toponimika

PPTX 10 pages 193.4 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 193.4 KB

File type PPTX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

prezentatsiya powerpoint toshkent kimyo xalqaro universiteti ma’ruzachi: dots. v.b., t.f.f.d (phd) narziyev nabijon normurodovich fan: toponimika “tarix” kafedrasi reja 1. tarixiy-geografik atamalarga qo‘yilgan talablar va ularning manbalari 2. milliy, mahalliy, baynalmillal atamalar haqida tushuncha 3. geografik va toponimik atamalar va ularning turlari mavzu: toponimikada tarixiy-geografik atamalar toponimika ilmiy yo'nalish sifatida asosan keyingi davrlarda shakllangan bo"isa ham, ammo lining o'rganish obyekti bo'lgan joy nomlari juda qadimiy davrlarda paydo bo'lgan. ularning soni shu qadar ko'pki. hammasini o'rganishning aslo iloji yo'q. aytishadiki. nom qancha ko'hna bo'lsa, lining etimologiyasini aniqlash shuncha qiyin. shuning uchun, hamma nomlardan m a’no qidirib, mazmuni anglashilmagan nomlarni o'zgartirish minglab yillarning mahsuli bo'lgan ma'naviy yodgorlik ildiziga bolta urish demakdir. joy nomlarini xalq iria'lum bir hududda va zamonda yaratgan. ularga hududiylik va larixiylik xos. toponimlar aniq bir tarixiy sharoitda paydo bo'lganligi sababli tabiat va jamiyatda bo'layotgan o'zgarishlar ularga ta'sir qilmasdan qolmaydi. tarixiy davr, til va xalqlarning almashishi geografik muhitning o'zgarishiga olib …

2 / 10

anbalarida uchratish mumkin. antik dunyoda esa tarixiy - geografik asarlar yaratish bilan birga geografik nomlarni izohlash an ’anasi paydo bo'lgan. ammo, bu davrda toponimlaming etimologiyasi turlicha sharhlangan. ko'pincha. joy nomlarining kelib chiqishi qandaydir afsonaviy syujetlar bilan bog'lagan. shu bilan birga, geografik nomlar ba'zan to'g'ri talqin qilingan. unda ko'pincha obyektning real alomatlari, geografik o'rni va hokazo inobatga olingan. qadimgi va dastlabki ma'lumotlarni geradotni «tarix», strabonni «geografiya», arrian, plutarx, kvint kursiy ruf kabi qadimgi dunyo olimlari asarlarida uchratish mumkin. turkiy xalqlar, jumladan o'zbeklar etnografiyasi va etnik tarixini o'rganishda mahmud koshg'ariyning «devonu lug'atitturk» nomli asari alohida o'rin egallaydi. kitobda ayrim shahar va qishloqlar aholisining lingvistik va etnik tarkibi, ijtimoiy tuzumiga oid qisqa ta'rifi, etnotoponimikasi va ayrim qabila hamda urug'larning joylanishi to'g'risida noyob ma'lumotlar keltirilgan. «devonu lug'atit-turk»ni ayni vaqtda qimmatli toponimik asar ham deyish mumkin. o’rta osiyo qadimiy turkiy toponimiyasini tadqiq etgan sh.kamollidinovning ma’lumotlariga ko'ra, kelib chiqishi turkiy bo'lgan nomlar o'rta osiyo hududida qadimdan …

3 / 10

n komissiyalar va jamiyatlar tashkil etildi. masalan, g'arbiv yevropa, jumladan, fransiya, angliya. germaniya, polshada barcha toponimik ishlarni muvofiqlashtiruvchi toponimik jamiyat yoki guruhlar paydo bo'ldi. aqsh da 1890 yili geografik nomlar byurosi, 1923 uilda esa toponimik jamiyat tashkil qilindi. rossiyada ham 1847 yili rus geograilya jamiyati qoshida geografik terminologiyanini o'rganish komissiyasi tashkil etildi va u toponimikaga katta ahamiyat berdi. komissiya tarkibida qatnashgan a.dal, n.nadejdin kabi olimlar yordamida to'rt mingdan ortiq geografik terminlardan iborat lug'at tuzilgan. rus olimi n.nadejdinning toponimikaga bag'ishlangan ilmiy ishlari diqqatga sazovor. u toponimikani xalq hayoti, turmushi, dunyoqarashi bilan bog'liq ekanligi, jamiyat tarixidagi muhim voqea-hodisalar joy nomlarida aks etishiga katta e'tibor bergan. “toponimiya - yer tili, yer - insoniyat tarixi geografik nomlar bilan yozilgan kitobdir" degan ta'rif aynan unga tegishli. xix asr oxiri va xx asrning boshlaridagi o'rta osiyo toponimiyasini o'rganishda, akademik v.bartold asarlari alohida o'rin tutadi. v.bartold garchi toponimikaga bag'ishlab alohida asar yozmagan bo’lsa ham ammo, lining asarlarini …

4 / 10

5 / 10

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "toponimika"

prezentatsiya powerpoint toshkent kimyo xalqaro universiteti ma’ruzachi: dots. v.b., t.f.f.d (phd) narziyev nabijon normurodovich fan: toponimika “tarix” kafedrasi reja 1. tarixiy-geografik atamalarga qo‘yilgan talablar va ularning manbalari 2. milliy, mahalliy, baynalmillal atamalar haqida tushuncha 3. geografik va toponimik atamalar va ularning turlari mavzu: toponimikada tarixiy-geografik atamalar toponimika ilmiy yo'nalish sifatida asosan keyingi davrlarda shakllangan bo"isa ham, ammo lining o'rganish obyekti bo'lgan joy nomlari juda qadimiy davrlarda paydo bo'lgan. ularning soni shu qadar ko'pki. hammasini o'rganishning aslo iloji yo'q. aytishadiki. nom qancha ko'hna bo'lsa, lining etimologiyasini aniqlash shuncha qiyin. shuning uchun, hamma nomlardan m a’no qidirib, mazmuni anglashil...

This file contains 10 pages in PPTX format (193.4 KB). To download "toponimika", click the Telegram button on the left.

Tags: toponimika PPTX 10 pages Free download Telegram