partiyasi») bo'lib, bu nom xalifa ali (656-661) va uning avlodlariga ergashganlarga nisbatan berilgan. shialikda ruhoniylarning ko'p pog'onalik boshqaruv tizimi bo'lib, bu sunniylikda yo'q. shialar qur'on va o'zlarining to'plamlari – axborlar tayanadilar. * shialikda imomat masalasi asosiy diniy ruknlardan hisoblanadi. imomat jamiyat manfaatlaridan emas, balki din ruknlaridan kelib chiqadi, deb e'tiqod qilinadi. ularning ta'limotiga ko'ra, rahbar jamoa tomonidan saylanmay, balki u meros sifatida o'tadi. mazkur ta'limotga binoan, muhammad payg'ambar alini xalifa etib tayinlagan, undan keyin esa xalifalik uning avlodlarida qonuniy meros sifatida vasiyat yo'li bilan uzatiladi. imomlik (xalifalik) payg'ambarlik kabi ilohiy mansab hisoblanib, alloh bandalari orasidan payg'ambarlarini tanlab, ularni gunohlardan saqlagani va ularga ilmi ladun (alloh huzuridan berilgan ilm) bergani kabi xalifalarni ham shunday tanlaydi deyiladi. abu bakr, umar va usmonlar esa bu huquqni alidan zo'rlik bilan tortib olishgan. alining xalifaligi payg'ambar vafotining birinchi kunidan boshlangan, deb hisoblaydilar. * isno'ashariya imomlari quyidagilar: ali …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xanafiy mazhabi"

ministerstvo visshego i srednego spetsialnogo obrazovaniya respubliki uzbekistan tashkentskiy gosudarstvenniy ekonomicheskiy universitet asosiy yo'nalishlar sunniylik (90 % musulmonlar – sunniylar). vii asrda paydo bo'lgan. shialik (arab. tarafdor) vii asrda paydo bo'lgan. * shialik tarqalgan mamlakatlar * sunniylik sunniylar: to'rt xalifani tan oladilar; hadis to'plamlarini tan oladilar; 4 mazxabdan biriga amal qiladilar. * mazxablar xanifiylik – viii asr. asoschisi abu xanifa shofiiylik –ix asr boshi. asoschisi abu abdulloh ash-shofiy molikiylik – ix asr boshi. asoschisi molik ibn anas xanbaliylik – ix asr. asoschisi ahmad ibn hanbal * 1. hanafiy mazhabining asoschisi imomi a'zam no''mon ibn sobitdir. (rahmatullohi alayh. 80-150 hijriy yillar(699–767)). kunyalari abu hanifadir. bu mazhab...

This file contains 17 pages in PPT format (2.0 MB). To download "xanafiy mazhabi", click the Telegram button on the left.

Tags: xanafiy mazhabi PPT 17 pages Free download Telegram