o‘rta osiyoda tarbiya va pedagogika

PPTX 29 стр. 9,2 МБ Бесплатная загрузка

29 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 9,2 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 29

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 29

prezentatsiya powerpoint vii-asrdan xiv-asrning birinchi yarmigacha o‘rta osiyoda tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar. reja: 1. islom dini g‘oyalarining ta’lim-tarbiyaga ta’siri. musulmon maktablarida ta’lim-tarbiya mazmuni. 2. islom dini g’oyalarining ta’lim-tarbiyaga ta’siri. 3. hadis ilmiyning paydo bo’lishi. imom ismoil al-buxoriyning hadis ilmi rivojidagi xizmatlari. 4. hadislarning mazmuni va tarbiyaviy ahamiyati tarixdan bizga ma’lumki, vii asr boshlarida arabiston yarim orolida islom g‘oyasiga asoslangan arab xalifaligi tashkil topdi va o‘z mavqeini mustaxkamlash uchun boshqa mamlakatlarni zabt eta boshladi. 651 yilda arablar tomonidan movarounnahrni egallash uchun boshlangan xujum, 706 yilda movarounnahrni to‘liq zabt etish bilan tugallandi. bosib olingan hudud xalqlari islom dinini qabul qilishga majbur qilindi. bu jarayon arablar uchun og‘ir kechadi, chunki, bu davrga kelib, movarounnahr xalqlari o‘troqlashib, asosan dexqonchilik bilan shug‘ullanishar va o‘zlariga yarasha ma’naviy va madaniy merosga ega edi. arablar bosqinida ana shu madaniy meros, san’at, adabiyot va yozuvlar yo‘q qilindi. bu vaqtga qadar o‘lkada ko‘p xudolik, quyosh, olovga sig‘inish va o‘zlari …

2 / 29

m xatini yaxshi biladigan, ularning xabar va rivoyatlarini o‘rgangan va (bilimini) boshqalarga o‘rgatadigan kishilarni halok etib, butkul yo‘q qilib yuborgan edi. shuning uchun u (xabar va rivoyatlar) islom davridan keyin haqiqatni bilib bo‘lmaydigan darajada yashirin qoldi. keyin: qutayba ibn muslim xorazmliklarning kotiblarini halok etib, bilimdonlarini o‘ldirib, kitob va daftarlarini kuydirgani sababli ular savodsiz qolib, o‘z ehtiyojlarida yodlash quvvatiga tayanadigan bo‘ldilar». arablar tomonidan buxoroda ko‘plab masjidlar qurildi va kofirlik, otashparastlik asarlari yo‘q qilindi. ulkan hududni egallagan arab xalifaligi davrida ilm fan qayta rivojlandi. qadimgi yunon va rim madaniy meroslari negizida bir qator yangi tushuncha va bilimlar bilan boyidi. yunon va rim olimlarining matematika, astronomiya, geografiya kimyo va boshqa asarlari arab tiliga tarjima qilindi. islom dini asoslari bo‘lgan muqaddas qur’on kitobi asosida yaratilgan arab tilini o‘rganish joriy etildi, chunki, musulmon maktablarida asosiy manbalar va kitoblar arab tilida edi. masjidlar qoshidagi maktablarda imomlar, madrasalarda esa mudarrislar yoshlarga ta’lim va tarbiya berishgan. madrasa so‘zi …

3 / 29

da alloh tomonidan payg‘ambarlik nozil bo‘ladi va islom dini g‘oyalarini targ‘ib qila boshlaydi. ma’lumki, islom g‘oyalari, musulmonchilikning talablari, xuquqiy va axloqiy me’yorlari qur’on kitobida belgilab qo‘yilgandir. “hadis” islom dini ta’limoti asosini tashkil etuvchi qur’oni karimdan keyingi asosiy manba sanaladi. hadislar viii-asrning 2-yarmidan tartibga solina boshlandi. viii-xii asrlarga kelib 400 dan ortiq muhaddislar hadis ilmi bilan shug‘ullanishdi. bu muhaddislar ichida yurtdoshimizlarimizdan imom al-buxoriy va imom at-termiziylar ham borligi biz uchun faxrlidir. hadis - muhammad alayxis salom xayoti, faoliyati, uning diniy axloqiy ko‘rsatmalari ya’ni sunnat amallarini o‘z ichiga olgan. hadislar dastlab yozib borilmagan. sababi muxammad alayxis salom arab bo‘lmagan kishilar hadislarni qur’oni karim oyatlari bilan adashtirib yuborishlaridan cho‘chib ruxsat bermaganlar. hadislarda yomon ishlar, yomon illatlar, yomon xatti xarakatlar “gunoh” sifatida qoralansa, inson farovonligi, jamiyat ravnaqi uchun qilingan xayirli ishlar “savob” tarzida olqishlanadi. hadislarda iymon daraxtga tenglashtiriladi va uning 60 dan ortiq shoxi bo‘lib, xar bir shoxi insonni ma’naviy qiyofasini shakllantirishga qaratilgan. hadisda …

4 / 29

chi boʻl yoki tinglovchi boʻl. beshinchisi boʻlma, halok boʻlasan” mazmunini ilgari suruvchi hadisning bayon etilishi orqali ham ilmli boʻlish insonni falokat va uning yomon oqibatlaridan saqlovchi omil ekanligiga urgʻu beriladi. buyuk muhaddis olim imom al buxoriy 810 yilda buxoroda tug‘ilgan. dastlab savodini maktabda chiqarib, 10 yoshida arab tilidagi kitoblar va hadislarni yodlay boshlagan. 825 yilda onasi va akasi bilan xaj safariga boradi va makkada muhaddislar bilan uchrashib, ulardan ko‘p bilim va ma’lumotlar oladi. u xar qanday kitobni bir o‘qishda yodlay olish qobiliyati balan olimlar e’tiboriga tushadi. faoliyati davomida 100 mingdan ortiq sahih (ishonchli), 200 mingdan ortiq gayri sahih (ishonchsiz) hadislarni yoddan bilgan. uning al-jome as saxix (ishonchli to‘plam) va al-adab al mufrad (adab durdonalari) asarlari ijtimoiy turmushda odob axloq qoidalari, insonlarni o‘zaro munosabatlari xaqida ma’lumotlar beradi. imom ismoil al-buxoriy uzoq safardan ona yurti buxoroga qaytgach, talaba va ulamolarga hadis ilmidan saboq beradi va mazkur ilmning targ‘ibotchisiga aylanadi. buxoro noibi xolid …

5 / 29

makkaga xaj ziyoratini amalga oshiradi va imom al-buxoriy bilan uchrashib, u kishi yordami bilan hadis ilmidan to‘liq ma’lumot oladi. imom al-buxoriy at-termiziyni shogird emas balki xamfikr, do‘st sifatida xurmat qiladi. u o‘qigan manbaalarini, ilmlarini kitob xoliga keltiradi va 863 yilda o‘z vataniga qaytadi va shogirdlariga hadis ilmidan ta’lim beradi. imom at-termiziy tomonidan yozib qoldirilgan asarlarda o‘z ifodasini topgan hadislar ham imom al-buxoriy hadislari kabi insonni ulug‘lashga, halol, adolatli, e’tiqod, diyonat, mexr-shavqat g‘oyalarini targ‘ib qilganligi bilan ahamiyatlidir. islom ta’limoti g‘oyalariga ko‘ra har bir musulmon eng avvalo iymonli bo‘lishi kerak. qur’oni karimda ta’kidlanganidek, islom dini ta’limotining yaratilishidan maqsad kishilarda iymon, e’tiqodni shakllantirishdir. hadislarda iymonning mukammal va mustahkam bo‘lishi quyidagi uch shartga qat’iy amal qilinishiga bog‘liqligi ko‘rsatilgan: - to‘g‘ri e’tiqodli bo‘lmoq; - kishilar bilan yaxshi munosabatda bo‘lmoq; - kishi o‘z ustida ishlamog‘i va o‘zini ibodat va itoatga chaqirmog‘i. “ilm oʻrganmoq va oʻrgatmoqning fazilati” borasidagi hadisda ilm oʻrganish koʻp yoqqan yomgʻirga qiyoslanadi va ilm …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 29 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "o‘rta osiyoda tarbiya va pedagogika"

prezentatsiya powerpoint vii-asrdan xiv-asrning birinchi yarmigacha o‘rta osiyoda tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar. reja: 1. islom dini g‘oyalarining ta’lim-tarbiyaga ta’siri. musulmon maktablarida ta’lim-tarbiya mazmuni. 2. islom dini g’oyalarining ta’lim-tarbiyaga ta’siri. 3. hadis ilmiyning paydo bo’lishi. imom ismoil al-buxoriyning hadis ilmi rivojidagi xizmatlari. 4. hadislarning mazmuni va tarbiyaviy ahamiyati tarixdan bizga ma’lumki, vii asr boshlarida arabiston yarim orolida islom g‘oyasiga asoslangan arab xalifaligi tashkil topdi va o‘z mavqeini mustaxkamlash uchun boshqa mamlakatlarni zabt eta boshladi. 651 yilda arablar tomonidan movarounnahrni egallash uchun boshlangan xujum, 706 yilda movarounnahrni to‘liq zabt etish bilan tugallandi. bosib olingan hudud xalqlari islom din...

Этот файл содержит 29 стр. в формате PPTX (9,2 МБ). Чтобы скачать "o‘rta osiyoda tarbiya va pedagogika", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: o‘rta osiyoda tarbiya va pedago… PPTX 29 стр. Бесплатная загрузка Telegram