kuchlanish energiyasi

DOCX 7 pages 199.7 KB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 199.7 KB

File type DOCX

Pages 7

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

5-ma’ruza. mavzu: kuchlanish energiyasi; ruxsat etilgan kuchlanishlar; sterjenlar mustahkamlik asoslari. ko'ndalang kesim tanlash. reja: 1. ruxsat etilgan kuchlanish usuli 2. sterjenlarni mustahkamlikka tekshirishda chegaraviy holatlar usuli 3. sterjenlarni mustahkamlikka tekshirishda xavfli yuklar usuli 5.1.ruxsat etilgan kuchlanish usuli sterjenning xavfli ko‘ndalang kesimlarida hosil bo‘ladigan normal kuchlanish qiymati uning material uchun berilgan ruxsat etilgan kuchlanishdan ortib ketmasa, bunday sterjenning mustahkamligi ta’minlangan hisoblanadi. ruxsat etilgan normal kuchlanish harifi bilan belgilanadi. sterjen materiali cho‘zilish va siqilishga turlicha qarshilik ko‘rsatsa, normal kuchlanish cho‘zilishda va siqilishda bilan belgilanadi. umumiy holda cho‘zilgan va siqilgan sterjenlarning mustahkamlik shart quyidagi ko‘rinishda ifodalanadi: (5.1) bu ifodadan, sterjen uchun aniqlanishi lozim bo‘lgan xarakteristikalariga qarab quyidagi uch turdagi masalani echish mumkin. 1.sterjenni mustahkalikka tekshirish. bunda quyida keltirilgan formuladan sterjen mustahkamligi aniqlanadi: (5.2) agar sterjenni cho‘zuvchi (siquvchi) kuchlar va sterjenning ko‘ndalang kesim o‘lchamlari berilgan bo‘lsa, unda qaralayotgan kesimdagi maksimal normal kuchlanishni aniqlab, uni berilgan ruxsat etilgan kuchlanish bilan taqqoslaymiz. taqqoslash natijasi orasidagi farq …

2 / 7

i kuchlanishdan bir necha marta kichik bo‘lishi lozim. plastik matariallardan tayyorlangan konstruksiya elementlar xavf xatarsiz ishlashini taminlovchi ruxsat etilgan kuchlanish quyidagi formuladan aniqlanadi: (5.5) bunda, oquvchanlik chegarasidagi mustahkamlikning ehtiyot koeffitsienti bo‘lib, qiymati ga teng. mo‘rt matariallardan tayyorlangan konstruksiya elementlar xavf xatarsiz ishlashini taminlovchi ruxsat etilgan kuchlanish quyidagi formuladan aniqlanadi: . . (5.5) bunda mustahkamlik chegarasidagi mustahkamlikning ehtiyot koeffitsienti bo‘lib, qiymati ga teng yog‘och materiallari uchun esa mustahkamlikning ehtiyot koeffitsienti 3 dan 8 gacha oraliqda tanlanadi. 5.2.sterjenlarni mustahkamlikka tekshirishda chegaraviy holatlar usuli bu chegaraviy holat usuli konstruksiyalarga ta’sir etuvchi turli omillarning ta’sirini to‘la hisobga oladi. konstruksiyaning chegaraviy holati deb - uni normal ekspulatatsiya qilib bo‘lmaydigan holatiga aytiladi. qurilish normalari va qoidalari (qmq) chegaraviy holat uchta gruppaga bo‘lingan. birinchi gruppa chegaraviy holati konstruksiyaning yuk ko‘tarish qobiliyatini – mustahkamlik yoki ustuvorlikgini yo‘qotishi bilan aniqlanadi. ikkinchi gruppa chegaraviy holati konstruksiya juda ham katta deformatsiya hosil qilishi yoki tebranishi bilan aniqlanadi. uchinchi gruppa chegaraviy holati …

3 / 7

ini hisobga oluvchi ishonchlilik koeffitsient. mustahkamlik ta’minlashda hisobiy yuk miqdori quyidagi formuladan aniqlanadi: (5.6) bu ifodadagi ehtiyotlik koeffitsienti doimiy yuklar uchun =1,05 vaqtincha yuklar uchun =1,05 misol uchun qor va shamol uchun = konstruksiya materialining namunada o‘tkazilgan tajriba natijalariga nisbatan, normativ qarshiligining mumkin bo‘lgan kamayishini hisobga oluvchi, material bo‘yicha ishonchlilik koeffitsient. plastik materiallar uchun nomativ qarshilik sifatida oquvchanlik chegarasi, mo‘rt materiallar uchun mustahkamlik chegarasi qabul qilinadi. po‘lat konstruksiyalar uchun material bo‘yicha ehtiyotlik qiymatlarni qabul qiladi. materialning hisobiy qarshiligi deb ataluvchi miqdor quyidagi formuladan aniqlanadi: (5.7) qurilish po‘lati uchun materialning hisobiy qarshiligi quyidagicha aniqlanadi: (5.8) va u oquvchanlik chegarasi bo‘yicha materialning hisobiy qarshiligi deb yuritiladi. bazi bir materiallarning hisobiy qarshiligi 1-jadvalda keltirilgan. bu haqdagi ma’lumotlarni kengroq qmqdan olish mumkin. materiallar nomi hisobiy qarshilik mpa cho‘zilish siqilish siljish prokat po‘lat markalari: vst3kp 175-230 100-140 vst3ps, vst3sp 230-280 140-170 09g2(margansovistaya) 290-360 180-215 10xsmd (xromokremnenikelevaya) 355 210 12g2smf(legirlangan termik ishlov berilgan) 515 310 alyuminiy …

4 / 7

ish va siqilishga bir xil qarshilik ko‘rsatsa, unda mustahkamlikka tekshirish absolyut qiymati bo‘yicha eng katta normal kuchlanish bo‘yicha hisoblaniladi: (5.9) urinma kuchlanish bo‘yicha mustahkamlik sharti quyidagicha yozilidi: (5.10) bunda siljishdagi hisobiy qarshilik bo‘lib plastik materiallar uchyn teng. markaziy cho‘zilish yoki siqilishda sterjenning xavfli kesimida kuyidagi mustahkamlik shartlari (2.4-5) shartlar kabi bajarilishi lozim: 5.11) (5.12) (5.13) bu formulalardagi bo‘ylama kuchlar absolyut qiymatlari bilan olinadi. 5.3.sterjenlarni mustahkamlikka tekshirishda xavfli yuklar usuli prandtl diagrammasiga (5.1.-chizma) bo‘ysinuvchi materialdan yasalgan konstruksiya uchun xavfli yuk sifatida uning elementlarida plastik deformatsiya etarlicha katta bo‘lgan yuk qabul qilinadi. bunda yukning yanada ortirilganda konstruksiya ish qobiliyatini yo‘qotadi. bunda konstruksiya yukning yana ortishini qabul qilish qobiliyatini yo‘qotadi. mo‘rt materiallardan yasalgan konstruksiya uchun xavfli yuk sifatida uning birorta elementida mustahkamlik chegarasiga teng bo‘lgan kuchlanish hosil bo‘lgandagi yuk qabul qilinadi. masalan 5.2-chizmada keltirilgan o‘zgarmas kesimli pog‘onali sterjen plastik materialdan tayyorlangan bo‘lsa xavfli yuk , mo‘rt materialdan yasalgan bo‘lsa xavfli yuk sifatida qabul …

5 / 7

siga teng bo‘lgan kuchlanish avval o‘rtadagi sterjenlarda paydo bo‘ladi ; 2. statik aniqmas sterjenlar sistemasida oquvchanlik chegarasiga teng bo‘lgan kuchlanish avval chetki sterjenlarda paydo bo‘ladi; 3. statik aniqmas sterjenlar sistemasida oquvchanlik chegarasiga teng bo‘lgan kuchlanish barcha sterjenlarda hosil bo‘ladi. birinchi ikki holatda konstruksiya ishdan chiqmaydi, chunki o‘rtadagi sterjeda kuchlanish oquvchanlik chegarasiga teng bo‘lganda chetki sterjenlarda kuchlanish oquvchanlik chegarasiga etmaydi va teskarisi. uchinchi holatda barcha sterjenlarda kuchlanish oquvchanlik chegarasiga teng bo‘lganda konstruksiya to‘la emiriladi, barcha sterjenlardagi kuchlar teng bo‘ladi . bunda xavfli yuk statikaning muvozanat shartidan aniqlanadi: b) tashqi kuch ta’sirida konstruksiya elementlarining ko‘chishi sterjenlar cho‘zilganda (siqilganda) uning ko‘ndalang kesimlari o‘q bo‘ylab ko‘chadi. ko‘ndalang kesimning ko‘chishi bilan deformatsiyasi bir-biridan mutloqa farq qiladi, vaxolanki ko‘chish deformatsiya natijasida hosil bo‘lsa ham biroq ular bir-biridan katta farq qiladi. masalan, (5.7,a-chizma) da ko‘rsatilgan pog‘onali sterjenning faqat uchastkasi deformatsiyalanib, uchastkasi, uchastka qancha deformatsiyalansa shuncha masofaga qattiq jism sifatida ko‘chadi xalos, ya’ni uchastkadagi barcha kesimlarning ko‘chishi uchastkasining …

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kuchlanish energiyasi"

5-ma’ruza. mavzu: kuchlanish energiyasi; ruxsat etilgan kuchlanishlar; sterjenlar mustahkamlik asoslari. ko'ndalang kesim tanlash. reja: 1. ruxsat etilgan kuchlanish usuli 2. sterjenlarni mustahkamlikka tekshirishda chegaraviy holatlar usuli 3. sterjenlarni mustahkamlikka tekshirishda xavfli yuklar usuli 5.1.ruxsat etilgan kuchlanish usuli sterjenning xavfli ko‘ndalang kesimlarida hosil bo‘ladigan normal kuchlanish qiymati uning material uchun berilgan ruxsat etilgan kuchlanishdan ortib ketmasa, bunday sterjenning mustahkamligi ta’minlangan hisoblanadi. ruxsat etilgan normal kuchlanish harifi bilan belgilanadi. sterjen materiali cho‘zilish va siqilishga turlicha qarshilik ko‘rsatsa, normal kuchlanish cho‘zilishda va siqilishda bilan belgilanadi. umumiy holda cho‘zilgan va siqilgan sterjenl...

This file contains 7 pages in DOCX format (199.7 KB). To download "kuchlanish energiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: kuchlanish energiyasi DOCX 7 pages Free download Telegram