nurli issiqlik almashish

DOCX 3 pages 91.8 KB Free download

3 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 91.8 KB

File type DOCX

Pages 3

Updated Dec 2025

Page preview (3 pages)

Scroll down 👇

1 / 3

nurli issiqlik almashish 10.1. asosiy tushunchalar issiqlik texnikasining yuqori temperaturalar sohasida, nurli issiqlik almashish o‘zining jadalligi bilan boshqa issiqlik almashinuv usullaridan ustun turadi. shuning uchun yuqori temperaturalarda ishlaydigan agregatlarni yaratishda, nurli issiqlik almashishidan yuqori darajada foydalanishni e’tiborga olish lozim. bu avvalo, qozon qurilmalariga, sanoat pechlariga taalluqlidir. qurilish materiallari korxonalarida, tsement, ohak, shamot va boshqa meteriallarni ishlab chiqarishda bunday pechlar keng qo‘llanilmoqda. issiqlik bir jismdan ikkinchisiga nur orqali uzatilish jarayoni nurli issiqlik almashinuvi deyiladi. issiqlik nurlarining tarqalishi bu jism ichki energiyasining elektromagnit to‘lqin energiyasiga aylanishidir. temperaturasi absolyut noldan farqli bo‘lgan hamma jismlar nur tarqatadi. nurlanish energiyasi asosan nur tarqatayotgan jismning fizik xossalari va temperaturasiga bog‘liqdir. elektromagnit to‘lqinlar bir-biridan to‘lqin uzunligi yoki tebranish chastotasi bilan farqlanadi. agar to‘lqin uzunligi , tebranish chastotasini n bilan belgilasak, u holda barcha nurlar uchun vakuumdagi tezlik w=n=3108 m/s bo‘ladi. nur energiyasini tashuvchi zarra sifatida foton qabul qilingan. foton (yunon rhos(rhotos) – yorug‘lik) harakatlanayotgan vaqtda ma’lum massaga …

2 / 3

deyiladi. jismga yutilgan issiqlik nurlari atom va molekulalarning tartibsiz issiqlik harakat energiyasiga aylanadi va jismning temperaturasini oshiradi. issiqlik nurlanishini tavsiflaydigan asosiy kattaliklarga quyidagilar kiradi: nuriy oqim q, nurlanish zichligi ye va nurlanish jadalligi (oqimning spektral zichligi) j. vaqt birligi ichida, to‘lqin uzunligi dan +d bo‘lgan oraliqda mos bo‘lgan nurlanish energiyasiga oqimning monoxromatik nurlanishi q deyiladi. spektrning 0 dan gacha oraliqdagi to‘lqin uzunliklariga mos bo‘lgan barcha nurlanishga integral yoki nuriy oqim q deyiladi. jismning yuza birligidan barcha yo‘nalishlar bo‘yicha nurlanayotgan nurli oqimga jismning integral nurlanish zichligi deyiladi. e=dq/df (10.1) nurlanayotgan jismning barcha yuzasi bo‘yicha tarqalayotgan nurli oqim: q to‘lqin uzunligining cheksiz kichik orlag‘ida traqalayotgan oqim zichligini, shu oraliq kattaligiga nisbati oqimning spektral zichligi (jadalligi) deyiladi: j=de/d (10.2) jism sirtiga tushgan barcha nuriy energiya q ning bir qismi qa jismga yutiladi, bir qismi qr undan qaytadi, qolgan qismi qd esa, jism orqali o‘tib ketadi, ya’ni q=qa+qr+qd (10.3) nurlanish energiyasini tarqatish, yutish, qaytarish …

3 / 3

day jismga absolyut oq jism deyiladi. agar d=1 bo‘lsa, (ya’ni a=r=0), u holda jism o‘ziga tushayotgan nurlarning hammasini o‘tkazib yuboradi va absolyut tiniq (shaffof), ya’ni diatermik jism deyiladi. tabiatda absolyut qora, oq va tiniq jismlar bo‘lmaydi. neft qurumi, qor va muz o‘zining xossalari jihatidan absolyut qora jismga yaqin turadi. ularning yutilish koeffitsienti a=0,90,96. metallarning silliqlangan sirti uchun r=0,97 ga teng. bir va ikki atomli gazlarning hammasini diatermik (d1) jismlar deb hisoblash mumkin. uch atomli va ko‘p atomli gazlar, ularning aksincha issiqlik energiyasini yutadi va chiqaradi. havo ham deyarli shaffof muhit hisoblanadi, lekin uning tarkibida suv bug‘lari bo‘lsa, uning shaffofligi keskin kamayadi. real jismlar oz yoki ko‘p darajada qora, ko‘zgusimon va tiniq bo‘ladi. spektral yutish xususiyati tushayotgan nurlanishning to‘lqin uzunligiga bog‘liq bo‘lmagan jismlar kul rang jismlar deyiladi. barcha real jismlar uchun a, r va d koeffitsientlar doimo birdan kichik bo‘ladi. amalda, real jismlarni kul rang jismlar deb qabul qilish mumkin. shuni …

Want to read more?

Download all 3 pages for free via Telegram.

Download full file

About "nurli issiqlik almashish"

nurli issiqlik almashish 10.1. asosiy tushunchalar issiqlik texnikasining yuqori temperaturalar sohasida, nurli issiqlik almashish o‘zining jadalligi bilan boshqa issiqlik almashinuv usullaridan ustun turadi. shuning uchun yuqori temperaturalarda ishlaydigan agregatlarni yaratishda, nurli issiqlik almashishidan yuqori darajada foydalanishni e’tiborga olish lozim. bu avvalo, qozon qurilmalariga, sanoat pechlariga taalluqlidir. qurilish materiallari korxonalarida, tsement, ohak, shamot va boshqa meteriallarni ishlab chiqarishda bunday pechlar keng qo‘llanilmoqda. issiqlik bir jismdan ikkinchisiga nur orqali uzatilish jarayoni nurli issiqlik almashinuvi deyiladi. issiqlik nurlarining tarqalishi bu jism ichki energiyasining elektromagnit to‘lqin energiyasiga aylanishidir. temperaturasi absolyu...

This file contains 3 pages in DOCX format (91.8 KB). To download "nurli issiqlik almashish", click the Telegram button on the left.

Tags: nurli issiqlik almashish DOCX 3 pages Free download Telegram