xalqaro savdo nazariyalari

PPT 16 pages 1.4 MB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.4 MB

File type PPT

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

iste'mol, jamg'arish va investitsiyaning funktsiyalari 11-mavzu:xalqaro savdo nazariyalari toshkent shahridagi yodju instituti “iqtisodiyot” kafedrasi xalqaro savdo oʻzining rivojlanish bosqichlariga ega boʻlib, har bir bosqich oʻz tarixiy xususiyatlari bilan ajralib turadi: xalqaro savdoning zamonaviy xususiyatlari quyidagilar hisoblanadi: tashqi savdo xalqaro ayirboshlashning an’anaviy shakli sifatida quyidagi koʻrinishlarni oʻz ichiga oladi: xalqaro savdo mahsulotlari, xizmatlar va fan-texnika ma’lumotlarini ayirboshlashning barcha koʻrinishlari tashqi savdo operatsiyalari yordamida amalga oshiriladi. ular oʻz navbatida eksport, import, reeksport va reimport operatsiyalariga boʻlinadi. eksport operatsiyasi mahsulotlarni chet mamlakatlarga chiqarish. import operatsiyasi mahsulotni xorijiy sherikdan sotib olish va uni mamlakatga olib kelish. reeksport operatsiyasi avval import qilingan va qayta ishlov berilmagan mahsulotni chet elga olib chiqib sotish. reimport operatsiyasi avval eksport qilingan va u yerda qayta ishlov berilmagan mahsulotni chet elda sotib olish va mamlakatga olib kelish. mamlakatning boyligi uning ixtiyorida boʻlgan oltin va kumush bilan belgilanligi sababli tashqi savdo maktabi mamlakat milliy iqtisodiyotini mustahkamlashi uchun quyidagilarga amal qilish lozim, …

2 / 16

ar kuzatilgan. a. smit qarashlariga muvofiq; d. rikardo a. smitning “mutlaq ustunlik” nazariyasini yanada mulohaza qilish natijasida ushbu nazariya umumiy qoidaning bir qismi ekanligini isbotlab berdi. d. rikardo “siyosiy iqtisodning boshlanishi va soliqlar” nomli asarida klassik nazariyani boshi berk koʻchadan olib chiqadi. uning fikricha, mamlakatlar ishlab chiqarish samaradorligini ta’minlashda yoki koʻproq ustunlikka ega boʻlgan yoxud kamroq zaiflikka ega boʻlgan mahsulot ishlab chiqarish va sotishga ixtisoslashsalar maqsadga muvofiq boʻladi. bunday vaziyatlarda ikki mamlakat oʻrtasidagi savdo koʻproq imkoniyatlar olib keladi. har bir mamlakat oʻzi ixtisoslashgan mahsulotlarni ishlab chiqaradi va shu orqali yutuqlarga erishadi. uning mulohazalari “nisbiy ustunlik nazariyasi”da oʻz yechimiga ega boʻldi. mahsulot ishlab chiqarish uchun zarur boʻlgan mehnat sarfi. movut (bir dona) vino (barrel) portugaliya 90 80 angliya 100 120 yuqoridagi misoldan koʻrinib turibdiki portugaliya barcha turdagi mahsulotlarni ishlab chiqarishda mutlaq ustunlikka ega. ya’ni bir dona movut ishlab chiqarish uchun 90 mehnat birligi, bir barrel vino ishlab chiqarish uchun esa 80 …

3 / 16

sa movut ishlab chiqarishda kamroq zaiflikka ega. ya’ni movut ishlab chiqarishga qilinadigan mehnat sarflari oʻrtasidagi farq vino ishlab chiqarishdagiga nisbatan kamroq. demak movut ishlab chiqarishga ixtisoslashish hisobiga xalqaro savdodan angliya ham yutadi. ya’ni, movut ishlab chiqarib, uni portugaliyaga sotish hisobiga 11/8 barrel vino (oʻzidagiga nisbatan 5/6 barrel) sotib olishi mumkin. ushbu vaziyatda angliyaning yutugʻi: 9 / 8 - 5 / 6 =7 / 24 = 0,29 barrel vino. bu misolda portugaliya uchun har bir barrel vinoga 9/8 dona movut sotib olgandagina xalqaro savdo foydali hisoblansa, angliya uchun esa har bir barrel vinoga 5/6 dona movut almashganda savdo foydali hisoblanadi. mahsulotlar bahosi oʻrtasidagi oʻzaro nisbat aniqlab olingandan keyin “savdo sharoiti” (terms of trade) tushunchasi savdo sharoitini aniqlab olish uchun esa “savdo sharoiti indeks” tushunchasi kiritilgan. bu indeks quyidagi formula orqali aniqlangan: eksport narxlar indeksi ei savdo sharoiti indeksi = ---------------------------------------- 100 = ----- 100 import narxlar indeksi ii indeksning oʻsishi (masalan, …

4 / 16

iy xalqaro qtisodiy alogalar strategiyasining chuqurlashib borayotganligida ko‘rish mumkin. tashqi savdo aloqalarining lokal darajada shakllanish bosqichi—(vi-xiii asrlar) o‘rta yer dengizidan sharqqa tomon xalqaro savdo yo‘llarining vujudga kelishi; tashqi savdo aloqalarining mintaqaviy darajada shakllanish bosqichi — (xii-xv asrlar) tashqi savdo alogalarining o‘rta yer, boltiq va shimoliy dengizlarida konsentratsiyalashuvi; tashqi savdo aloqalari globallashuvining boshlanish bosqichi — (xv—xvii asrlar) buyuk geografiya kashfiyotlari tufayli xalqaro savdo yo‘llarining atlantika, hind va tinch okeanlariga ko‘chishi; tashqi savdo alogqalarining intensivlashuv bosqichi— (xviii-xix asrlar) sanoat to‘ntarishi, g‘arbiy yevropa va aqsh iqtisodiyotining industirlashtirish jarayoni bilan bog‘liq; tashqi savdo alogqalarining militarizatsiyalashuv bosqichi— (xix oxiri — xx asr boshi) birinchi va ikkinchi jahon urushlari bilan bog‘liq; integratsion bloklar va birlashmalarning tashqi savdo munosabatlariga faol ta’sir etish bosqichi - ( xx asrning o'rtasi va ikkinchi qismi); tashqi savdo aloqalari globallashuv jarayonlarining zamonaviy bosqichining shakllanishi va jahon bozorining vujudga kelishi. ilm-fan va texnika taraqqiyoti ta’sirida mahsulot hamda xizmatlar savdosi hajmining keskin ortishi; ( …

5 / 16

xomashyo mahsulotlari, | - qishloq xo‘jaligi mahsulotlari, sanoat mahsulotlari; i" | xizmatlarni ayirboshlash: muhandislik-maslahat xizmatlari; 7 transport xizmatlari, sayyohlik va boshqa xizmatlar. hozirgi | vaqtda xizmatlarning jahon eksportidagi hissasi 30 foizdan oshib - ketdi; i" yangi ilmiy-texnik ma’lumotlarni ayirboshlash: litsenziyalar va «nou-xou»lar. ular hissasiga xalqaro savdo aylanmasining 10 7 foiziga yaqini to‘g‘ri keladi. i" ligueyke vsistyojouru vy oaysewox muieypeyeyueysnur ea ysepbrbe} tepeboye opaes aepueb sey ueyjiq sepyejaep ebysoq uepedrjodonow ssururejeyepureysnur ‘ipeyered turuoyut ysipib yodsye eyor jepxieu ysed ruepopnsyeur jokkey ba rysthed,oy suiutseiixez uno jeyepwwew iepiqpe}-e1oyo aepung ryunyo “yiseuuipun foq uepysodu oysewiox ueseuly,oq pnfavur epyeyepuew ea yseybrbe} rod ysepyoyo biyeb rurysipbryo qijo suruoayseurox opaes eplwepsod iepyeysep ebysoq va sepejoay ‘iepiey — i opars ibyse, uesyyerb esysuycewey twyodur ea ystiyso prox qijo esiysiyso suruyi;pueq ea ysiebryo qeyst ‘“aepeferex ryyol ‘epyeqaeu z,o ‘ng ‘ipejay qijo esiysis,o esiqosiy leyequeu unjo surureeyepweu ebysoq tuiseuxez unjo suruyeyepuueur tyst[,0q eyvey uepyodunt surupodsys — ysejuru,e) iuopyes yeqsnu epopaes …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xalqaro savdo nazariyalari"

iste'mol, jamg'arish va investitsiyaning funktsiyalari 11-mavzu:xalqaro savdo nazariyalari toshkent shahridagi yodju instituti “iqtisodiyot” kafedrasi xalqaro savdo oʻzining rivojlanish bosqichlariga ega boʻlib, har bir bosqich oʻz tarixiy xususiyatlari bilan ajralib turadi: xalqaro savdoning zamonaviy xususiyatlari quyidagilar hisoblanadi: tashqi savdo xalqaro ayirboshlashning an’anaviy shakli sifatida quyidagi koʻrinishlarni oʻz ichiga oladi: xalqaro savdo mahsulotlari, xizmatlar va fan-texnika ma’lumotlarini ayirboshlashning barcha koʻrinishlari tashqi savdo operatsiyalari yordamida amalga oshiriladi. ular oʻz navbatida eksport, import, reeksport va reimport operatsiyalariga boʻlinadi. eksport operatsiyasi mahsulotlarni chet mamlakatlarga chiqarish. import operatsiyasi mahsulotni xoriji...

This file contains 16 pages in PPT format (1.4 MB). To download "xalqaro savdo nazariyalari", click the Telegram button on the left.

Tags: xalqaro savdo nazariyalari PPT 16 pages Free download Telegram