tashqi savdo siyosati va xalqaro savdo nazariyalari

PPTX 62 sahifa 4,3 MB Bepul yuklash

62 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 4,3 MB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 62

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 62

6-mavzu:tashqi savdo siyosati va xalqaro savdo nazariyalari xalqaro savdo oʻzining rivojlanish bosqichlariga ega boʻlib, har bir bosqich oʻz tarixiy xususiyatlari bilan ajralib turadi: xalqaro savdoning zamonaviy xususiyatlari quyidagilar hisoblanadi: tashqi savdo xalqaro ayirboshlashning an’anaviy shakli sifatida quyidagi koʻrinishlarni oʻz ichiga oladi: eksport operatsiyasi mahsulotlarni chet mamlakatlarga chiqarish. import operatsiyasi mahsulotni xorijiy sherikdan sotib olish va uni mamlakatga olib kelish. reeksport operatsiyasi avval import qilingan va qayta ishlov berilmagan mahsulotni chet elga olib chiqib sotish.(rossiya) reimport operatsiyasi avval eksport qilingan va u yerda qayta ishlov berilmagan mahsulotni chet elda sotib olish va mamlakatga olib kelish. xalqaro savdo mahsulotlari, xizmatlar va fan-texnika ma’lumotlarini ayirboshlashning barcha koʻrinishlari tashqi savdo operatsiyalari yordamida amalga oshiriladi. ular oʻz navbatida eksport, import, reeksport va reimport operatsiyalariga boʻlinadi. mamlakatning boyligi uning ixtiyorida boʻlgan oltin va kumush bilan belgilanligi sababli tashqi savdo maktabi mamlakat milliy iqtisodiyotini mustahkamlashi uchun quyidagilarga amal qilish lozim, deb hisoblashgan: merkantilistlar gʻoyasining asosiy kamchiligi – …

2 / 62

ik” nazariyasini yanada mulohaza qilish natijasida ushbu nazariya umumiy qoidaning bir qismi ekanligini isbotlab berdi. d. rikardo “siyosiy iqtisodning boshlanishi va soliqlar” nomli asarida klassik nazariyani boshi berk koʻchadan olib chiqadi. uning fikricha, mamlakatlar ishlab chiqarish samaradorligini ta’minlashda yoki koʻproq ustunlikka ega boʻlgan yoxud kamroq zaiflikka ega boʻlgan mahsulot ishlab chiqarish va sotishga ixtisoslashsalar maqsadga muvofiq boʻladi. bunday vaziyatlarda ikki mamlakat oʻrtasidagi savdo koʻproq imkoniyatlar olib keladi. har bir mamlakat oʻzi ixtisoslashgan mahsulotlarni ishlab chiqaradi va shu orqali yutuqlarga erishadi. uning mulohazalari “nisbiy ustunlik nazariyasi”da oʻz yechimiga ega boʻldi. movut (bir dona) vino (barrel) portugaliya 90 80 angliya 100 120 mahsulot ishlab chiqarish uchun zarur boʻlgan mehnat sarfi. yuqoridagi misoldan koʻrinib turibdiki portugaliya barcha turdagi mahsulotlarni ishlab chiqarishda mutlaq ustunlikka ega. ya’ni bir dona movut ishlab chiqarish uchun 90 mehnat birligi, bir barrel vino ishlab chiqarish uchun esa 80 mehnat birligini sarflaydi. ammo, d. rikardo portugaliyada movut ishlab chiqarishga nisbatan …

3 / 62

ilinadigan mehnat sarflari oʻrtasidagi farq vino ishlab chiqarishdagiga nisbatan kamroq. demak movut ishlab chiqarishga ixtisoslashish hisobiga xalqaro savdodan angliya ham yutadi. ya’ni, movut ishlab chiqarib, uni portugaliyaga sotish hisobiga 11/8 barrel vino (oʻzidagiga nisbatan 5/6 barrel) sotib olishi mumkin. ushbu vaziyatda angliyaning yutugʻi: 9 / 8 - 5 / 6 =7 / 24 = 0,29 barrel vino. bu misolda portugaliya uchun har bir barrel vinoga 9/8 dona movut sotib olgandagina xalqaro savdo foydali hisoblansa, angliya uchun esa har bir barrel vinoga 5/6 dona movut almashganda savdo foydali hisoblanadi. mahsulotlar bahosi oʻrtasidagi oʻzaro nisbat aniqlab olingandan keyin “savdo sharoiti” (terms of trade) tushunchasi savdo sharoitini aniqlab olish uchun esa “savdo sharoiti indeks” tushunchasi kiritilgan. bu indeks quyidagi formula orqali aniqlangan: eksport narxlar indeksi ei savdo sharoiti indeksi = ---------------------------------------- 100 = ----- 100 import narxlar indeksi ii indeksning oʻsishi (masalan, 100 dan 105 gacha) savdo sharoitlarining yaxshilanayotganligini koʻrsatadi. ya’ni, ushbu miqdordagi …

4 / 62

tishni yoqlovchi mutaxassislar fikriga koʻra import tariflari: mamlakat mudofaa sanoatini himoya qilish imkonini beradi; mamlakatda bandlilik darajasi oʻsishini ta’minlaydi va yalpi talabni ragʻbatlantiradi, importning nisbatan cheklanishi natijasida sof eksport oʻsadi va joriy operatsiyalar boʻyicha toʻlov balansi holati yaxshilanadi; milliy iqtisodiyotdagi yangi tarmoqlarni himoya qilish uchun zarur; davlat byudjeti daromadlarini toʻldirish manbai boʻlib xizmat qiladi; milliy ishlab chiqaruvchilarni demping koʻrinishidagi chet el raqobatidan himoya qiladi; iqtisodiyot tuzilishini qayta qurishni boshqarish vositasi hisoblanadi va ular yordamida mamlakat iqtisodiyotidagi ilgʻor siljishlar ragʻbatlantiriladi va h.k. ishlab chiqaruvchilarga subsidiya berilishining iqtisodiy oqibatlari umuman, import mahsulotlarga beriladigan litsenziyalar quyidagi usullar yordamida joylashtiriladi. 1. ochiq auksion – davlat litsenziyalarni yuqori baholarni taklif qilgan ishlab chiqaruvchilarga berishi 2. afzal koʻrish tizimi – davlat birinchi navbatda litsenziyalarni ishlab chiqarish hajmi jihatdan yirik boʻlgan firma va kompaniyalarga hech qanday shart va talablarsiz beradi 3. xarajat usuli – davlat litsenziyalarni yirik ishlab chiqarish quvvatlariga va resurslarga ega boʻlgan firma va kompaniyalarga …

5 / 62

xushlikka duch kelmasligi uchun eksport miqdorini cheklaydi. ixtiyoriy ravishda eksportni cheklash ikki xil xususiyatga ega: erkin savdo erkin savdo - bu mamlakatlar o'rtasida tovar va xizmatlarning cheklanmagan importi va eksporti. erkin savdoning teskarisi - protektsionizm - boshqa mamlakatlar raqobatini yo'q qilishga qaratilgan juda cheklovchi savdo siyosati. bugungi kunda aksariyat sanoati rivojlangan davlatlar gibrid erkin savdo bitimlarida (fta), muzokaralar olib boradigan ko'p millatli shartnomalarda qatnashadilar, ular tariflar, kvotalar va boshqa savdo cheklovlarini tartibga soladi. erkin savdo erkin savdo - bu asosan nazariy siyosat bo'lib, unga binoan hukumatlar importga bojlar, soliqlar yoki bojlar yoki eksportga kvotalar kiritishmaydi. shu ma'noda, erkin savdo protektsionizmga ziddir, tashqi raqobat ehtimolini yo'q qilishga qaratilgan mudofaa savdo siyosati ammo, aslida, erkin savdo siyosatiga ega bo'lgan hukumatlar hali ham import va eksportni nazorat qilish uchun ba'zi choralarni ko'rishmoqda. qo'shma shtatlar singari, aksariyat sanoati rivojlangan davlatlar "erkin savdo shartnomalari" ni yoki boshqa mamlakatlar bilan kelishuvlar olib boradilar, bu mamlakatlar o'zlarining …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 62 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"tashqi savdo siyosati va xalqaro savdo nazariyalari" haqida

6-mavzu:tashqi savdo siyosati va xalqaro savdo nazariyalari xalqaro savdo oʻzining rivojlanish bosqichlariga ega boʻlib, har bir bosqich oʻz tarixiy xususiyatlari bilan ajralib turadi: xalqaro savdoning zamonaviy xususiyatlari quyidagilar hisoblanadi: tashqi savdo xalqaro ayirboshlashning an’anaviy shakli sifatida quyidagi koʻrinishlarni oʻz ichiga oladi: eksport operatsiyasi mahsulotlarni chet mamlakatlarga chiqarish. import operatsiyasi mahsulotni xorijiy sherikdan sotib olish va uni mamlakatga olib kelish. reeksport operatsiyasi avval import qilingan va qayta ishlov berilmagan mahsulotni chet elga olib chiqib sotish.(rossiya) reimport operatsiyasi avval eksport qilingan va u yerda qayta ishlov berilmagan mahsulotni chet elda sotib olish va mamlakatga olib kelish. xalqaro savdo mahsulotl...

Bu fayl PPTX formatida 62 sahifadan iborat (4,3 MB). "tashqi savdo siyosati va xalqaro savdo nazariyalari"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: tashqi savdo siyosati va xalqar… PPTX 62 sahifa Bepul yuklash Telegram