son

PPT 12 стр. 1,4 МБ Бесплатная загрузка

12 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,4 МБ

Тип файла PPT

Страницы 12

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 12

dars tashkil etish tartibi mavzu: son. sonning leksik-grammatik xususiyatlari. sonning ma’no turlari predmetning miqdorini, sanog`ini, joylashish tartibini, ba’zan ish-harakatning bajarilish tartibini, miqdoriy belgisini bildiradigan mustaqil so`z turkumi son deyiladi. son necha? nechanchi? nechta? qancha? kabi so`roqlardan biriga javob beradi. sonning ma’no turlari son ma’no jihatdan va grammatik xususiyatlarga ko`ra ikki guruhga bo`linadi: sanoq sonlar va tartib sonlar. 5) taqsim son. bir sonining o`ziga xos grammatik xususiyatlari 1. ilgari tilga olinmagan predmet nomini ifodalaydigan ot oldida kelib, gumon noaniqlik ma’nosini ifodalaydi: maqsud aka oybek ikkovimizga kula-kula bir voqeani aytib bergan edi. 2. bir soni fe’l, ot, sifat, ravish oldida kelib, kuchaytiruv ravishi (juda, g`oyat) va kuchaytiruv yuklamasi (hatto) kabi ma’noni kuchaytirishga xizmat qiladi: bir chiroyli, bir yoqimli shamol turdi (s.ahmad). 3. bir soni sifatlovchi-sifatlanmish orasida kelganda ham ma’noni kuchaytiradi: gulnor uchun ulug` bir baxt shu uchrashuv bo`ldi (a.q.) juvon asabiy bir harakat bilan ro`molini olib o`radi (a.q.). 4. ayiruv chegaralov yuklamalari …

2 / 12

ini ifodalaydi: kemaga tushganning joni bir (maqol). odamning tili bilan dili bir bo`lsin. sonlarning otlashishi. son bog`lanib kelgan ot qo`llanmaganda, otga qo`shilib kelgan so`z o`zgartiruvchi affikslar, ya’ni egalik, kelishik hamda shakl yasovchi ko`plik affiksini olishi mumkin. bunday morfologik jihatdan o`zgargan son otlashgan son sanalib, gapda ot bajargan ega, to`ldiruvchi, qaratqich-aniqlovchi, kesim kabi sintaktik vazifalarni bajaradi: birov tosh, birov gul, o`z joyida ikkovi ham yaxshi (shukrullo). bilagi zo`r birni yiqar, bilimi zo`r mingni. (amir temur o`gitlari). o`nning yarmi besh. otlashgan son fikrni stilistik jihatdan ixcham obrazli ifodalashi uchun xizmat qiladi. (maqol, matal, aforizmlarda ko`p uchraydi) sonning hamma turlari ham morfologik jihatdan o`zgarmaydi (chama son – tacha, -lab, -lar kasr songa qo`shilmaydi). savol va topshiriqlar: 1.qanday so`zlarga son deyiladi? 2.sonning nomini bildiradigan sonlar qanday qo`shimchalarni olishi mumkin? 3.narsa-buyumlarning son-sanog’ini bildiradigan sonlarni so`zlarga bog’lab 5 ta misol keltiring. 4.sonlar qanday raqamlar bilan ifodalanadi? 5.nutqimizda tez-tez qo`llanadigan 23 ta sodda sonni birma-bir sanang mashq …

3 / 12

ancha? kabi so ‘roglardan biriga javob beradi. son otga bog lanib, u ifodalagan predmetning konkret miqdoriy belgisini, ba’zan fe’lga bog ‘lanib, u ifodalagan harakatning miqdoriy belgisini anglatadi: to rtta daftar, ikki oy o‘qidi, birinchi keldi kabi 4) jamlove hi son; sonlar ko pincha ragqamlar bilan yoziladi: ¢ 2) rim ragamlari bilan: birliklar: i (1), it (2), iit(3), iv(4), v (5), vi (6), vii (7), vii (8), ix (9); onliklar: x (10), xx(20), xxx(30), xl(40), l (50) lx (60), lxx (70), lxxx (80), xc(90); yuzliklar: c (100), cc (200), ccc (300), cd (400), d_ (500), dc (600), dcc (700), dccc (800), cm (900); mingliklar: m (1000), mm (2000), mmm (3000) ... ¢ badiiy asarlarda sonlar soz bilan yoziladi: to ‘rt yil kutdi. * nutqimizda tez-tez ishlatiladigan 23 ta sodda son bo’lib, boshga sonlar shularning qo’shilishidan hosil bo*ladi: nol, bir, ikki, uch, to rt, besh, olti, yetti, sakkiz, to’qqiz, on, yigirma, o …

4 / 12

5 / 12

Хотите читать дальше?

Скачайте все 12 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "son"

dars tashkil etish tartibi mavzu: son. sonning leksik-grammatik xususiyatlari. sonning ma’no turlari predmetning miqdorini, sanog`ini, joylashish tartibini, ba’zan ish-harakatning bajarilish tartibini, miqdoriy belgisini bildiradigan mustaqil so`z turkumi son deyiladi. son necha? nechanchi? nechta? qancha? kabi so`roqlardan biriga javob beradi. sonning ma’no turlari son ma’no jihatdan va grammatik xususiyatlarga ko`ra ikki guruhga bo`linadi: sanoq sonlar va tartib sonlar. 5) taqsim son. bir sonining o`ziga xos grammatik xususiyatlari 1. ilgari tilga olinmagan predmet nomini ifodalaydigan ot oldida kelib, gumon noaniqlik ma’nosini ifodalaydi: maqsud aka oybek ikkovimizga kula-kula bir voqeani aytib bergan edi. 2. bir soni fe’l, ot, sifat, ravish oldida kelib, kuchaytiruv ravishi (juda, g`oy...

Этот файл содержит 12 стр. в формате PPT (1,4 МБ). Чтобы скачать "son", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: son PPT 12 стр. Бесплатная загрузка Telegram