xujayra membranasi, uning nozik tuzilishi va xujayraga moddalarning kirishi amaliy mashg'uloti

DOCX 1 page 1.1 MB Free download

1 page

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.1 MB

File type DOCX

Pages 1

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 1

toshkent tibbiyot akademiyasi farg’ona filiali kimyo va biologiya kafedrasi tibbiy biologiya.umumiy genetika fanidan 3-amaliy mashg’ulot. mavzu: xujayra membranasi, uning nozik tuzilishi va xujayraga moddalarning kirishi fan o’qituvchisi: kadirova x.a. №-3. amali mashg’ulot mavzu: xujayra membranasi, uning nozik tuzilishi va xujayraga moddalarning kirishi nazariy qism. biologik membrana asosan lipid va oqsildan tashkil topgan, yarim o‘tkazuvchan membranadir.uning tarkibiga lipid va oqsildan tashqari geterogen makromolekulalar va bajaradigan vazifasiga bog‘liq ravishda har xil komponentlar: antioksidantlar, karotinoidlar, anorganik ionlar va b.q. kiradi.plazmolemma elektron mikroskop orqali ko‘rilganda uchta: to‘q ichki va tashqi elektron zich, o‘rta qalinroq, och qatlamdan iborat ekanligi ko‘rinadi. bunda to‘q ko‘ringan qatlam oqsildan, och qatlam – biomolekulali fosfolipidlardan iborat. membrana tuzilishini tushintiruvchi ancha modellar tavsiya etilgan, shundan “suyuq-mozaik” modelga ko‘ra membrana harakatchan mozaikadan iborat bo‘lib, yog‘ qatlamiga oqsillar turlicha botib kirib turadi (2.4-rasm).membrananing asosini biqatlam fosfolipidlar tashkil qiladi, u gidrofob va gidrofil tomonlardan iborat. biologik membranalarda lipid molekulalarining gidrofil tomonlari tashqariga, gidrofob tomonlari …

2 / 1

iladi. hujayra membranasi ayrim moddalarning kirishiga monelik qilish bilan bir qatorda boshqalariga to‘sqinlik qiladi. plazmatik membrananing tanlab o‘tkazishi moddalar hujayraga diffuziya yo‘li bilan kirishi mumkin. ma’lumki, diffuziya hodisasi — bu moddaning yuqori konsentratsiyali joydan past konsentratsiyali joyga tarqalishidir. shunga binoan osmos hodisasi ya’ni erituvchi modda molekulalarining yarim o‘tkazuvchi membrana (masalan, hujayra plazmatik membranasi) orqali diffuziyasi ro‘y beradi. moddalarning hujayraga yoki hujayradan o‘tkazilishi hujayra membranasida bo‘lgan fermentlar yordamida energiya sarf qilish bilan ro‘y beradi. ushbu jarayonga moddalarni faol o‘tkazilishi deb ataladi. shunga ko‘ra hujayra o‘z sitoplazmasida ionlar konsentratsiyasini ma’lum darajada saqlab turadi. membrana orkali moddalarning o‘tishi bevosita transport (tashuvchilar ishtiroksiz), vositali transport (tashuvchi yordamida) va membrana shaklining o‘zgarishi (konformatsiya) hisobiga amalga oshadi. bevosita transportga fizik diffuziya misol bo‘lib u atf energiyasini sarflamasdan olib boriladigan nofaol transportdir. unga membrananing oqsilli yo‘llari (poralari) orqali kichik molekulalar: suv va mochevinaning, lipidli faza (qatlam) orqali oddiy va murakkab efirlar, yog‘ kislotalari va yuksak spirtlar transporti …

3 / 1

$llantiradi, boshqa oqsillar esa tashiluvchi moddani biriktirib olib membranadan o‘tkazadi. bunday o‘tish jarayoni engillashgan diffuziya deb hisoblanadi. membranadagi tashuvchi oqsillar erigan moddani elektrokimyoviy gradientga qarshi faol transport qilib uni so‘rib o‘tkazadi, k va na ionlari membrana orqali konsentratsiya gradientiga qarshi atf energiyasini sarflab, faol o‘tkazadi(16-rasm). membrana orqali har xil ionlarni tanlab o‘tkazishni ta’minlovchi, lipoproteid tabiatga ega bo‘lgan, ion kanallari mavjud. ion kanallari orqali moddalarning o‘tishi atfaza ishtirokida na\k nasos hisobiga faol bo‘ladi. nasos - bu butun membrana qalinligidan o‘ta oladigan - oqsildir. bir molekula atf gidrolizida uch ion na chiqarilib, ikki ion k jamg‘ariladi. shunday yo‘l bilan hujayra membranasining ichki tomonidagi manfiy potensial ushlab turiladi. hayvonlar hujayra membranasining tashqi yuzasida glikoprotein majmui – glikokaliks joylashgan va juda ko‘p fermentlar mavjud. glikokaliksda hujayradan tashqari ovqat hazmi kechadi, unda juda ko‘p retseptorlar joylashgan, glikokaliks yordamida hujayra adgeziyasi amalga oshiriladi. hujayra membranasining ichki tomoni mikrofibrillalar (5-8nm) mikronaychalar (22nm) va skeletli fibrilyar tuzilmalardan iborat …$

4 / 1

simtalarning o‘zaro kirib turishi hamda desmosomalar, yarim desmosomalar mavjuddir. demak, hujayra qobig‘i diskretlikni, himoyani, tashqi muhit bilan bog‘lanishni, hujayraning o‘ziga xosligi, hujayralarning o‘zaro bog‘lanib, to‘qimalarning shakllanishini ta’minlaydi aktiv transport: kaliy-natriy nasosi. i. mavzu bo‘yicha o‘rganiladigan asosiy savollar: 1) sitoplazmatik membrananing elektron mikroskopik tuzilishi va vazifasi. 2) diffuziya nima va qanday moddalar bu yo‘l bilan tushadi? 3) plazmoliz, deplazmoliz, turgor to‘g‘risida tushuncha. 4) faol transport to‘g‘risida tushuncha. 5) k+, na+ ionlarining membrana orqali o‘tishi. 6) fagotsitoz, pinotsitoz. talabalarda amaliy bilimlarni o‘zlashtirganligini aniqlash uchun savollar(ilova 1): 1.membrana orqali har qanday modda o‘tishi mumkinmi? 2. diffuziya nima? 3. nima uchun nofaol transport (tashish) deyiladi? 4. nima uchun faol transport deyiladi va kanday moddalar bunday yul bilan utadi? 5. fiziologik eritma nima va uning xillari va tibbiyotdagi axamiyati 6. k+, na+ nasosi ish mexanizmi 7. konsentratsiya gradienti nima? 8. ekzotsitoz, endotsitoz nima? 9. pinotsitoz, fagotsitoz nima? mavzu buyicha talabalar bilimini aniqlash uchun tavsiya qilingan …

5 / 1

aga moddalarning kirishi va chiqarilishini ta’minlovchi 4 xil mexanizmini ko‘rsating ? 1. deplazmoliz 2. osmos 3. ekzotsitoz 4. endotsitoz 5. turgor 6. plazmoliz 7. dializ 8. gemoliz 4. hujayra membranasida ruy beradigan sa, k, na ionlari nasosi jarayonlari asosida nimalar ro’y berishini belgilang ? 1. mushaklarda qisqarish 2.sekretsiya jarayoni 3.hujayralarda qo‘zg‘alish 4. nervlar bo‘ylab qo‘zg‘alishning o‘tqazilishi 5. glikoliz amalga oshadi 6. antigen va antitanalarni hosil bo‘lishi 7. tuzlar parchalanadi 8. qo‘zg‘alishni qabul qilish va uni o‘tqazib berish buziladi 5. plazmolemma qanday funksiyalarni bajaradi ? 1. hujayra ichki muhitini tashqi muxitdan ajratib turuvchi to‘siq 2. hujayrani himoya qiladi 3. moddalarni tanlab o‘tqazadi 4. retseptor funksiyasini amalga oshiradi 5. hujayra shaklini belgilab beradi 6. hujjayraning buferlik va osmos xususiyatlarini kuchaytiradi 7. plazmolizni mustaxkamlaydi 8. hujayra organoidlarini bir biri bilan bog‘lab turadi 6. hujayralar yuzasidagi membrana o‘ziga xos qanday tuzilmalarni hosil qiladi ? 1. mikrovorsinkalar 2.hoshiyalar 3.kiprikchalar 4. interdigitatsiya 5. desmosomalar va yarim …

Want to read more?

Download all 1 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xujayra membranasi, uning nozik tuzilishi va xujayraga moddalarning kirishi amaliy mashg'uloti"

toshkent tibbiyot akademiyasi farg’ona filiali kimyo va biologiya kafedrasi tibbiy biologiya.umumiy genetika fanidan 3-amaliy mashg’ulot. mavzu: xujayra membranasi, uning nozik tuzilishi va xujayraga moddalarning kirishi fan o’qituvchisi: kadirova x.a. №-3. amali mashg’ulot mavzu: xujayra membranasi, uning nozik tuzilishi va xujayraga moddalarning kirishi nazariy qism. biologik membrana asosan lipid va oqsildan tashkil topgan, yarim o‘tkazuvchan membranadir.uning tarkibiga lipid va oqsildan tashqari geterogen makromolekulalar va bajaradigan vazifasiga bog‘liq ravishda har xil komponentlar: antioksidantlar, karotinoidlar, anorganik ionlar va b.q. kiradi.plazmolemma elektron mikroskop orqali ko‘rilganda uchta: to‘q ichki va tashqi elektron zich, o‘rta qalinroq, och qatlamdan iborat ekanligi ...

This file contains 1 page in DOCX format (1.1 MB). To download "xujayra membranasi, uning nozik tuzilishi va xujayraga moddalarning kirishi amaliy mashg'uloti", click the Telegram button on the left.

Tags: xujayra membranasi, uning nozik… DOCX 1 page Free download Telegram