ehtimollik ta’riflari

PPTX 13 pages 648.8 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 648.8 KB

File type PPTX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

berdaq nomidagi qoraqalpoq davlat universiteti magistrlar bo’limi “umumiy biologiya va fiziologiya” kafedrasi 1b kurs magistranti jamalova shaxnozaning biostatistika fanidan “ehtimollik ta’riflari” mavzusida taqdimot ishi. mavzu: ehtimollik ta’riflari reja: ehtimollik nazariyasi. ehtimollik ta’riflari genetikada ehtimolliklar ehtimollar nazariyasi — biron bir tasodifiy hodisalarning roʻy berish ehtimoliga koʻra ular bilan qandaydir tarzda bogʻlangan boshqa tasodifiy hodisalarning roʻy berishi ehtimollarini topish bilan shugʻullanadigan matematika sohasi. biror hodisaning roʻy berish ehtimoli, mas, teng ekanligi uncha ahamiyatli emas, chunki odam ishonchli natijaga erishishni xohlaydi. shu nuqtai nazardan biron bir a hodisa roʻy berish ehtimoli 1 ga ancha yaqinligi (yoki roʻy bermaslik ehtimoli 0 ga yaqinligi) haqidagi xulosalar katta ahamiyatga ega. bunday hodisa amalda muqarrar roʻy berishi ishonchli boʻlgan hodisa deb hisoblanadi. ham ilmiy, ham amaliy ahamiyatga ega boʻlgan bunday hodisalar, odatda a hodisa koʻp sonli tasodifiy, bir-biri bilan sust bogʻliq boʻlgan omillar taʼsirida roʻy beradi yoki bermaydi, degan farazga asoslanadi (qarang katta sonlar qonuni). shuning uchun …

2 / 13

ktiv modda uchun berilgan vaqt oraligʻida bu modda n ta atomi yemirilishining maʼlum ehtimoli borligini tasdiqlaydi. ikkinchi sxema bilan ifodalanuvchi qonuniyatlar statistik qonuniyatlar deyiladi. tugʻilish va oʻlim bilan bogʻliq statistik qonuniyatlari ham (mas, oʻgʻil tugʻilishi ehtimoli 0,515 ekanligi) avvaldan maʼlum. 19-asr oxiridan boshlab fizika, kimyo, biologiya va boshqalar fanlarda koʻplab statistik qonuniyatlar kashf etiladi. turli sohalardagi statistik qonuniyatlarni ehtimollar nazariyasi usullari bilan oʻrganish hodisalarning ehtimollari hamma vaqt baʼzi oddiy munosabatlarni qanoatlantirishga asoslangan. shu oddiy munosabatlar asosida hodisalarning roʻy berish ehtimollari xossalarini oʻrganish ehtimollar nazariyasi predmetini tashkil qiladi. oʻzbekistonda ehtimollar nazariyasi 20-asr 20-yillaridan boshlab v.i.romanovskiy tashabbusi va bevosita ishtiroki bilan rivojlana boshladi. t.a.sarimsoqov, s.x. sirojiddinov, t.a. azlarov, sh.k. farmonov, a.n. nagayev, n.u. gʻofurov, t.m. zuparov kabi olimlarning ehtimollar nazariyasiga oid tadqiqotlari muhim ahamiyatga ega. hozirgi kunda ehtimollar nazariyasi va matematik statistika matematikaning eng taraqqiy etgan tarmoqlaridan biridir. ehtimollik tariflari klassik statistik geometrik genetikada ehtimolliklar. umumiy qoidalar va mahsulot qoidalari. ushbu qoidalarni …

3 / 13

lillar orqali topiladi. ushbu ehtimollik hodisaning haqiqiysiga yaqin boʻlgan kutilayotgan ehtimolligidir. genetikada ehtimolliklar masalan, don shakli boʻyicha geterozigota (rr) noʻxat oʻsimligini oʻz-oʻziga chatishtiraylik. bu chatishtirishda ehtimollik qonuni va genetikada oʻrgangan bilimlaringizga tayangan holda burushgan noʻxat ikkita retsessiv allel (rr) olish ehtimoli 4 dan 1 nisbat ekanini, text 0,25 (1/4) ehtimollikka mos kelishini aniqlashimiz mumkin. ushbu holatda ehtimollikni topish boʻyicha quyida batafsil maʼlumot olamiz. umuman olganda, noʻxat shakli bilan bogʻliq va shunga oʻxshash masalalarda empirik ehtimollikni topishda qancha koʻp raqamli maʼlumotlar qoʻllansa, shuncha koʻp nazariy ehtimollikdan foydalanamiz. ehtimolliklarni koʻpaytirish qoidasi genetikada keng qoʻllanuvchi ehtimollik qonunlaridan biri ehtimolliklarni koʻpaytirish qoidasidir. ushbu qoidaga koʻra, oʻzaro mustaqil ikki yoki undan ortiq hodisalarning birgalikda sodir boʻlish ehtimoli har bir hodisa ehtimolliklarining koʻpaytmasiga teng. masalan, olti tomonli narda toshini bir marta tashlaganda 6 raqami tushishi ehtimoli 1/6 ga teng. agar ikkita nardani birdaniga tashlasangiz, ikkita 6 tushish ehtimoli esa (birinchi nardada olti tushish ehtimoli) x (ikkinchi …

4 / 13

yoʻli onadagi a gameta bilan otadagi xuddi shunday a gametani oʻzaro birlashtirishdir. har bir ota-onada a gametaning hosil boʻlish ehtimoli 1/2 ga teng. bundan aa genotipli organizm olish ehtimoli: (onadagi a gameta ehtimoli) x (otadagi a ehtimoli) = (1/2) * (1/2) = 1/4 ga tengdir. ehtimollik qonunlarini diduragay chatishtirishda tatbiq qilish bitta genning irsiylanishi masalalarida pennet katakchasi qulaylik jihatidan ehtimolliklarni toʻgʻridan toʻgʻri hisoblash usuli bilan bir xil. (ammo vizual usullarni afzal bilsangiz, toʻgʻridan toʻgʻri hisoblash sizga oson emas, aksincha, qiyin ham tuyulishi mumkin.) lekin ikki yoki undan ortiq genlar haqida gap ketganda, ehtimolliklar pennet katakchasidan koʻra birmuncha afzalroqdir. misol uchun, bbcc genotipli ikkita itni oʻzaro chatishtirib koʻramiz. bunda b allel qora yungni (b esa sariq) hamda c dominant allel tekis (c esa jingalak) yungni ifodalaydi. ikkala gen oʻzaro mustaqil irsiylanib, jinsga birikmaganligini eʼtiborga olgan holda tugʻilgan avlodlar orasida bbcc genotipli kuchukchalar ulushini qanday topish mumkin? buni topishning bir usuli 16 …

5 / 13

$ro koʻpaytirib topish mumkin. bb genotip olish ehtimolini topish uchun yung rangi boʻyicha 4 ta katakli pennet katakchasini chizamiz. pennet katakchasidan foydalanib, bb genotip olish ehtimoli 1/2 ekanini koʻrishimiz mumkin. (shunga oʻxshab, ushbu bb va cc genotiplar ehtimolligini ehtimolliklarni qoʻshish hamda koʻpaytirish formulalari orqali ham topish mumkin.) yung koʻrinishini ifodalovchi pennet katakchasini yuqoridagi kabi hosil qilamiz, bunda cc genotip olish ehtimoli ham 1/2 ga teng boʻladi. bbcc genotip ehtimolini topish uchun ikkala ehtimollikni koʻpaytirib, 1/4 natijani olamiz. foydalanilgan adabiyotlar: soatov n.m “statistika” darslik.-t.:tibbiyot, 2003 makarova n.v. “statistika v exsel” m.: 2003. image1.png image2.png a ning otadan irsiylanish imkoniyati an2 ga teng pocorn ~——_ ee 1 i '(a)| aa | aa i] i eelpantcaias har ikkala holatning imkoniyati aa aa yuzaga chigish imkoniyat : a\2 ga teng an2*a\2= any []-()-©) — = ysibiys w6eenh gu 29 = ysibiyo wgeenh guu qg i) 2) cc 3 \ysylen4 une "\ ( (gu. unr …$

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ehtimollik ta’riflari"

berdaq nomidagi qoraqalpoq davlat universiteti magistrlar bo’limi “umumiy biologiya va fiziologiya” kafedrasi 1b kurs magistranti jamalova shaxnozaning biostatistika fanidan “ehtimollik ta’riflari” mavzusida taqdimot ishi. mavzu: ehtimollik ta’riflari reja: ehtimollik nazariyasi. ehtimollik ta’riflari genetikada ehtimolliklar ehtimollar nazariyasi — biron bir tasodifiy hodisalarning roʻy berish ehtimoliga koʻra ular bilan qandaydir tarzda bogʻlangan boshqa tasodifiy hodisalarning roʻy berishi ehtimollarini topish bilan shugʻullanadigan matematika sohasi. biror hodisaning roʻy berish ehtimoli, mas, teng ekanligi uncha ahamiyatli emas, chunki odam ishonchli natijaga erishishni xohlaydi. shu nuqtai nazardan biron bir a hodisa roʻy berish ehtimoli 1 ga ancha yaqinligi (yoki roʻy bermaslik ehti...

This file contains 13 pages in PPTX format (648.8 KB). To download "ehtimollik ta’riflari", click the Telegram button on the left.

Tags: ehtimollik ta’riflari PPTX 13 pages Free download Telegram