quyosh radiatsiyasining gigiyenik ahamiyati

DOCX 5 pages 1.2 MB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.2 MB

File type DOCX

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

mavzu № 4: quyosh radiasiyasining gigiyenik ahamiyati. reja: 1. quyosh radiasiyasining gigiyenik ahamiyati. quyosh radiasiyasining optik qismiga sifat va miqdoriy ta’rif, uning jadalligiga ta’sir ko‘rsatuvchi omillar. 2. infraqizil, ko‘rinuvchi va ultrabinafsha nurlarga fizikaviy ta’rif va ularning biologik ahamiyati. iqlim o‘zgarishi quyosh radiatsiyasi - quyosh yorug‘lik va issiqlik manbaidir, butun er yuzidagi organik hayot quyosh tufayli mavjuddir. fizik jihatdan olib qaralganda quyosh radiatsiyasi turli uzunlikdagi to‘lqinlardan iborat bo‘lgan elektromagnit tebranishlar oqimi. atmosferadan o‘tish mobaynida quyosh radiatsiyasi qisman yutiladi, tarqaladi, bu esa uning sifat va miqdoriy xarakteristikasida aks etadi. chunonchi, nur energiyasining birlamchi quvvatining faqat 43% igina er yuzasiga etib keladi. quyosh nuri organizmga o‘z spektrining barcha qismlari bilan ta’sir ko‘rsatadi. quyosh spektrining ko‘rinadiga qismi (to‘lqin uzunligi 390-760 mm) ko‘rish funksiyasiga, markaziy nerv sistemasi holatiga (mns), va u orqali organizmning barcha organlari va sistemalariga spetsifik ta’sir ko‘rinishida namoyon bo‘ladigan umumbiologik ta’sir ko‘rsatadi. qizil nurlar qo‘zg‘atuvchi, sariq va yashil nurlar tinchlantiruvchi, binafsha nurlar …

2 / 5

avatlariga kirib borib, to‘qimalarning sub’ektiv sezgilar kamroq ifodalangan bir tekisda qizishini yuzaga keltiradi. infraqizil nurlar issiqlik va og‘riqni qoldiruvchi ta’siridan tibbiyotda yallig‘lanish protsesslarida keng foydalaniladi. ultrabinafsha nurlar organizm umumiy holatiga va ish qobiliyatiga ijobiy ta’sir ko‘rsatadi. bu moddalar almashinuvchi, organizm immunobiologik rezistentligi va boshqalarning oshishida namoyon bo‘ladi. to‘lqin uzunligi 400 dan 320 nm gacha bo‘lgan, eritem-qoraytiruvchi ta’sir ko‘rsatadigan nurlar; to‘lqin uzunligi 320 dan 280 nm gacha bo‘lgan, raxitga qarshi ta’sir ko‘rsatadigan nurlar; to‘lqin uzunligi 280 nm va undan kam bo‘lgan, to‘qima oqsillariga qo‘zg‘atuvchi ta’sir ko‘rsatadigan nurlar farq qilinadi. bu nurlar er yuzasiga etib kelmaydi, shuning uchun ham erda organik hayot mavjud.to‘lqin uzunligi 320 dan 280 nm gacha bo‘lgan, raxitga qarshi ta’sir ko‘rsatadigan nurlar ya’ni ultrabinafsha radiatsiya ta’siri ostida kalsiferol (vitamin d) sintez qiladi. bu spektr ultrabinafsha nurlarning ta’siri etarli bo‘lmasa, fosfor-kalsiy almashinuvi, qon yaratilishi, kapillyarlar mustahkamligi buziladi. bolalarda raxit rivojlanadi. katta odamlarda suyaklarning mo‘rtligi kuzatiladi, singan suyaklar yomon va sekin …

3 / 5

iluvchi organlarning yuzaga kelgan holatdan chiqa olmasliklari hamda ekologik tizimlarni tiklash imkoniyatlarining yo’qolishi, ya’ni tabiiy muhitning inqirozga, ijtimoiy muhitning esa falokatga olib kelinishi. ekologik inqirozga misol bo’lib orol dengizi va uning atrofidagi xolatni olsak bo’ladi. qachonlardir dunyoda eng katta ko’llar toifasiga kirgan orol dengizi 30-40 yil ichida eng sho’r, ifloslangan va xalq xo’jaligi ahamiyatiga deyarli ega bo’lmagan o’rtacha ko’llar toifasiga kirib qoldi. buning asosiy sabablaridan biri - amudaryo va sirdaryo suv rejimining keskin o’zgarishidir. amudaryo va sirdaryo suvlarining og’ip metallar, pestitsid, gerbitsid kabi kimyoviy moddalar bilan ifloslanishi va shurlanishi natijasida ularning suvi ichimlik suvi sifatida foydalanib bo’lmasligini mutaxassislar isbot qilib berishdi. qachonlardir baliqchilik va ov qilish maskani bo’lgan quyi amudaryo qurigan qoldiq ko’llar va sho’rlangan tuproqlar maskaniga aylanib qoldi. quyosh vannalarini qabul qilish natijasida - suyak to'qimasini tiklaydigan d vitamini ishlab chiqariladi. ushbu vitaminning kunlik iste'moli kamida 400 birlik bo'lishi kerak. agar siz yuzingizni quyoshning to'g'ridan-to'g'ri nurlari ostida atigi 15 …

4 / 5

koporxosonnosoe ” pentrenosckoe wanysenue

5 / 5

quyosh radiatsiyasining gigiyenik ahamiyati - Page 5

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "quyosh radiatsiyasining gigiyenik ahamiyati"

mavzu № 4: quyosh radiasiyasining gigiyenik ahamiyati. reja: 1. quyosh radiasiyasining gigiyenik ahamiyati. quyosh radiasiyasining optik qismiga sifat va miqdoriy ta’rif, uning jadalligiga ta’sir ko‘rsatuvchi omillar. 2. infraqizil, ko‘rinuvchi va ultrabinafsha nurlarga fizikaviy ta’rif va ularning biologik ahamiyati. iqlim o‘zgarishi quyosh radiatsiyasi - quyosh yorug‘lik va issiqlik manbaidir, butun er yuzidagi organik hayot quyosh tufayli mavjuddir. fizik jihatdan olib qaralganda quyosh radiatsiyasi turli uzunlikdagi to‘lqinlardan iborat bo‘lgan elektromagnit tebranishlar oqimi. atmosferadan o‘tish mobaynida quyosh radiatsiyasi qisman yutiladi, tarqaladi, bu esa uning sifat va miqdoriy xarakteristikasida aks etadi. chunonchi, nur energiyasining birlamchi quvvatining faqat 43% igina er y...

This file contains 5 pages in DOCX format (1.2 MB). To download "quyosh radiatsiyasining gigiyenik ahamiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: quyosh radiatsiyasining gigiyen… DOCX 5 pages Free download Telegram