tabiiy tanlanish

PPTX 31 pages 14.1 MB Free download

31 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 14.1 MB

File type PPTX

Pages 31

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 31

untitled presentation image1.png image2.png image3.png image4.png image5.png image6.png image7.png image8.png image9.png image10.png image11.png image12.png image13.png image14.png image15.png image16.png image17.png image18.png image19.png image20.png image21.png image22.png image23.png image24.png image25.png image26.png image27.png image28.png image29.png image30.png image31.png tabity tanlanish 10-sinf 13-dars ¢« yashash uchun kurashda foydali belgi, xossalarga ega organizmlarning yashab qolishi, shunday belgi, xossalarga ega bo'lmaganlarining nobud bo'lishi tabiiy tanlanish deb ataladi. ¢ ch. darvin fikricha, tabily tanlanish — yashash uchun kurashning natijasi bo'lib, foydali individual o‘zgarishlarga ega bo'lgan organizmlarning yashab, nasl goldirishi, ya’ni moslashgan formalarning yashab qolishi, foydasiz o‘zgarishlarga ega bo'lgan organizmlarning qirilib ketishi, ya’ni moslashmagan formalarning nobud bo'lishidan iborat biologik jarayon. tabiiy tanlanish sun’iy tanlanish ¢ tabiat boshgaradi. ¢ inson boshgaradi. ¢ tur manfaati birinchi ¢ inson manfaati birinchi o'rinda turadi. o'rinda turadi. ¢ tur yashovchan, ¢ inson ko’magiga muhtoj moslashuvchan bo’ ladi. hozirgi vaqtda tabiiy tanlanishning uch xil turi farqlanadi: ¢ stabillashtiruvchi tanlanish ¢ harakatlantiruvchi tanlanish ¢ dizruptiv tanlanish stabillashtiruvchi …

2 / 31

lari o'rtacha uzunlikda bo'lgan formalar bo'ron paytida tink qolganligi, normadan o‘'zgargan chumchuglar nobud bo'lganligi aniglangan. e y.hasharotlar yordamida changlanadigan o'simliklar gulining yirik-maydaligi va shakli, shamol yordamida changlanadigan o‘simliklar gulinikiga nisbatan o‘'zgarmas. e ¥. qush bolalarining soni bilan ota-ona keltirgan oziq o'rtasida bog'liqlik mavjud bo'ladi. chug‘urchug uyasiga eng ko'‘pi bilan 5 ta tuxum go'yadi. agar 5 tadan ortig qo'ysa, oziq yetisnmasligi bolalarning nobud bo'lishiga sabab bo'ladi. e ¥. normal odamlar hujayrasida 44 ta autosoma va 2 ta jinsiy xromosoma borligini bilasiziar. agar ayolning urug‘langan tuxum hujayrasida 44 ta autosoma va bitta y xromosoma bo'lsa, boshqacha aytganda x xromosoma yetishmasa, u holda homila ona gornida 2-3 oydan so'‘ng rivojlanmay goladi va tabily abort ro'y beradi. ¢ demak stabillashtiruvchi tanlanishga ko’ra: ¢ muhit o'zgarmasa, organizm ham o'zgarmasa u yashab goladi, muhit o’zgarmasa organizm o'zgarsa u nobud bo'ladi. a tanlanishning ta’sir yo‘nalishi tanlanishning ta’sir o‘nalishi salt y individlar soni ee * . a belgining …

3 / 31

llarida uzun ganoftli hasharotlar kam, rudiment qanotli va qanotsiz hasharotlarning ko'pligini uchratgan. olimning izohlashicha, bunday orollarda gattig shamol bo 'lishi tufayli normal qanoftli hasharotlar unga bardosh bera olmasiligi sababli shamol vlarni uchirib, halok etgan. mutatsiyalar oqibatida kelib chigqgqan rudiment ganotl va qanotsiz hasharotlar mutlaqo havoga ko'tarilmay, turli yorigq, kavaklarga yashirinib olganiar. y.ba’zi bir qushlar, hasharotlar gano tining, tuyoglilarda yon barmoqlarning, g‘orlarda yashovchi hayvonlarda ko‘'z ning, parazit o'simliklarda ildiz va bargning yo'qolishi harakatlantiruvchi tanla nish ta’ siri natijasidir. dizruptiv tanlanish ba’zi hollarda muayyan joyda tarqalgan bir turga mansub organizmlar orasida bir-biridan farq giluvchi ikki va undan ortiq individlar guruhi uchrashi mumkin. chunonchi, ikki nugtali tugmacha qo'ng'‘izida mavsumiy polimorfizm hodisasini ko‘rish mmumkin. bu go'‘ng'izning goramtir va qizg'‘ish, qattigq qanoftli formalari bor. qizg'‘ish qanotlilar gishda haroratning pasayishi tufayli kam nobud bo'lib, yoz oylarida kam nas! beradi. qoramiir ganoitli formalilar gishda past haroratga bardosh berolmay ko'prog nobud bo'ladi va yoz oylarida esa ko'p nasl …

4 / 31

an ozig topish, boshqa jins bilan go'shilish, yashash joyini egallashdagi garshiliklarni yengishidir. moslanishlar —- maskirovka himoya rangi r-> ogohlantiruvchi rang mimikriya chalg’ituvchi rang himoya rangi bu hayvonlarning tashqdi rangi o'zi yashayotgan muhit rangiga mos kelishidir. toshbaqa, kaltakesak, ilonlar- qum rangida ayig, kuropatka, tulkilar og - oq rangda kvaksha, beshiktervatar, ninachi — yashil (yashagani uchun) karam kapalagi qurti — yashil rangda (yegani uchun) agar muhit rangi fasllarga qarab o‘zgarsa, u holda hayvonlar rangi ham o‘zgaradi. masalan: tulki tovushqon, qishda bir, yozda ikkinchi xil kuropatka, rangda bo'ladi. gornostay 99-rasm. hayvonlarc himoya rangi: 1 — yashil chigirtka; 2 — odimchi qutrt; 3 — kvaksha baqasi; 4 — kuropatkaning yozgi qiyofasi; 5 — kuropatkaning qishki giyofasi; 6 — tentak qush; 7 — gornostayning yozgi qiyofasi; 8 — qishki giyofasi. maskirovka organizmning tana shakli va rangi o'zi yashaydigan muhit shakli va rangiga o’xshash bo'lishi, mos kelishiga maskirovka deyiladi. chupchik — rangi va shakli ingichka novdani …

5 / 31

harli (qo’lansa) suyuqlik ajratgani uchun qushlar ularni cho‘qimaydilar. mimikriya dushmanlari tomonidan ko'p giriladigan hayvonlar tanasining rangi, shakli bilan «oegohlantiruvchi rangli» organizmlarga taqlid qilishi mimikriya deyiladi. g'o'ng’illovchi pasha v araa taalid ciladi oynasimon kapalak oddly ariga taqlid qilaci belyanka kapalagi — zaxarli glekonus kapalagiga suv iloni — zaxarli korall aspidiga suvaraklar — zaxarli xon qizi qo'ng’iziga rang va shakl jihatidan taqglid gilish faqat organizmlargagina emas, hatto tuxumlarga ham xos. masalan, kakku qush urchishi uchun boshqa qushlar singari in qurmaydi va tuxumini mayda qushlar: qorayaloglar, | jiblaji bonlar, > inlariga go'yadi. bulbul, sirchumchuqlarning —~ eng muhimi shundan iboratki, kakku tuxum qo'yishdan oldin ana shu qushlarning inlaridagi tuxumlarni ko‘rib ularga taqlid gilib tuxum qo'yadi va uning qo‘'ygan tuxumlarining rangi, hajmi_ in egalarining tuxumlariga o'xshash bo'ladi. chalg’ituvchi rang bunday hayvon tanasi dog'lar va olachipor yo'llar bilan qoplangan bo'ladi. bu dog'lar, olachipor yo'llar dushmanning diqqate 'tiborini chalg‘itadi. zebra jirafalar rangi bunga misol bo'ladi fiziologik moslanish …

Want to read more?

Download all 31 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tabiiy tanlanish"

untitled presentation image1.png image2.png image3.png image4.png image5.png image6.png image7.png image8.png image9.png image10.png image11.png image12.png image13.png image14.png image15.png image16.png image17.png image18.png image19.png image20.png image21.png image22.png image23.png image24.png image25.png image26.png image27.png image28.png image29.png image30.png image31.png tabity tanlanish 10-sinf 13-dars ¢« yashash uchun kurashda foydali belgi, xossalarga ega organizmlarning yashab qolishi, shunday belgi, xossalarga ega bo'lmaganlarining nobud bo'lishi tabiiy tanlanish deb ataladi. ¢ ch. darvin fikricha, tabily tanlanish — yashash uchun kurashning natijasi bo'lib, foydali individual o‘zgarishlarga ega bo'lgan organizmlarning yashab, nasl goldirishi, ya’ni moslashgan formalarning ...

This file contains 31 pages in PPTX format (14.1 MB). To download "tabiiy tanlanish", click the Telegram button on the left.

Tags: tabiiy tanlanish PPTX 31 pages Free download Telegram