amaliy mashg’ulot-2. havo muhitini sanitariya-gigiena holatini tekshirish usuli

DOCX 4 pages 17.7 KB Free download

4 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 17.7 KB

File type DOCX

Pages 4

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 4

amaliy mashg’ulot-2. havo muhitini sanitariya-gigiena holatini tekshirsh usuli. reja: 1. siyraklashgan havoda chiniqish 2. siyraklashgan havoda chiniqishning fiziologik asoslari. xavoning xaroratini aniqlash zaruriy anjomlar: termometr, shtativ, sekundomer. xavo xaroratini oʼlchash va uni dinamikasini roʼyxatga olish uchun simobli va spirtli termometrlar, hamda termograflardan foydalaniladi. spirtli termometr yordamida xavo xaroratini 130°s gacha oʼlchash mumkin. bunda quyidagi qoidalarga amal qilinishi zarur: - asbobni qoʼlda ushlamasdan, devordan 20 smdan kam boʼlmagan masofada maxsus shtativga maxkamlab qoʼyish; - 10 daqiqadan soʼng koʼrsatkich miqdorini roʼyxatga olish; - asbobni issiqlik manbai oldiga yaqinlashtirmaslik (shuningdek, odam oldiga ham); - oʼlchashlar gorizontal va vertikal xolatlarda oʼtkaziladi, bunda 1 metr balandlik uchun xarorat koʼrsatkichining oʼzgarishlari gorizontal xolatda 2-3°s gacha, vertikal xolat uchun esa – 2,5°s ga yoʼl qoʼyilishi mumkin; - oʼlchashlar xonaning diagonali (qarama-qarshi burchaklar va oʼrtasi) boʼyicha va poldan 0,1; 0,5 va 1,5 m. balandlikda olib boriladi. koʼrsatkichlar oʼzgarishlari boʼyicha baholash oʼtkaziladi. havo vannasi qabul qilishni to`la yoki qisman …

2 / 4

kostyum kiyib olgan holda boshlanadi va 10-15 daqiqa shug’ullangandan keyin kostyum yoki ko`ylak echib tashlanadi. shundan keyingi mana shunday haroratda bajariladigan mashqlarni kostyumsiz (trusida) yoki belga qadar yalang’och bo`lib boshlash mumkin. mana shunday tayyorgarlikdan keyin mashg’ulotlarni ancha past 0° (nol darajagacha) haroratda ham trikotaj yoki jun kostyum kiyib boshlayverish va mashg’ulot davomida bu kiyimlarni echib shug’ullanish ham mumkin. minusli havoda (-15°gacha) mashg’ulotlarni jun yoki yarim jun kostyum kiyib o`tkazish, yana boshga shapkacha va qo`lga qo`lqop kiyib olish mumkin, qisqa muddatga (2-5 daqiqa) kuylakni (qurtka) echib shug’ullanish ham mumkin. bundan ham sovuq havoda mashg’ulot o`tkazilganda kishilarning individual tayyorgarligi hisobga olinadi hamda mashg’ulotlarni odatdagidek ikkita (trikotaj va jun) kostyumda yoki kostyum va kurtkada o`tkaziladi. o`rtacha shamol esib turganda havoning sovuq ta`siri 2-3°, kuchliroq shamol vaqtida 5-6° ortadi. nam havo ham sovituvchi ta`sir ko`rsatadi. bunday hollarda shamoldan va namdan saqlovchi kostyum kiyiladi. havo vannalari qabul qilinayotgan vaqtda kishi o`z-o`zini massaj qilish, xususan, gavdani …

3 / 4

o`shib o`tkazilishni ommaviy ravishda qo`llash mumkin. tog’lar siyraklashgan havoning chiniqtiruvchi ta`siri bir talay yoqimli omillar kompleksiga ionlashtirilgan musaffo havosi, effektiv quyosh radiatsiyasiga, aralash holdagi chiniqish tadbirlari, sovuqda chiniqish, siyraklashgan havo va quyoshda chiniqish imkoniyatlariga qo`shilib ketadi, tevarak-atrofdagi muhit ham kishiga ijobiy-emotsional ta`sir ko`rsatadi. sog’lomlashtirish va sport maqsadlari uchun o`rtacha balandlikdagi (1500-2500 m) tog’lar chiniqish uchun eng samarali joy hisoblanadi. undan ko`ra kichikroq balandlikdagi (600-1000 m) tog’larda bo`lish tadbirdan salomatligi bo`shashib ketgan kishilarni sog’lomlashtirish uchun davolash amaliyotida foydalaniladi. 2500 m dan ortiq bo`lgan balandliklardan ko`proq alpinistlar tayyorlashda va amaliy maqsadlarda foydalaniladi. siyraklashgan havoda chiniqishning fiziologik asoslari dengiz sathida atmosfera bosimi simob ustunining 760 mm darajasiga to`g’ri kelib, nisbatan kichik o`zgarishlar bo`lib turadi. tog’lar o`rtalarida atmosfera bosimi simob ustunining taxminan 100-200 mm darajasiga to`g’ri keladi. (1500-2500 m balandliklarda), bunda alveolyar havoda kislorodning partsial bosimi shu raqamlarga muvofiq ravishda simob ustunining 105 mm darajasidan to 85-70 mm darajasiga qadar, gemoglobinning kislorod bilan to`yinish …

4 / 4

ning uchun ham bu davrdagi yuklamalar pasttekislik sharoitida o`tkaziladigan odatdagi mashqlarga nisbatan ancha kamaytirilgan bo`lish kerak. gipoksiyaga moslashish xiyla uzoq muddat (bir yildan ortiq) saqlab qoladi. shuning uchun ham o`rtacha tog’ yon bag’irlariga ikkinchi marta chiqilgan vaqtda organizmga sharoitning ta`sir darajasi pasayadi. mashq ta`sirini kuchaytirish uchun balandlikni o`zgartirib, yuklama oshiriladi. qish davrida o`rta tog’ sharoiti yana ham kuchliroq ta`sir ko`rsatadi. sportda gipoksiya mashg’ulotlardan foydalaniladi. bunday mashg’ulotlarning metodikasi ventilyatsiyani qiyinlashtiruvchi sharoit vujudga keltirishdan iborat bo`ladi, katta yuklamalar vaqtida faqat burundan shoshilmay nafas oldiriladi. masalan: suzish vaqtida ikki harakat tsiklidan keyin bir nafas olish tsikli badjariladi va hakozo. qo`l va yuz terisi gavdaning kiyim bilan to`silgan boshqa qismlaridagi teriga qaraganda past havoga ancha chidamli bo`ladi. oyoqning ostki qismi, tovonlar chiniqishga gavdaning terisiga qaraganda tezroq moslashadi. nazorat savollari 1. havoning bevosita va bilvosita ta`sirlari to`g’risida gapirib bering? 2. havoning gigienik xarakteristikasi qanday o`rsatkichlar yig’indisidan iborat? 3. atmosfera bosimi to`g’risida gapiring?

Want to read more?

Download all 4 pages for free via Telegram.

Download full file

About "amaliy mashg’ulot-2. havo muhitini sanitariya-gigiena holatini tekshirish usuli"

amaliy mashg’ulot-2. havo muhitini sanitariya-gigiena holatini tekshirsh usuli. reja: 1. siyraklashgan havoda chiniqish 2. siyraklashgan havoda chiniqishning fiziologik asoslari. xavoning xaroratini aniqlash zaruriy anjomlar: termometr, shtativ, sekundomer. xavo xaroratini oʼlchash va uni dinamikasini roʼyxatga olish uchun simobli va spirtli termometrlar, hamda termograflardan foydalaniladi. spirtli termometr yordamida xavo xaroratini 130°s gacha oʼlchash mumkin. bunda quyidagi qoidalarga amal qilinishi zarur: - asbobni qoʼlda ushlamasdan, devordan 20 smdan kam boʼlmagan masofada maxsus shtativga maxkamlab qoʼyish; - 10 daqiqadan soʼng koʼrsatkich miqdorini roʼyxatga olish; - asbobni issiqlik manbai oldiga yaqinlashtirmaslik (shuningdek, odam oldiga ham); - oʼlchashlar gorizontal va vertik...

This file contains 4 pages in DOCX format (17.7 KB). To download "amaliy mashg’ulot-2. havo muhitini sanitariya-gigiena holatini tekshirish usuli", click the Telegram button on the left.

Tags: amaliy mashg’ulot-2. havo muhit… DOCX 4 pages Free download Telegram