iqtisodiy rayonlashtirish va hududiy bo‘laklar

DOCX 1 page 79.7 KB Free download

1 page

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 79.7 KB

File type DOCX

Pages 1

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 1

3- mavzu. o‘zbekiston iqtisodiyotining hududiy tarkibi va iqtisodiy rayonlashtirish asoslari. 1.ma’muriy-hududiy bo‘lak va iqtisodiy rayon tushunchalarining mohiyati, mazmuni ularning o‘rtasidagi aloqadorlik va farqli jihatlari. 2.iqtisodiy rayonga xos xususiyatlar, rayon hosil qiluvchi omillar. 3. o‘zbekiston respublikasi iqtisodiy rayonlarining tavsifi. tayanch iboralar: ma’muriy hududiy bo‘lak, iqtisodiy rayon, siyosiy, infratuzilma, erkin iqtisodiy zona 1.ma’muriy-hududiy bo‘lak va iqtisodiy rayon tushunchalarining mohiyati, mazmuni ularning o‘rtasidagi aloqadorlik va farqli jihatlari. ma’muriy-hududiy bo‘lak va iqtisodiy rayon tushunchalarining mohiyati, mazmuni ularning o‘rtasidagi aloqadorlik va farqli jihatlari. malumki, har qanday mamlakatda iqtisodiy rayonlashtirish jarayoni uni ma’muriy-hududiy bo‘laklarga ajratish jarayoni bilan uzviyaloqadordir. iqtisodiy rayon– bu insonlarning xoxishi irodasidan qat’iy nazar ob’ektiv tarzda mavjud bo‘lgan kategoriyadir. mamlakat xalq xo‘jaligining hududiy bir bo‘lagi. siyosiy –ma’muriy bo‘lak – qonun asosida davlat tomonidan ajratiladi, shuning uchun ham sub’ektiv kategoriyadir.shunga qaramasdan siyosiy-ma’muriy bo‘laklarga mavjud iqtisodiy rayonlar doirasida barpo etiladi.ma’muriy rayon- iqtisodiy rayonga xos uch belgidan biri boshqarish tizimiga ega bo‘lgan, hududining kattaligi bo‘yicha esa odatda …

2 / 1

ijasida shakllangan, iqtisodiy-ijtimoiy hayotning ma’lum soha yoki yo‘nalishlariga ixtisoslashgan aniq hududdir, deb ta’riflaydi. 2.iqtisodiy rayonga xos xususiyatlar, rayon hosil qiluvchi omillar. iqtisodiy rayonning eng muhim belgisi uning iqtisodiy jihatdan bir butunligi, yaxlitligi bilan asoslanadi. iqtisodiy rayonning ushbu belgisi uning mamlakat xalq xo‘jaligida bo‘lgan munosabatida ham, rayon ichidagi iqtisodiy aloqalarda ham namoyon bo‘ladi. shuning uchun ham iqtisodiy rayonlashtirsh jarayonida rayon ichidagi va rayonlararo iqtisodiy munosabatlar hamda aloqalarni, hududiy mehnat taqsimotini tadbiq etish va baholash muhim o‘rin egallaydi. iqtisodiy rayon mamlakat xalq xo‘jaligining ajralmas bir bo‘lagidir. shu bilan birgahar bir iqtisodiy rayon mmlakat xalq xo‘jaligi doirasida ma’lum vazifani bajaradi. hududiy mehnat taqsimoti - iqtisodiy rayon hosil qiluvchi eng muhim omildir. hududiy mehnat taqsimoti iqtisodiy rayonlarning jami tizimini, ular o‘rtasidagi mavjud aloqalarni belgilab beradi. hududiy mehnat taqsimoti insonlar o‘rtasidagi ishlab chiqarish munosabatlarining bir turidir. iqtisodiy geografiyaning asosiy kategoriyasi-hududiy mehnat taqsimoti avvalambor iqtisodiy rayonlarning ishlab chiqarishni ixtisoslashuvida o‘z ifodasini topadi. ushbu ixtisoslashuv iqtisodiy rayonning …

3 / 1

q va markazlarning mavjudligi; 5.mintaqaviy iqtisodiyotning kompleks rivojlanganligi; 6. xo‘jalikning bazoviy sohalariga ega bo‘lishi (elektr energetika, qurilish va paxta tozalash sanoati); 7.transport va boshqa infratuzilmalarning shakllanganligi va boshqalar. o‘zbekiston respublikasi tarkibida qoraqalpog‘iston respublikasi, 12 viloyat hamda alohida maqomga ega bo‘lgan poytaxti toshkent shahridan iborat. respublikada 2015 yilning 1-yanvar holatiga ko‘ra 157ta tuman, 119shahar, 1085ta shaharcha qayd etilgan. respublikada maydonining kattaligi bo‘yicha qoraqalpog‘iston respublikasi, aholi zichligi yuqoriligi bo‘yicha andijon viloyati ajralib turadi. bir xil sharoitda qishloq tumanlarining ko‘p-kamligi viloyat hududining katta-kichikligi va ayniqsa, aholisining soni va uni hududiy tashkil etilganligi bilan bog‘liqdir. mut keyinchalik nima sababdan ba’zi shaxarlar boshqa shaxarlarga nisbatan zichlik darajasi bunchalar farq qilishini tushuntirish uchun omillarga o‘z e’tiborini qaratdi. u shaxarlarning kam zichlilikka ega bo‘lishi quyidagi hududnining xususiyatlariga bog‘liqligini aniqladi: · avtomobillarning ko‘pligi · daromad darajasining ko‘pligi · qora tanlilarning butun bir aholis soniga nisbati · shaxar hududining kengligi · shaxar markazida ishlab chiqarish kuchlarining klasteri keng va …

4 / 1

tizmalari o‘rab turadi. bu tog‘larning eng baland joyi pskom tizmasidagi beshtor tog‘idir (4299 m). tabiiy resurslarga boy, tabiiy sharoitiga ko‘ra ikki qismdan iborat, ya’ni tekislik va tog‘ qismi. tekislik qismi tog‘ oldi rayonlaridan boshlanib, sirdaryogacha cho‘zilgan, chirchiq-ohangaron daryolarining vodiysini egallagan holda, dengiz sathidan 250-450 metr balandlikka to‘g‘ri keladi. toshkent iqtisodiy rayoni tashkil etilishida uning sanoat va qishloq xo‘jaligi tarmoqlari muhim o‘rin tutadi. iqtisodiy rayon respublikada sanoat tarmoqlari tarkibining xilma-xilligi va uning taraqqiy etganligi hamda yirik xom-ashyo bazasiga ega ekanligi bilan ko‘zga tashlanadi. jumladan, toshkent iqtisodiy rayonida mashinasozlik, qora va rangli metallurgiya, ximiya, yoqilg‘i-energetika, qurilish, engil va oziq-ovqat sanoat tarmoqlari rivojlangan. 2. farg‘ona iqtisodiy rayoni-ma’muriy jihatdan o‘z tarkibiga farg‘ona (15.01.1938 y.), andijon (6.03.1941y.) va namangan (6.03.1941y.) viloyatlarini oladi. maydoni 18,5 ming km2 yoki respublika hududining 4,2 foizini egallaydi, aholisi 8856,4 ming (2015 y.) kishini tashkil etadi. umummamlakat aholisining 29,2 foizini qamrab olgan iqtisodiy rayon aholisining zich joylashuvi, juda katta demografik salohiyatga …

5 / 1

oladi. rayonning umumiy maydoni 168,1 ming km2 bo‘lib, u mamlakat hududining 37,4 foizini tashkil qiladi. bu jihatdan u, faqat quyi amudaryo rayonidan biroz kichikroq, xolos. aholisi 6213,4 ming kishi (2015 y.) bo‘lib, umumrespublika aholisining 21,4 foizi istiqomat qiladi. bundan samarqand viloyati aholisi 3514,8 ming kishi, navoiy viloyatiniki 913,2; buxoro viloyatiniki esa 1785,4 ming kishidan iborat. aholisining zichligi iqtisodiy rayon bo‘yicha kv.km joyga o‘rtacha, 35,2 kishidan to‘g‘ri keladi. hududi shimolda qozog‘iston respublikasi, nurota tizmalari, shimoli – sharqda turkiston, sharqda va janubi-sharqda zarafshon tizmalari bilan, davlatlardan yana janubi-g‘arbda turkmaniston davlati bilan chegaradosh. 4.mirzacho‘l iqtisodiy rayoni - o‘z tarkibiga jizzax (29.12.1973 y.) va sirdaryo (16.02. 1963 y.) viloyatlarini oladi. uning maydoni 25,5 ming km 2 bo‘lib, respublika hududining 5,6 foizini tashkil qiladi. maydonining kattaligi jihatidan janubiy mintaqadan keyin to‘rtinchi o‘rinda turadi. yangi erlarni o‘zlashtirish, mintaqani ijtimoiy iqtisodiy rivojlantirish maqsadida vujudga kelgan iqtisodiy rayon respublika markazida joylashgan bo‘lib, g‘arbiy qismi samarqand, navoiy viloyatlari, janubda …

Want to read more?

Download all 1 pages for free via Telegram.

Download full file

About "iqtisodiy rayonlashtirish va hududiy bo‘laklar"

3- mavzu. o‘zbekiston iqtisodiyotining hududiy tarkibi va iqtisodiy rayonlashtirish asoslari. 1.ma’muriy-hududiy bo‘lak va iqtisodiy rayon tushunchalarining mohiyati, mazmuni ularning o‘rtasidagi aloqadorlik va farqli jihatlari. 2.iqtisodiy rayonga xos xususiyatlar, rayon hosil qiluvchi omillar. 3. o‘zbekiston respublikasi iqtisodiy rayonlarining tavsifi. tayanch iboralar: ma’muriy hududiy bo‘lak, iqtisodiy rayon, siyosiy, infratuzilma, erkin iqtisodiy zona 1.ma’muriy-hududiy bo‘lak va iqtisodiy rayon tushunchalarining mohiyati, mazmuni ularning o‘rtasidagi aloqadorlik va farqli jihatlari. ma’muriy-hududiy bo‘lak va iqtisodiy rayon tushunchalarining mohiyati, mazmuni ularning o‘rtasidagi aloqadorlik va farqli jihatlari. malumki, har qanday mamlakatda iqtisodiy rayonlashtirish jarayoni uni ...

This file contains 1 page in DOCX format (79.7 KB). To download "iqtisodiy rayonlashtirish va hududiy bo‘laklar", click the Telegram button on the left.

Tags: iqtisodiy rayonlashtirish va hu… DOCX 1 page Free download Telegram