миллий иқтисодиётнинг глобаллашув ва валюта алмашув сиёсатидаги ўрни

DOC 113.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1406030037_57585.doc миллий иқтисодиётнинг глобаллашув ва валюта алмашув сиёсатидаги ўрни режа: 1. глобаллашув муаммолари ва алмашув курси сиёсати 2. валюта алмашув курсларининг куплиги 1. глобаллашув муаммолари ва алмашув курси сиёсати хвф маслахатчилари валюта алмашув (конвертация)ни жорий этиш юзасидан шошилинч чораларини кўриш, утиш давридаги мамлакатлар учун энг яхши кўрсатмадир, деган якдил фикрни билдирдилар. валюта алмашуви эркинлаштирилиши бозор ислоҳотларининг бошланишида эмас, балки пировард нуктасида амалга оширилиши кераклиги тўғрисида факат санокли огохлантиришлар бўлган эди. бу ёндашувлардан бири утиш даврини валюта алмашувини эркинлаштириш билан бошлашни, иккинчиси, тугаллашни тавсия килади. ушбу икки ёндашувдан фарклирок узига хос янгича ёндашув таклиф этилади. марказий осиё давлатларини валюта алмашув сиёсатига караб икки гурухга ажратиш мумкин. киргизистон билан козогистон биринчи ёндашувни танлади, узбекистон билан туркманистон эса ислоҳотларни аста-секин амалга оширишни афзал курди. валюта алмашув сиёсатидаги тафовутга карамай, глобал ва минтакавий молиявий инкироз марказий осиёдаги деярли барча давлатларнинг нозик макроиқтисодий барқарорлигига огир бўлди. россиядаги молиявий инкироз, айникса, кучли салбий таъсир килди. бу …
2
эслатди. тобора кучайиб бораётган ташки карз муаммоси жорий операциялар счетлар ва капитал харакати счетлари буйича сурункали такчиллик билан боглик бўлиб, халқаро захираларнинг тупланишига тускинлик килмокда. бинобарин, ташки карз муаммоларига оид чоралар балансни мустаҳкамлашга каратилган сиёсатни талаб этади, яъни жорий ва капитал счетлар буйича тушумлар умумий харажатлардан куп бўлиши керак. стандарт тавсияларда купинча: 1) экспортни рагбатлантириш ёки товарлар ва хизматлар импортини камайтириш йули билан жорий операциялар счетидаги такчилликни камайтиришга; 2) импорт ўрнини босишга кодир бўлган ишлаб чикаришни ривожлантириш ва саноатнинг экспортга мулжалланган тармокларига кумаклашиш учун бевосита хорижий инвестицияларни, ҳусусий ва расмий кредитларни жалб этиш йули билан капитал харакати счети буйича салбий колдикни камайтириш чораларини уз ичига олади. бундан ташкари кутилмаган ташки салбий таъсир натижасида иккала счетда ҳам салбий салдо ҳоллада туловсизликдан кутилиш учун халқаро расмий захираларни етарли даражада саклаб туриш тавсия этилади. ташки карз динамикасини баҳолаш ҳамда келажак учун зарур тавсияларни олиш учун самарали тахлилий восита сифатида куйидаги асосий тенгламалар ва …
3
а хорижий валюта микдорининг камайиши ёки кўпайишини кўрсатади. агар d>r бўлса, мамлакатга валюта келади, лекин d<r бўлса, хорижий валюта мамлакатдан чикиб кетади. бошкача айтганда, ташки карз жалб этилган капиталдан самарали фойдаланиш билан боглик бўлса, у ҳолда r кўпайган такдирда ҳам вт ижобий бўлади, ташки карз карздор мамлакатнинг на киска муддатли, на узок муддатли тараккиёт истикболига салбий таъсир этмайди. бу концепция заминидаги асосий гоя шундан иборатки, мамлакат унинг счети йилма-йил эмас, балки ташки карз олинган анча узок муддат доирасида баланслашиши лозим. бирок бу мамлакат хар бир давр доирасида карзнинг тулов даражасини менсимаслиги керак, деган маънони билдирмайди. бундан ташкари мамлакатнинг тулов кобилияти ва карзларини тулашга кудрати етиши тўғрисидаги хулоса пировард натижада пулнинг жорий ёки бир канча йил давомида тулаш муддатларини аник кўрсатиб, мамлакат олган мажбуриятлар хажми тўғрисидаги ахборотга асосланиш лозим. буни куйидаги эконометрик тенглама билан ифодалаш мумкин: (dt-dtк1) к yt - rdt - ct - гt - gt (3) бу ерда: (dt-dtк1) …
4
и вт. турли ташки ва ички мураккаб омиллар d ва r таъсир килиши, бу эса ташки карз муаммосининг кескинлашувига олиб келиши мумкин. d ва r учун хос бўлган тамойиллар куйидагича: аввал мамлакатнинг умумий карзи кам бўлган ва унинг кўпайиш даражаси d, юқори тенденцияли бўлиши мумкин. аммо d кўпайганда, d камая бошлайди, чунки ташки карзни тулаш мамлакатга кушимча капитал окими хажмига тенглашади. иккинчидан, ташки карз тупланишининг дастлабки боскичида r нисбатан кам бўлади (купинча нисбатан анча кам бўлади), чунки бу боскичда асосий манба муддатли ва тулаш шартлари жихатидан имтиёзли расмий хорижий ёрдамдан иборат бўлади. лекин кейинчалик r тез усиши мумкин. бу тижорат банкларида бозор шартлари асосида олинган киска муддатли тижорат кредитлари билан боглик мамлакат ташки карзлар буйича уз мажбуриятларини бажаришга кодир бўлмаган пайтда дефолтдан ҳолис бўлиш учун бундай вазиятни олдиндан кўришга имкон берадиган муайян воситаларга эга бўлиш муҳимдир. тегишли тенгламалар (1)-(4) дан фойдаланиш ташки карз кўпайишининг асосий сабабларини микдорий улчаш учун фойдали …
5
г усиши ҳолатини ва муаммосини баҳолашга имкон берадиган ташки карзни бошкариш сиёсатини куллаш ва микдорий воситалардан фойдаланиш зарур. шундай килиб, хар томонлама ёндашувнинг умумий самараси ташки карзнинг сурункали тусини бартараф этишга ёрдамлашиши лозим. бозор иқтисодиётига утаётган мамлакатлар ташки карз муаммосидан ташкари уз валюта бозорининг долларлашувига дуч келди. янги миллий давлатларнинг купчилиги сингари марказий осиё давлатларида ҳам алмаштириладиган валюта жамгармасидан пулнинг кадрсизланишидан сугўрталаш учун, валюта операцияларидан кўриладиган зарарни коплаш учун, шунингдек, бошка рисклардан ҳоли бўлиши учун фойдаланилмокда. бирок хорижий валютадаги депозитларнинг шу мамлакат банк тизими барча депозитларига нисбатан долларлашиш даражасини тула улчашга кодир эмас. маълумки, собик иттифок мамлакатларида конуний молиявий воситачилик даражаси паст бўлиб, норасмий операцияларда доллар мавжудлиги жуда катта роль уйнамокда. шу сабабли утиш даври иқтисодиётини тахлил килиш учун муомаладаги хорижий валюта захираси каби кўрсаткич ҳам муҳимдир. руйхатга олинмаган битимларни микдорий баҳолаш кийинлигига карамай, норасмий хорижий валюта бозорининг мавжудлиги хукумат ўтказаётган сиёсатнинг самарадорлигини анча камайтиришидан далолат берувчи мисоллар куп. хорижий …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "миллий иқтисодиётнинг глобаллашув ва валюта алмашув сиёсатидаги ўрни"

1406030037_57585.doc миллий иқтисодиётнинг глобаллашув ва валюта алмашув сиёсатидаги ўрни режа: 1. глобаллашув муаммолари ва алмашув курси сиёсати 2. валюта алмашув курсларининг куплиги 1. глобаллашув муаммолари ва алмашув курси сиёсати хвф маслахатчилари валюта алмашув (конвертация)ни жорий этиш юзасидан шошилинч чораларини кўриш, утиш давридаги мамлакатлар учун энг яхши кўрсатмадир, деган якдил фикрни билдирдилар. валюта алмашуви эркинлаштирилиши бозор ислоҳотларининг бошланишида эмас, балки пировард нуктасида амалга оширилиши кераклиги тўғрисида факат санокли огохлантиришлар бўлган эди. бу ёндашувлардан бири утиш даврини валюта алмашувини эркинлаштириш билан бошлашни, иккинчиси, тугаллашни тавсия килади. ушбу икки ёндашувдан фарклирок узига хос янгича ёндашув таклиф этилади. марказий ос...

DOC format, 113.5 KB. To download "миллий иқтисодиётнинг глобаллашув ва валюта алмашув сиёсатидаги ўрни", click the Telegram button on the left.