maktabgacha yoshdagilar o‘quv – tarbiya jarayonining uslubiyotlari

DOCX 23 pages 84.7 KB Free download

23 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 84.7 KB

File type DOCX

Pages 23

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 23

6-mavzu.maktabgacha yoshdagilar o‘quv – tarbiya jarayonining uslubiyotlari harakatga o‘rgatish eng kichik yoshdan boshlanadi va hayot uchun kerakli hayotiy zaruriy xarakat malakalari, ko‘nikmalarini osondan qiyinga didak tik prinsipi asosida, ketma-ketlikga rioya qilib, jismoniy tarbiya haqida eng sodda bilimlar, shaxsiy, umumiy gigiena talablari va qoidalariga asta-sekinlik bilan rioya qilishga o‘rgatish bilan qo‘shib olib boriladi. maktab yoshigacha bolalar jismoniy tarbiyasi umumiy o‘qitish uslubi yatlari asosida olib boriladi va o‘qitishning quyidagi: onglilik va faollik, ko‘rgazmalik, kuchiga yarashalik va individu allashtirish, sistemalilik, talabalarini asta-sekinlik bilan oshirish deb nomlanadigan jismoniy tarbiya ta’limi jarayonida qo‘llaniladigan uslubiy prinsiplariga tayanadi. bolani mashqlantirish uchun tanlanadigan uslubiyotlar uning harakat faolligi darajasini bilishni taqazo etadi. harakatga o‘rgatish - o‘qitishni boshlashdan avval bu yoshdgilarning harakat faolligi darajasini o‘rganishni qoidaga aylantirish lozim bo‘ladi. ular harakat faoligi yu q o r i, harakat faoligi o‘ r t a ch a va harakat faolligi p a s t bolalar deb guruhlarga ajratiladi. harakat faolligi yuqori deb …

2 / 23

ari uchun ham xos bo‘lib, jismoniy tarbiya ta’limi tizimining barcha bo‘g‘in larida foydalanish maqsadga muvofiq deb qaralmoqda. bolalarni harakatga o‘rgatish uslubiyotlari. bolani harakatga o‘rgatishda ko‘rgazmalilik, so‘zdan foydalanish, mashq qilish , o‘yin va musobaqa uslubiyotlaridan foydalaniladi. a) ko‘rgazmalilik uslubiyotidan foydalanish orqali bajarilishi kerak bo‘lgan harakatni, ko‘rgazmali qurollar vositasida tushuntirilib, so‘ng amal da bajarib ko‘rsatiladi. ko‘rgan obrazlarga taqlid qilish bilan jisimlar, narsalar turgan tomonlar mo‘ljal qilib belgilanib shu jihozlar joylashgan tomonga qarab mashqlar bajariladi. a) harakatning ijrosi gapirib tushintiriladi, so‘ng, ko‘rsatiladi, buyruq) so‘z yordamida beriladi, mazmunini gapirish bilan mashqni bajarish qo‘shib, birgalikda amalga oshiriladi, suhbat qilinishi mumkin, javob bera oladiganlaridan so‘raladi va yana boshqa uslubiyotlardan foydalaniladi. v) mashq qilish uslubiyati – harakatni bajarish shartini o‘zgartirmas dan va o‘zgartirib bajarish(mashq qilish), takrorlashlar amalga oshiriladi. d) o‘yin va musobaqa uslubiyotlaridan foydalanish bu yoshdagilar uchun eng samarali uslublardan biri hisoblanadi. qayd qilingan uslubiyotlarni maktabgacha yoshdagilarga qo‘llash boshqa yoshdagilarga qo‘llashga nisbatan o‘zining xususiy tomonlariga ega. ko‘rgazmalilik …

3 / 23

katga o‘rgatishda bu yoshdagilar uchun “taqlid qilish” mashqlari yuqori samara beradi. o‘sha harakatni hayvonlar, qushlar va boshqa joni vorlar harakati misolida o‘rgatish, ularning obraziga kirish bajarishga qiziqishni kuchaytirib ta’lim jarayonini faollashtiradi. bolalar qancha kichik yoshda bo‘lsa bu uslubiyotning foydasi shunchalik katta bo‘ladi. ularda ko‘rish va jismlarga qarab mo‘ljal olish qobiliyatini rivojlantirishning ahamiyati katta. o‘z navbatida bu bajarilishi qiyin jismoniy mashqlarni bajarishni, o‘zlashtirishni osonlashtiradi. masalan, baland osib qo‘yilgan jismdan oshirib uloqtirish. bunda tana orqaga bukiladi, tananing og‘irligi orqada turgan oyoqqa yuklanadi, yoki sakrab, osib qo‘yilgan buyumga yetish, o‘yinchoqlar, boshqa jismlar ilib qo‘yib bajartirishni samarasi yuqori bo‘ladi. bolalarni mashqlarini qo‘rqmay bajarishga o‘rgatish muhim dir. harakat malakasini shakllantirishda ritm, tempni his qildirish, qo‘shiq, aytishuvlar bilan o‘ynaladigan o‘yinlarga musiqa tavsiya qilinadi. so‘zdan foydalanish uslubiyati. bolada jismoniy mashq haqida to‘g‘ri tasavvur hosil qilish uni ko‘z oldiga keltirib fikrlashiga yordam beradi. ko‘rgazmalilik va so‘z yordamida tushun tirish uslubiyati ikkalasi birga qo‘shib olib borilsa, keyinchalik bolalar jismoniy …

4 / 23

qisqa ko‘rsatma berishlari bilan almashinadi. ko‘rsat malar yordamida harakatdagi xatolarni to‘g‘irlash va ogohlantirish va ularni baholash mumkin. buyruqlar va ko‘rsatmalar maktabgacha yoshdagilarda jismoniy mashqlarni teng boshlash, teng tugallash, uni sur’atini, rit mini boshqarish, harakatga yo‘nalish berish uchun qo‘llaniladi. gimnastikada qabul qilingan eng oddiy buyruqlar, mashq musiqasiz bajarila boshlansa, asosan katta yoshdagi guruhlarda foydalanish mumkin. ko‘rsatmalardan esa asosan kichik yoshdagi guruhlarda ko‘proq foydalaniladi. ko‘pchilik jismoniy mashqlar, ashulalar, she’rlar mazmuni aytiladigan voqealar va harakatni qanday bajarilishi kerakligi haqida yozilgan matnni o‘qish bilan qo‘shib ijro etiladi. ijro paytida bolalarga savol berish, ularni fikrlashga o‘rgatadi, o‘sha jismoniy mashq haqida to‘liq bilimga, harakatni his qilishga imkoniyat yaratadi. suhbat ham bajariladigan jismoniy mashq haqida ko‘proq ma’lumotga, fikrga ega bo‘lish va jismoniy mashqlarni bajarilishi haqida lozim bo‘lgan malakalarga manbaa bo‘lishi amaliyotda kuzatilgan. jismoniy tarbiya va sportga oid kitob lar o‘qish, rasmlar ko‘rish, o‘yingohlarga ekskursiyalar va sayirlar qilish davomida ham so‘zdan foydalanish ularni fikr lashga o‘rgatadi. mashq uslubiyoti …

5 / 23

tli o‘yinlar, sport o‘yinlarining elementlarini qamrab olingan harakatlar, jismoniy mashqlar javob beradi. maktab yoshigacha bo‘lgan bolalarga statik xarakterdagi jismoniy mashqlar berish tavsiya etilmaydi. bu mashqlar nerv tizimi va muskullarni toldiradi, qon aylanish va nafas olishning ritmini buzadi. to‘liq muskul qisqarishi(zo‘riqishi)ni talab qiladigan kuch mashqlari esa muskul va nerv bo‘g‘inlarining ishlarini susaytiradi. yoshi ulg‘aygan sari jismoniy mashqlar ham o‘zgartiriladi va qiyinlash tiriladi. 1.7. maktabgacha yoshdagilar jismoniy tarbiyasining davlat dasturi «maktabgacha yoshdagilar jismoniy tarbiyasi dasturi» (2014) materiali mazmuniga quyidagilar kiritilgan. bir yoshgacha bo‘lgan bolalarda kattalar yordamida passiv harakatlar, aktiv harakat elementlari umumjismoniy mashqlar (jisim bilan va jisimsiz, chalqancha yotish, o‘mbaloq oshish, boshni har tomonga burishlar) emaklashlar, yugurishga tayyorlovchi mashqlar, balandlikka chiqish va eng sodda o‘yinlardan foydalaniladi. bu yoshdagilar dasturida asosiy o‘rinni uqalash (massaj) egallaydi. bir yoshdan 3 yoshgacha bo‘lgan bolalarda nisbatan qiyinroq bo‘lgan umumjismoniy mashqlar, jismli va jismsiz (to‘p, yog‘och, gimnastika o‘rindig‘i), asosiy harakatlar (yurish, yugurish, muvozanat saqlash mashqlari, chuqurlikka sakrash), saflani …

Want to read more?

Download all 23 pages for free via Telegram.

Download full file

About "maktabgacha yoshdagilar o‘quv – tarbiya jarayonining uslubiyotlari"

6-mavzu.maktabgacha yoshdagilar o‘quv – tarbiya jarayonining uslubiyotlari harakatga o‘rgatish eng kichik yoshdan boshlanadi va hayot uchun kerakli hayotiy zaruriy xarakat malakalari, ko‘nikmalarini osondan qiyinga didak tik prinsipi asosida, ketma-ketlikga rioya qilib, jismoniy tarbiya haqida eng sodda bilimlar, shaxsiy, umumiy gigiena talablari va qoidalariga asta-sekinlik bilan rioya qilishga o‘rgatish bilan qo‘shib olib boriladi. maktab yoshigacha bolalar jismoniy tarbiyasi umumiy o‘qitish uslubi yatlari asosida olib boriladi va o‘qitishning quyidagi: onglilik va faollik, ko‘rgazmalik, kuchiga yarashalik va individu allashtirish, sistemalilik, talabalarini asta-sekinlik bilan oshirish deb nomlanadigan jismoniy tarbiya ta’limi jarayonida qo‘llaniladigan uslubiy prinsiplariga tayanadi. b...

This file contains 23 pages in DOCX format (84.7 KB). To download "maktabgacha yoshdagilar o‘quv – tarbiya jarayonining uslubiyotlari", click the Telegram button on the left.

Tags: maktabgacha yoshdagilar o‘quv –… DOCX 23 pages Free download Telegram