o‘rta osiyoda irrigatsiya rivojlanishi

PPTX 17 pages 160.7 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 17
slayd 1 mavzu 3: xix asrning ikkinchi yarmi va xx asrning boshlarida o‘rta osiyoda irrigatsiyaning rivojlanishi. . reja xix asrning ikkinchi yarmida o‘rta osiyoda irrigatsiyaning rivojlanishi. xx asrning boshlarida o‘rta osiyoda irrigatsiyaning rivojlanishi dunyo bo‘yicha xix asr boshlarida er yuzida taxminan 8 mln.ga er sug‘orilgan bo‘lsa, xx asr boshlarida 40 mln.gektarni, asr o‘rtalarida 100 mln.gektar er sug‘orilib dehqonchilik qilingan. .so‘ngi 50 yil davomida kurramiz aholisi 2,2 marta ortib, 6,5 mlrd ga etdi. suvga bo‘lgan ehtiyoj esa 2,6 marta ko‘paydi, uning 80% ya’ni (2504 km3) suv qishloq xo‘jaligi maqsadlarida ishlatilmoqda xxi asrga kelib sug‘orma dehqonchilik 280 mln.gektardan oshib ketdi. er sharida havo haroratining 20s gacha ko‘tarilishi, yog‘ingarchilik miqdorining kamayishiga, iqlim o‘zgarishiga olib kelmoqda ona zaminimizda o‘rta osiyo xalqlari uchun suv resurslaridan oqilona foydalanish masalasi muhim hayotiy ahamiyatga ega bo‘lib qoldi. o‘tgan asrda transchegaraviy daryolardan foydalanish borasida qilingan xatoliklar mintaqamizda ekologik halokatlarni vujudga keltira boshladi. aholini suv bilan ta’minlash muammosi jahon hamjamiyatini …
2 / 17
lari etishtirish uchun zarur darajada suv bilan ta’minlab kelgan. so‘nggi yillarda 1,5 ming km kanal, 400 ta yirik gidrotexnik inshoot, 200 ta nasos stansiyasi, 386,0 ming ga sug‘orildigan erlar rekonstruksiya qilindi hamda kanallar va gidrotexnik inshootlarning texnik holati yaxshilandi. bajarilgan ishlar natijasida suvni tezkor boshqarish va iste’molchilarga o‘z vaqtida kafolatli suv etkazib berish imkoniyatini yaratdi. er-suv resurslaridan samarali foydalanish va ekinlarning xosildorligini oshirishda suvdan foydalanish xo‘jalik rejasini tuzish, hamda uni qo‘llash muxim ahamiyatga ega suvdan foydalanish rejasini tuzish va uni amalga oshirish usuli professor n.a. yanishevskiy tomonidan 1927 yilda birinchi marta taklif kilingan. u qishlok xo‘jalik ekinlarini sug‘orish va xo‘jalikning boshqa ehtiyojlariga sarflashning tashkiliy va texnik tadbirlar kompleksini yaratdi. sug‘oriladigan erlarning meliorativ holati yaxshilash va suv ta’minotini oshirish borasida keng ko‘lamdagi ishlar olib borildi. mamlakatimiz mustaqillik yillarida suv xo‘jaligi sohasida juda katta o‘zgarishlar amalga oshirildi jumladan, suv resurslarini boshqarish tizimi takomillashtirildi, sug‘orish tarmoqlarining texnik holati yaxshilandi, zamonaviy suvni tejaydigan texnologiyalarni …
3 / 17
r qismi (quyi bo‘g‘inda) jamoat tashkilotlari orqali bevosita suv istemolchilari va suvdan foydalanuvchilarning o‘zlariga berildi. 2003 yildagi 320-sonli suv istemolchilari va suvdan foydalanuvchilarning qarorlar qabul qilish jarayonida bevosita ishtirokini taminlovchi jamoat tashkiloti sifatida suv istemolchilari uyushmalari (siu) tashkil etildi va ularning faoliyati yo‘lga qo‘yildi. bugungi kunda dehqon va fermer xo‘jaliklari o‘rtasidagi suv munosabatlarini tartibga solish maqsadida 1510 ta suv istemolchilari uyushmalari xizmat ko‘rsatmoqda. hozirda ular suv xo‘jaligi tizimining eng qo‘yi va shu bilan birga eng asosiy bo‘g‘in hisoblanadi; qishloq xo‘jaligi ishlab chiqarishi diversifikatsiya qilindi. suvni ko‘p talab qiluvchi ekin maydonlari qisqartirilib, o‘rniga boshoqli don, sabzavot-poliz ekinlari va bog‘-uzumzorlar maydoni kengaytirilmoqda. sholi maydonlari 180 ming gektardan 40 ming gektargacha kamaytirildi. jumladan, agar o‘tgan asrning 80-yillarida umumiy sug‘oriladigan erlardan 50% da paxta etishtirilgan bo‘lsa, hozirgi kunda paxta maydoni jami sug‘oriladigan maydonlarning 30% ni egallamoqda respublikada har yili 5,0 ming km magistral kanallar, mamlakat hukumati tomonidan suv xo‘jaligi inshootlarini ishlatish va zamonaviylashtirishga davlat …
4 / 17
mudaryo va sirdaryoning asrlar davomida shakllangan oqimini tubdan o‘zgartirishga olib keluvchi halokatli qarorlar qabul qilindi va shuning oqibatida o‘zbekiston, qozog‘iston, turkmanistonning quyi qismida yashovchi aholisi suv ta’minotidan katta a’ziyatlar chekib kelmoqda. 11 qolaversa, endilikda orol fojeasi ham yuzaga keldi. bu ekologik fojeani og‘ir meros tariqasida sobiq ittifoq mustaqil respublikamiz o‘zbekistonga qo‘sh-qo‘llab topshirib ketdilar. bugungi kunda orol hududida ekologik muhitning yomonlashuvi bilan bog‘liq turli kasalliklar kelib chiqishiga sabab bo‘lmoqda. bundan bir necha yillar muqaddam hayot gurkiragan, ayniqsa, flora va fauna dunyosiga boy bo‘lgan, umumiy maydoni 66.1 ming kv.km. ga ega, hajmi esa 1083 kub kilometrni tashkil qilgan orol dengizining qurishi shu hudud aholisining sog‘lom turmush tarziga, katta zarar etkazmoqda. ma’lum vaqt ichida uning hajmi qariyb 14 barobarga, maydoni 4.2 barobardan ziyodga qisqardi. suv sathi ham 29 metrga pasayib, dastlabki qirg‘oqlari yuzlab kilometrga chekindi. 12 orolbo‘yi hududida bundan 50-60 yil muqaddam 15 xildan ziyod baliq turlari, buxoro kiyigi, jayron, qulon, ustyurt tog‘ …
5 / 17
qiladi, qolgan erlarimiz ikki buyuk daryo-sirdaryo va amudaryodan ta’minlanadi. bu ikki azim daryo oralig‘i movarounnahr deb atalib kelgan. bu daryolardan xalqimiz hayot va farovonlik manbai sifatida asrlar davomida foydalanib kelgan 14 hozirga kelib bu ikki daryoning yuqori qismida joylashgan davlat rahbarlari o‘zlariga suv oqimini boshqarish roli o‘tib qolganini his qilgandek bo‘lib, buni hamjamiyatimiz sezib qolganday bo‘layapti. aytaylik, qirg‘iziston hukumatining qambarota-2 gesini qurishni davom ettirayotganligi, tojikiston hukumatining rog‘un gesini har qanday e’tirozlarga qaramay, nazar-pisand qilmay qurilishni davom ettirayotganligi daryolarning quyi qismida joylashgan mamlakatlarga qanchalik a’ziyat etkazishini o‘ylab ko‘rmayaptilar. 15 hozirgi kunda jaxonda 2 mlrd aholi suv etishmovchiligidan azob chekmoqda. 2025 yilga kelib 7,5 mlrd aholi suv etishmasligidan qiyin ahvolga tushushini xamda qishloq xo‘jaligida don va dukkakli ekinlar etishtirish 25 foizga kamayishi tadqiqotchilar tamonidan ta’kidlanmoqda. 16 e’tiboringiz uchun rahmat /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‘rta osiyoda irrigatsiya rivojlanishi"

slayd 1 mavzu 3: xix asrning ikkinchi yarmi va xx asrning boshlarida o‘rta osiyoda irrigatsiyaning rivojlanishi. . reja xix asrning ikkinchi yarmida o‘rta osiyoda irrigatsiyaning rivojlanishi. xx asrning boshlarida o‘rta osiyoda irrigatsiyaning rivojlanishi dunyo bo‘yicha xix asr boshlarida er yuzida taxminan 8 mln.ga er sug‘orilgan bo‘lsa, xx asr boshlarida 40 mln.gektarni, asr o‘rtalarida 100 mln.gektar er sug‘orilib dehqonchilik qilingan. .so‘ngi 50 yil davomida kurramiz aholisi 2,2 marta ortib, 6,5 mlrd ga etdi. suvga bo‘lgan ehtiyoj esa 2,6 marta ko‘paydi, uning 80% ya’ni (2504 km3) suv qishloq xo‘jaligi maqsadlarida ishlatilmoqda xxi asrga kelib sug‘orma dehqonchilik 280 mln.gektardan oshib ketdi. er sharida havo haroratining 20s gacha ko‘tarilishi, yog‘ingarchilik miqdorining kamayi...

This file contains 17 pages in PPTX format (160.7 KB). To download "o‘rta osiyoda irrigatsiya rivojlanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘rta osiyoda irrigatsiya rivoj… PPTX 17 pages Free download Telegram