amaliy mashg‘ulot №2: nerv tizimini klinik va asbob-uskunalar yordamida tekshirish usullari

PPTX 10 pages 605.3 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 605.3 KB

File type PPTX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

o‘zdjtsu sport tibbiyoti va bioximya kafedrasi sport tibbiyoti va reabilitasiya fanidan 5- semestr uchun amaliy mashg‘ulot № 2 mavzu: nerv tizimini klinik va asbob-uskunalar yordamida tekshirish usullari. nerv tizimini tekshirishda qoʻllaniladigan funksional sinamalar. nerv tizimining ba’zi kasalliklari. mashg‘ulot olib boruvchi: gaziyeva z.yu. nerv tizimining klinik tekshirish usullari. anamnez, somatoskopiya - tashqi ko‘rik, 12 juft bosh miya nervlari holatini tekshirish, koordinatsion funksiyani tekshirish, pay reflekslarini tekshirish. anamnez: so‘rab-surishtirishning quyidagi ketma-ketligini qo‘llash mumkin: - yashash sharoiti, ish faoliyati, odatlari, boshdan kechirgan kasalliklari; - yoshga nisbatan rivojlanish jarayonidagi o‘zgarishlari, tekshiriluvchining xarakterologik xususiyatlaribilan tanishamiz: o‘zini tuta bilishi, faolligi, qati'yatliligi, obshitel'nost'; - tekshiriluvchining turli hayotiy vaziyatlardigi hulq-atvorining hususiyatlari, xususan, sport faoliyatida; - asosiy nerv jarayonlari xarakteristikasi quyidagi hususiyatlari asosida tuziladi: uyqu, umumiy va sport ish qobiliyati, start oldi reaksiyasi, xotira, diqqat-e'tibori; - harakat ko‘nikmalari va trenirovka ish qobiliyatining rivojlanishi hisobga olinib, xarakterologik belgilarini aniqlaymiz: sport texnikasini tez o‘zlashtirishi, murakkab vaziyatlardan onson chiqa olishi, og‘ir yuklamadan …

2 / 10

k etish, ovqatlanish, dam olish, uyqu tartibining buzilishi oqibatidayuzaga keladi. - bosh suyak travmalari, miya chayqalishi, hushdan ketish, bosh og‘rig‘i, bosh aylanishi, qusish holatlari bo‘lgan-bo‘lmaganligi aniqlanadi. bunday holatlar ko‘pincha futbolchilarda, velosportchilarda va bokserlarda uchraydi. - periferik nerv tizimi kasalliklarida shikoyatlar o‘tirg‘ich nervi yoki boshqa nervlar yo‘nalishi bo‘ylab og‘riq bor-yo‘qligi, sezuvchanlikning oshishiga bo‘ladi. og‘ir atletikachilar, yadro va nayza uloqtiruvchilar, suzuvchi, eshkak eshuvchilada ko‘proq, boshqa sportchilarda kamroq darajada periferik nerv tizimi kasalliklari o‘tkir yoki surunkali jarohatlanish bilan bog‘liq radikulitlar, pleksitlar, ishialgiyalar bo‘ladi. somatoskopiya- tashqi ko‘rik davrida bosh miya 12juft nervlari holati, koordinasion funksiya-muvozanat, pay reflekslari holati baholanadi. tekshiriluvchining yurishi, qo‘l-oyoqlarining simmetrik qismlarda bir xil rivojlanishiga, muskullarning rel'efi, shakli, yuzning simmetrik qismlarini bir xilligiga, gapirishiga e'tibor beriladi. bosh miya nervlari holatini o‘rganiladi: i juft hid bilish nervi. turli gul, aromatizatorlar hidlarini aniqlash bilan izohlanadi. ii juft ko‘ruv nervi. bu nervning quyidagi funksiyalari tekshiriladi: 1) ko‘ruv o‘tkirligi; 2) ko‘ruv maydonini tekshirish perimetr yordamida amalga …

3 / 10

harakatlantiruvchi va sezuvchi nervlardan tashkil topgani uchun, harakatlantiruvchi qismini faoliyatini aniqlashda tekshiriluvchidan og‘zini ketma-ket ochib-yopish so‘raladi. bunda pastki jag‘ harakatiga e'tibor beriladi. sezuvchi qismi faoliyatini tekshirish uchun esa, uchlamchi nerv tarmoqlarining sirtga chiqish joylarini bosamiz. normada og‘riq bo‘lmaydi. vii juft yuz nervini tekshirish uchun tekshiriluvchimizdan yuzning mimik muskularini harakatlantirishini so‘raymiz. agar patologiya bo‘lsa, kasallangan yuz nervining tarmog‘i faoliyatdan qoladi. yuzning simmetrik qismlarini bir xilligi, yuz burmalarining simmetrikligi, ko‘zlarni bir xil yumishiga e'tibor beriladi. yuz nervi zararlanganda mimik muskullar falajlanadi va yuzda assimetriya kuzatiladi: lab- burun burmasi silliqlanadi. viii juft eshituv nervi. eshituv nervining holatini oddiy, pichirlab gapirish va audiometrik yoki kamerton yordamida tekshiriladi. pichirlab gapirishni eshitish chegarasi 3 metr. bundan past eshitadiganlarni ba'zi sport turlariga (velosport) olmaymiz. eshitish orientasiyasining buzilishi eshitish qobiliyatining o‘zgarishi, ovozli signalga hozir-javob reaksiyasining buzilishi sababli sport travmatizmini oshiradi. ix juft til-halqum nervi. uning faoliyatini tekshirish uchun sportchining luqmani yutishi va yutinishning normalligi asos qilib olinadi. x …

4 / 10

gi aniqlanadi. til osti nervi falajlangan bo‘lsa, shu tomon egiladi, so‘zlashish qiyinlashadi. bosh miya 12juft nervlari statik koordinasiyani romberg sinamasi bilan tekshiriladi. tekshiriluvchining yurishi, qo‘l-oyoqlarining simmetrik qismlarda bir xil rivojlanishiga, muskullarning rel'efi, shakli, yuzning simmetrik qismlarini bir xilligiga, gapirishiga e'tibor beriladi. sportchilar faoliyatida koordinasion funksiyani tekshirish murrakablashtilgan romberg sinamasi yordamida statik muvozanatni aniqlash amalga oshiriladi. harakat muvozanatini normal holatini ta'minlash mnsning bir necha bo‘limlari faoliyati tufayli amalga oshiriladi. bu bo‘limlarga miyacha, vestibular apparat, miya qobig‘ining peshona va chakka qismlari kiradi. harakat koordinasiyasining markaziy organi bu miyachadir. romberg sinamasi bosqichma bosqich turli vaziyatda muvozanatni saqlay olishga qarab baholanadi. har bir vaziyatda 15 sekund davomida turadi. bunda turishning davomiyligi, qo‘l barmoqlarning, qovoqlarning pirpiramasligi, gavdaning chayqalmasligiga e'tibor beriladi. 15 sekundan ko‘p tura olsa “yaxshi” deb baholanadi. 15 sekund tura olsa-yu, lekin qo‘l va qovoqlari pirpirasa, bir oz tebransa, “goniqarli” deb baholanadi. 15 sekund muvozanatni saqlay olmasa “goniqarsiz” deb baholanadi. dinamik muvozanat burun-barmoq va …

5 / 10

ikki boshli muskul refleksi, uch boshli muskul refleksi, tizza refleksi, axill reflekslari kiradi. sportchilarda jismoniy yuklamaning oshib ketishi oqibatida ma'lum vaqt davomida reflekslar bo‘lmasligi, nerv - muskul apparatining charchashi oqibatida kuzatilishi mumkin. nerv tizimini ta'sirchalik holatida-nevroz va nevrozsimon holatlarda reflekslar oshib ketadi. nerv tizimining funksional holati yaxshi bo‘lganda reflektor reaksiya o‘rtacha kuchda bo‘ladi. sportchilarda nerv tizimini klinik tekshirish uslubi bilan asab tizimini funksional holatini, jismoniy yuklamalarni qay darajada ketayotganligi, organizmda zo‘riqish holatlari bormi yoki nerv tizimini yallig‘lanish kasalliklari: nevrit, nevralgiya, radikulitlar bor-yo‘qligi aniqlanadi. nerv tizimini asbob-uskunalar yordamida tekshirish usullari: elektroensefalografiya, exoensefalogafiya, reoensefalogafiya, elektromiografiya, xronaksimetriya, kompyuter tomografiyasi. nerv –mushak apparatini tekshirish usullari: qorin pressini tekshirish, miotonometriya, dinamometriya. elektroensefalografiya- bu miya po‘stlog‘i hujayralarida paydo bo‘luvchi biotoklarini bosh terisiga qo‘yilgan elektrodlar yordamida yozib olish usuli. bu usul markaziy nerv tizimi funksional holatini o‘zgarishini, turli qo‘zg‘atuvchi omillarga, xususan mushaklar faoliyati bilan bog‘liq bo‘lgan javob reaksiyasini o‘rganishda yordam beradi. exoensefalogafiya – bu bosh miyani ul'tratovush …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "amaliy mashg‘ulot №2: nerv tizimini klinik va asbob-uskunalar yordamida tekshirish usullari"

o‘zdjtsu sport tibbiyoti va bioximya kafedrasi sport tibbiyoti va reabilitasiya fanidan 5- semestr uchun amaliy mashg‘ulot № 2 mavzu: nerv tizimini klinik va asbob-uskunalar yordamida tekshirish usullari. nerv tizimini tekshirishda qoʻllaniladigan funksional sinamalar. nerv tizimining ba’zi kasalliklari. mashg‘ulot olib boruvchi: gaziyeva z.yu. nerv tizimining klinik tekshirish usullari. anamnez, somatoskopiya - tashqi ko‘rik, 12 juft bosh miya nervlari holatini tekshirish, koordinatsion funksiyani tekshirish, pay reflekslarini tekshirish. anamnez: so‘rab-surishtirishning quyidagi ketma-ketligini qo‘llash mumkin: - yashash sharoiti, ish faoliyati, odatlari, boshdan kechirgan kasalliklari; - yoshga nisbatan rivojlanish jarayonidagi o‘zgarishlari, tekshiriluvchining xarakterologik xususiyatl...

This file contains 10 pages in PPTX format (605.3 KB). To download "amaliy mashg‘ulot №2: nerv tizimini klinik va asbob-uskunalar yordamida tekshirish usullari", click the Telegram button on the left.

Tags: amaliy mashg‘ulot №2: nerv tizi… PPTX 10 pages Free download Telegram