bijg'ish jarayoni

DOCX 12 стр. 32,8 КБ Бесплатная загрузка

12 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 32,8 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 12

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 12

bijg'ish jarayoni reja: 1. mikroorganizmlar yordamida sut kislotali spirtli bijg'ish jarayonlari 2. bijg'ish jarayoni haqida tushuncha bijg'ish hodisasi juda qadimdan ma'lum bo'lgan, lekin uning umumiy mexanizmini fransuz olimi lui paster ishlab chiqqan. 1861-yilda l. paster glukozadan etil spirti va karbonat angidrid hosil bo'lishini kuzatgan. bu jarayon fermentatsiya deb atalib, unga tirik organizmlaming kislorodsiz muhitda glukozadan oziqa va energiya olish qobuiyatining ifodasi degan ta'rif fan tarixida buyuk ahamiyatga ega bo'ldi. keyinchalik bu jarayonni amalga oshiradigan fermentlarni o'rganishgamuvaffaqbo'lindi. 1897-yili byuxner hujayrasiz achitqi shirasini (zimazani), a.n.lebedov esa achitqi zamburug'laridan shirarii ajratib oushga erishdilar. shunday qilib, bijg'ish anaerob sharoitda sodir bo'ladigan ok-sidlanish-qaytarilish jarayonida organik moddalarning parchalanishi bo'lib, buning natijasida organizm o'zi uchun zarurbo'lgan encr-giyani oladi. spirtli bijg'ish. bijg'ish jarayoni har xil taksonomik guruhlarga mansub bo'lgan mikroorganizmlar tomonidan amalga oshiriladi. biotexnologiyaning asosiy vazifalaridan bin tirik mikroorga-nizmlarga xos bo'lgan ochiq yoki yopiq tizimdagi biotexnologik jarayonlardan sanoat sharoitida foydalanishdan iboratdir. spirtli bijg'ish u yoki bu mahsulotni qayta …

2 / 12

maydi. har bir achitqi zam-burug'haing hujayrasi o'zining og'irligidan 30 va undan ko'proq marotaba miqdordagi shakarni parchalay olishi hisoblab chiqilgan. natijada hujayraning energetik potensiah oshadi va bu atf ning ajralib chiqishi ko'rinishida namoyon bo'ladi. bu energiya hujayraning zaxira moddalari — glikogen, karbon suvlar (tregalozalar), yog'lar va boshqa birikmalarning sintezi uchun ishlatiladi. shuning uchun ham spirtli bijg'ishni shakarning to'liq bo'l-magan, ammo ko'p bosqichli anaerob, fermentativ parchalanishi deb qaralmog'i lozim. bu jarayon natjasida bijg'ishning asosiy mahsulotlari — etanol va karbonat angidrid gazi hosil bo'ladi. spirtli bijg'ish jarayonini amalga oshirish uchun ko'proq saccharomyces avlodiga mansub achitqi zamburug'lari (s. cere-visiae, s.elipsoideus, s.vini va h.k.) ishlatiladi. achitqi zamburug'laridagi spirtli bijg'ish jarayoni yuksak orga-nizmlardagi ghkohz jarayonidan faqatgina oxirgi bosqichi bilan farq qiladi. bunga asosiy sabab, achitqi zamburug'laridagi piruvat-dekarboksilaza fermenti hisoblanadi. bu ferment piruvatni asetal-degidga aylantirib beradi, hosil boigan asetaldegid esa etanolgacha qaytariladi. spirtu bijg'ish ikki bosqichda amalga oshadi. birinchi bosqichda glukozadan fruktoza-1,6-difosfat hosil bo'ladi, keyin u 2 …

3 / 12

n 5 ta fermentativ reaksiyadan iborat bo'lib, piruvat hosil bo'lishi bilan tugallanadi. l-reaksiya. glukozaning 1-reaksiyasida d-glukozaning atf energiyasi hisobidan fosforiilanishi sodir bo'ladi. bu reaksiya qayt-mas bo'lib, geksokinaza fermenti yordamida amalga oshadi. geksozalar faoiligini namoyon qilishlari uchun mg+2 ioni zarur, chunki bu fermentning haqiqiy substrati bo'lib atf emas, balki atf va magniy kompleksi hisoblanadi. 2-reaksiya. glukozofosfatizomeraza fermenti ta'sirida glukoza-6-fosfat fruktoza-6-fosfatga izomerlanadi. bijg'ish jarayonida fruk-toza-6-fosfat hosil bo'lsa ham bu reaksiya qaytmas hisoblanadi. 3-reaksiya. atf hisobidan d-fruktoza-6-fosfat c, holatida fosforillanadi. bu reaksiya fosfofruktokinaza fermenti tomonidan katalizlanadi. fosfofruktokinaza allosterik ferment hisoblanib, shu tipga kiravchi boshqa fermentlar kabi uning molekulyar massasi katta (300 kda) hisoblanadi. 4-reaksiya. bu reaksiya davomida fruktoza-l,6-bifsfatning molekulasi ikkita trioza molekulasiga: glitseraldegid-3-fosfat (aldozalar) va digiroaseton-3-fosfat (ketozalar) gacha parchalanadi. 5-reaksiya. hosil bo'lgan ikki triozofosfatlardan biri glilse-raldegid-3-fosfat keyinroq o'zgarishga uchraydi. ammo gidro-oksiaseton-3-fosfat triazofosfatizomeraza fermenti ta'sirida izo-merlanib, glitseraldegid-3-fosfatga aylanadi. bu bosqichda glukoza fosforillanadi, keyin ikkiga bo'linib, ikki molekula triozani hosil qiladi va oxirida ikki molekula …

4 / 12

sil bo'lish tezligi asosan fermentlar tomonidan: fosfofruktokinazalar va piravatkinazalar darajasida amalga oshiriladi. spirtli bijg'ish jarayonida piruvatdan etil spirti hosil bo'ladi. dastlab piruvatkarboksilaza fermenti ta'sirida piruvat dekar-boksillanadi, natijada esa asetaldegid hosil bo'ladi. bu reaksiyaning tezligi ham mg'2 ioniga bog'liq. spirtu bijg'ishning eng muhim reaksiyasi asetaldegidning spirtga aylanishidir. bu jarayon glitseraldegidfosfat degidrogenaza reaksiyasi da sarf qilingan nad ni regeneratsiyasi bilan birga amalga oshadi. spirtli bijg'ishning bu klassik yo'li achitqi zamburug'lari uchun xarakterlidir. d-glukozadan ikki molekula etanol vakarbonat angid-ridi hosil bo'ladigan jarayonda uglerod va vodorod atomlarining yig'ma nisbati o'zgarmaydi. spirtli bijg'ish jarayonini achitqi zamburug'lari vujudga kelti-radi. bunda shakarlar anaerob sharoitda etil spirt va karbonat angidridga aylanadi hamda energiya ajraladi: c6h!206 i» 2c2h5oh + 2c02 + 235104j spirtli bijg'ish jarayonida ishtirok eladigan achitqilar fakultativ anaeroblardir. achitqilar ostki va ustkilarga ajraladi. ostki achitqilar 4—10°c da yaxshi bijg'itsa, ustki achitqilar 18—30"c da yaxshi rivojlanadi. spirtli bijg'ish jarayonida ajraladigan energiya miqdori nafas olishdagiga nisbatan 24—25 marta kam …

5 / 12

'lar ekan. spirtli bijg'ish jarayonida 15% spirt to'plangandan so'ng bijg'ish to'xtaydi, chunki spirt achitqilarni zaharlaydi. spirtli bijg'ish jarayonida ishtirok etadigan fermentlar kompleksi zimaza deyiladi. a.h.lebedev (1911-y.) achitqilarni termostatda 25—30°c da o'stirgandan keyin 2 soat suv bilan yuvib, achitqi shirasidan fer-mentlarni ajratib olishga muvaffaq bo'lgan. rus olimlaridan l.a.ivanov, s.p.kostichev, a.h.lebedevlar spirtli bijg'ish jara-yonining ximizmini o'rganishgan va quyidagilarni aniqlashgan: spirtli bijg'ish jarayoni ko'p bosqichli jarayondir. xuddi nafas olish jarayoniga o'xshab, glukoza molekulasi gidrolitik parchalanish reaksiyaiari natijasida pirouzum kislotaga aylanadi. shu reaksiyalar anaerob sharoitda boradi. keyin nafas olish va bijg'ish jarayonlari bir-biridan ajrahb, turlicha yo'l bilan ketadi. buni s.p.kostichev ishlarida ko'rish mumkin. bijg'ish va nafas olish jarayonlari o'rtasidagi uzviy bog'lanishni ifodalaydigan sxema quyidagichadir: spirtli bijg'ish jarayonida hosil bo'lgan pirouzum kislotadan c,h5oh va c02 hosil boiadi. bu reaksiyalar ikki bosqichda boradi. avval pirouzum kislotadan c02 ajraladi va sirka aldegidi hosil bo'ladi: ch3cocooh karboksiloza fermeati ) ^ + snzsno so'ngra sirka aldegidi vodorod ishtirokida qaytarilib, …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 12 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "bijg'ish jarayoni"

bijg'ish jarayoni reja: 1. mikroorganizmlar yordamida sut kislotali spirtli bijg'ish jarayonlari 2. bijg'ish jarayoni haqida tushuncha bijg'ish hodisasi juda qadimdan ma'lum bo'lgan, lekin uning umumiy mexanizmini fransuz olimi lui paster ishlab chiqqan. 1861-yilda l. paster glukozadan etil spirti va karbonat angidrid hosil bo'lishini kuzatgan. bu jarayon fermentatsiya deb atalib, unga tirik organizmlaming kislorodsiz muhitda glukozadan oziqa va energiya olish qobuiyatining ifodasi degan ta'rif fan tarixida buyuk ahamiyatga ega bo'ldi. keyinchalik bu jarayonni amalga oshiradigan fermentlarni o'rganishgamuvaffaqbo'lindi. 1897-yili byuxner hujayrasiz achitqi shirasini (zimazani), a.n.lebedov esa achitqi zamburug'laridan shirarii ajratib oushga erishdilar. shunday qilib, bijg'ish anaerob shar...

Этот файл содержит 12 стр. в формате DOCX (32,8 КБ). Чтобы скачать "bijg'ish jarayoni", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: bijg'ish jarayoni DOCX 12 стр. Бесплатная загрузка Telegram