ekologiya

PPTX 20 pages 685.3 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 685.3 KB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

prezentatsiya powerpoint o'zbekiston respublikasi axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti “energiya ta'minlash tizimlari” kafedrasi “ekologiya” fanidan mustaqil ish bajardi:aktsktta'lim yo'nalishi ely003-guruh normamadov asadbek qabul qildi:rahmonova gulnora toshkent-2023 reja: i.kirish. ii.asosiy qisim: l. tabiiy resurslar haqida tushuncha. 2. tabiiy resurslarning turlari. 3. tabiiy resurslarni himoya qilish. 4. tabiatni muhofaza qilish aspektlari. iii.xulosa. iv.foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati. tabiiy resurslar: tushunchasini ta'riflashdan oldin, bu tushunchani ko'pchilik mualliflar tomonidan turlicha talqin qilinishi haqida aytib o'tish kerak. akademik i.p.gerasimov bilan professor d.a.armond tabiiy resurslarga eng to’liq ta'rif beradilar. «tabiiy resurslar kishilar bevosita tabiatdan oladigan va ularning yashashlari uchun zarur bo’lgan xilma-xil vositalardir». iqtisodiy geograf pofessor y.g.saushkin elektr energiya olish, oziq-ovqat maxsulotlarini ishlab chiqarish uchun foydalanishi mumkin bo’lgan komponentlarni va sanoat uchun xom-ashyoni tabiiy resurslarga kiritadi. yana bir geografik a.a.mints bu haqda boshqacharoq fikr bildiradi. u tabiiy resurslardan foydalanish formalari va yo'nalishlariga qarab, ularni iqtisodiy jihatdan klassifikatsiya qilishni birinchi o'ringa …

2 / 20

n suv, ovlanadigan hayvonlar. b) ishlab chiqarishdan tashqari sfera resurslari, ichimlik suv, daraxtlar, kishilarni davolash uchun iqlim resurslari va hakozolar. tabiat resurslari, tabiiy boyliklar — jamiyatning moddiy va maʼnaviy ehtiyojlarini qondirish maqsadlarida xoʻjalikda foydalaniladigan hamda insoniyatning yashashi uchun zarur boʻlgan, uni oʻrab turgan tabiiy muhitning barcha tabiat komponentlari, energiya manbalari. tabiat resurslariga quyosh energiyasi, yerning ichki issiqligi, suv, yer, mineral boyliklar, foydali qazilmalar, oʻsimliklar, tuproqlar, hayvonot dunyosi kiradi. tabiat resurslari tugaydigan (koʻpgina foydali qazilmalar), tugamaydigan (suv, havo, quyosh nuri, yerning ichki energiyasi) va tiklanadigan (biologik elementlar, ayrim foydali qazilmalar) boyliklarga boʻlinadi. tabiiy xom ashyolarni koʻp darajada isteʼmol qiluvchi kuchlarning jadal rivojlanishiga bogʻliq ravishda tabiat resurslari bilan taʼminlash muammolari yanada dolzarblashib bormoqda. tuproq, atmosfera va gidrosferaning ifloslanishiga qarshi kurashishda jahonning barcha mamlakatlari kelishib faoliyat yuritishlari zarur boʻlib, tabiat resurslari muhofazasi global xarakterga ega boʻlmoqda. tabiat resurslarini oʻzlashtirishning muhim bosqichlari — ularni aniqlash (razvedka qilish), oʻrganish, alohida turlari boʻyicha kadastrlar (masalan, yer …

3 / 20

biat resurslaridan samarali foydalanish va tabiatda ekologik muvozanatni taʼminlab turuvchi yangi sifatli texnologiyalarni yaratish talab etilmoqda. xom ashyo va energiya manbalaridan rejali tarzda foydalanish uni uzoq muddatga yetishini taʼminlaydi tabiiy resurslar ikki turga bulinadi: tugaydigan va tugamaydigan resurslarga. tugaydigan resurslar o'z navbatida 2 gruppaga bo'linadi - tiklanadigan va tiklanmaydigan. tiklanmaydigan tabiiy resurslar yoki foydalanayotgan darajadan yuz ming marta va million - million marta sekin tiklanadigantabiiy resurslar birinchi gruppaga kiradi. butunlay yo'q bolib ketadigan va juda kamayib qoladigan yer osti boyliklari, foydali qazilmalar shular jumlasidandir. demak, bunday resurslarni tiklab bo'lmas ekan, mineral resurslardan ratsional foydalanish ularni tejab-tergab ishlatish va qazib olayotganda xo'jalikning boshqa sohalariga, chunonchi yerlarga zarar etkazishga yo'l qo'ymaslik kerak. havo, suv resurslari, energiya (quyosh energiyasi, yadro, geotermal, shamol, tcf iqin energiyalari) er osti qazilmalari (ko’mir, neft, gaz, ruda va h.k) tuproq, o’simlik va hayvonlar, ba'zi mineral resurslar tiklanadigan tabiiy resurslar butunlay yo'q bo’lib ketmaydi va qaytadan tiklanadi. tirik mavjudotlar, …

4 / 20

tiklanishi mumkin. tarkibi o'zgargan tuproqning yaxshilanishi uchun esa bir necha ming yil vaqt kerak. shuning uchun ham tabiiy resurslarni ishlatish sur'atiga to'g'ri kelishi kerak. tugamaydigan tabiiy resurslarga - suv, iqlim va kosmik resurslar kiradi. suv resurslari- suv barcha jismlar orasida eng ajoyibdir. suv tabiatda uchta fizik holatda: qattiq, suyuq va bug'simon holatda uchraydi. dunyodagi suvlarning 92-94 % okeanlardadir. bevosita foydalanishga yaroqli suv barcha suv zahirasining 1% iga ham etmaydi. biroq bitmas tuganmas hisoblangan dengiz suvlari ham o'ta ifloslanishi xavfi ostida turibdi. chuchuk suv esa miqdor jihatidan tugaydigan resurs hisoblanadi, chunki kishilarga ishlatish uchun yaroqli suv kerak. yer sharining ko'pgina joylarida suvdan noratsional foydalanishi, daryolarning sayozlanib qolishi va boshqalar oqibatida chuchuk suv miqdori keskin kamaymoqda. xolbuki, sugorish sanoat va kommunal xo'jalik uchun suvga bo’lgan ehtiyoj yildan yilga ortib bormoqda. iqlim va kosmik resurslar quyosh radiatsiyatsiyasi yorug'lik va issiqlik, atmosfera havosi, shamol erroziyasi ham, iqlim resurslariga kiritiladi. planetamizga kelgan quyosh nurlarining yarmidan …

5 / 20

a, endilikda tabiatni muhofaza qilish deganda keng va xilma-xil masalalar ko'zda tutilmoqda. tabiatni muhofaza qilishning bir necha aspektlari bor: . iqtisodiy, . sog'lomlashtirish - gigiena . tarbiyaviy . estetik . ilmiy aspektlar iqtisodiy aspekt - o'tmishda ham hozirgi vaqtda ham tabiatni muhofaza qilishning asosiy masalalaridir.agar kishilar o'z hayotlarida tabiiy resurslarsiz yashay olganlarida edi, ularni muhofaza qilish hamda ratsional foydalanish to"g'risida bosh qotirishi shart emas edi. hozirgi vaqtda turli xil tabiiy boyliklar, o'similk va hayvon resurslari, chuchuk suv, unumdor tuproq, mineral foydali qazilmalar va boshqalarga bo’lgan ehtiyoj tobora ortib borayotganligidan tabiatni muhofaza qilishning iqtisodiy aspektlari ham katta ahamiyat kasb etmoqda. soglomlashtirish-gigiena aspekti- tevarak atrofdagi muhitning kuchli ifloslanishi va meditsina fanining taraqqiy etishi munosabai bilan yaqin vaqtlardagina paydo bo'ldi. tevarak atrofdagi muhitni toza holda saqlamasdan turib, kishilarning sog'ligi to'g'risida gamxo'rlik qilib bo'lmaydi. toza havo, suv va tabiatdan bevosita olinadigan oziq- ovqat mahsulotlari kishilarning hayoti uchun zaruriy shartlardir. xilma xil sanoat va qishloq …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ekologiya"

prezentatsiya powerpoint o'zbekiston respublikasi axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti “energiya ta'minlash tizimlari” kafedrasi “ekologiya” fanidan mustaqil ish bajardi:aktsktta'lim yo'nalishi ely003-guruh normamadov asadbek qabul qildi:rahmonova gulnora toshkent-2023 reja: i.kirish. ii.asosiy qisim: l. tabiiy resurslar haqida tushuncha. 2. tabiiy resurslarning turlari. 3. tabiiy resurslarni himoya qilish. 4. tabiatni muhofaza qilish aspektlari. iii.xulosa. iv.foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati. tabiiy resurslar: tushunchasini ta'riflashdan oldin, bu tushunchani ko'pchilik mualliflar tomonidan turlicha talqin qilinishi haqida aytib o'tish kerak. akademik i.p.gerasimov bilan prof...

This file contains 20 pages in PPTX format (685.3 KB). To download "ekologiya", click the Telegram button on the left.

Tags: ekologiya PPTX 20 pages Free download Telegram