antropogenez jarayoni

PPTX 19 pages 2.2 MB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.2 MB

File type PPTX

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

o‘zbekiston respublikasi oli ta'lim fan va innovatsiyalar vazirligi toshkent davlat sharqshunoslik universiteti sharq svilizatsiyasi va falsafa fakulteti o‘zbekiston respublikasi oli ta'lim fan va innovatsiyalar vazirligi toshkent davlat sharqshunoslik universiteti sharq svilizatsiyasi va falsafa fakulteti mavzu: antropogenez jarayoni tayorlovchi: mannonov abdurahmon (tarix shmt koreys1) qabul qildi: xaydarov i. m toshkent-2024 reja: kirish antropogenez tushunchasining mohiyati antropogenez jarayoni bosqichlari antropogenez jarayonining tugallanishi xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish antropogenez-bu insonning jismoniy turini tarixiy va evolyutsion shakllantirish jarayoni, uning jamiyat shakllanishi jarayonida tur sifatida shakllanishi. hozirgi vaqtda insonning kelib chiqishi haqida bir nechta tushunchalar mavjud. antropogenezning asosiy bosqichlari: zamonaviy ilmiy yondashuvlar qadimgi afsonalar va turli xalqlarning afsonalarida insonning ilohiy kelib chiqishi haqidagi g‘oyalar aks ettirilgan, unga ko‘ra qudratli xudo (xudolar) atrofdagi dunyoni va insonni yaratgan. ko‘pincha afsonalarda aytilishicha, insonning ajdodlari turli xil hayvonlar bo'lgan: o'rmon aholisi - bo'rilar, ayiqlar; primorye aholisi - morjlar yoki baliqlar. diniy ta'limotlar insonning ilohiy kelib chiqishini ko‘rsatadi. antropogenez tushunchasining mohiyati …

2 / 19

balandroq va yumaloqroq bo‘lib, doimiy qosh kamarlari yo‘q; bosh suyagining miya qismi ko‘proq ustunlik qiladi yuz, peshona baland, jag‘lar zaif, mayda tishlari bor, iyak protrusioni aniq ifodalangan. inson miyasi hajmi bo‘yicha maymunlarning miyasidan taxminan 3 baravar, massasi bo‘yicha 3-4 baravar katta. odamlarda miya yarim sharlarining korteksi juda rivojlangan bo‘lib, unda psixika va nutqning eng muhim markazlari joylashgan. faqatgina odam artikulyar nutqqa ega, shuning uchun u miyaning frontal, parietal va temporal loblarining rivojlanishi, gırtlakta maxsus miya mushaklari va boshqa anatomik xususiyatlarning mavjudligi bilan tavsiflanadi. parapiteklar (para + yunon. pnthekos - "maymun"). kichik o‘lchamdagi toshqotgan odamsimon maymun. parapiteklar daraxtlarda yashab, hasharotlar, qushlar va o‘simliklar bilan oziqlangan. . parapitekning pastki jag‘ qismi nemis olimi o. shlosser tomonidan 1911 yilda qohira yaqinidagi quyi oligotsen konlarida topilgan. parapitek tish tizimining bir qator xususiyatlari uni zamonaviy antropoid maymunlarga yaqinlashtiradi. shu bilan birga, parapiteklarning tishlari va jag‘lari tuzilishida tarsierlar bilan o‘xshashlik mavjud. antropologlar parapitek odamsimon maymunlar va …

3 / 19

lamaydilar. udobnopitek miotsenning oxiri, plotsenning boshlarida ya'ni 13-16 million yil muqaddam yashagan. udobnopitek tishlarining tuzilishiga qarab hukm chiqarilsa, u ko'p jihatdan driopitek va romanipiteklarga yaqin bo'lgan. antropogenez jarayoni bosqichlari avstrolopitek deb ataluvchi qazilma odam ajdodi nisbatan ham odamga juda yaqin edi. avstrolopitekning suyaklari dastlab 1924- yili raymon dart tomonidan kashf etilib bayon etilgan. so‘ngi vaqtda olib borilgan qidiruv ishlari natijasida 400dan ortiq avstrolopitek maymunlarining suyak qoldiqlari topildi. ularning aksariyati janubiy va sharqiy afrikadan topilib, ikki urug'ga mansubdir. bu tuanga, makapansgate va sterkfonteyndan topilgan afrikalik avstralopitek hamda kromdray va svarkransdan topilgan parantropidir. ularning sanasi 900 ming yildan 3 million yilgacha borib taqaladi. bular parantrop va boys zinjontropiga mansub bo‘lib, tanzaniyaning olduvay darajasidan, keniyaning turkona (rudolf) koʻli atrofidagi kanepoy, kooba-fora, lotegam, ileret, efioipiyaning janubidagi omo daryosi vodiysidan topib o‘rganilgan. sharqiy afrika avstrolopiteklarning sanasi kaliy-argon usuli bilan aniqlanishiga 5,5 bilan 0,7 million yil bilan chegaralanadi. shuni ham aytib o‘tish kerakki, sharqi-janubiy va janubiy …

4 / 19

r qanday odamsimon maymunlar bo'g'inidan farq qilar edi. . ammo keyingi 30-40 yil ichida odamning, kishilik jamiyatining kelib chiqishi haqidagi ilgarigi fikrlar mutlaqo o'zgarib ketdi. shu narsa ravshan bo‘ldiki, har xil toshlardan oddiy, qoʻl mehnat qurollari yasay olgan hamda yirik hayvonlarni ovlash qudratiga ega bo‘lgan qadimgi maymunsimon odam, hayvonlar dunyosidan 1 million yil emas, balki 3-3,5 million yil muqaddam ajralib chiqa boshlagan ekan. demak, yer yuzidagi eng qadimiy odam yava pintekantropi emas, balki, sharqiy afrikada 3-3,5 mln yil ilgari yashagan “xomo xabilis” – “ishbilarmon odam” ekan. sharqiy afrikadagi tanzaniyaning olduvay darasidan topilgan arxeologik va antropologik materiallar bu fikrni aytishga imkon berdi. keniya va efiopiyada olib borilgan qazish ishlari olduvaydan topilgan materiallarga juda muhim aniqlik kiritdi . olduvay darasi tanzaniyaning shimolida boʻlib, eyasi ko‘lidan 36 km. shimoliy-sharqdadir. daraning uzunligi 40 km, chuqurligi esa 100-130 metrdan iborat. olduvay darasidan qazilma hayvonlarning qoldiqlari 1911-yildan boshlab topila boshlagan. 1931-yili keniyalik ingliz olimi luis liki …

5 / 19

ini topadi. qazilma ishlariga kanada olimi d. blek ham jalb qilinadi. 1927-yili blekning assistenti pen ven-chjun mazkur joydagi kotsetong g‘oridan eng qadimgi xitoy odamining kalla suyagini topishga muyassar bo‘ladi. . . qazish ishlari xitoy olimlari tomonidan davom ettirilib, natijada mazkur joydan yana 60ga yaqin odam suyagi topilib, shundan 15tasi yosh bolalarniki ekanligi aniqlandi.shu narsa muhimki g‘ordan sinantrop qoldiqlari bilan bir qatlamda tosh qurollar, gulxan qoldiqlari yirik va mayda hayvonlarning sindirilgan hamda kuygan suyaklari topilgan. bu hol sinatroplarning pitekantrop va olduvaydagi “ishbilarmon odamga” nisbatan ancha taraqqiy etganligini ko'rsatadi. sinatroplarning boʻyi 144-156 sm bo'lib, peshonasi past qiya boʻlgan. pitekantrop miya qutisining hajmi 850-950 sm3 boʻlsa, sinatropning esa 1050-1200sm3 ga teng. demak sinantrop miyasining hajmi pitekantrop miyasining hajmidan katta, lekin hozirga zamon odami miya qutisini hajmidan esa kichikroqdir. antropogenez jarayonining tugallanishi 1856-yil esa germaniya federativ respublikasining neandertal vodiysidagi dyuseldorf shahri yaqinida joylashgan filgafer g‘oridan yer qazish ishlari vaqtida odamning bosh suyak qopqog‘i va …

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "antropogenez jarayoni"

o‘zbekiston respublikasi oli ta'lim fan va innovatsiyalar vazirligi toshkent davlat sharqshunoslik universiteti sharq svilizatsiyasi va falsafa fakulteti o‘zbekiston respublikasi oli ta'lim fan va innovatsiyalar vazirligi toshkent davlat sharqshunoslik universiteti sharq svilizatsiyasi va falsafa fakulteti mavzu: antropogenez jarayoni tayorlovchi: mannonov abdurahmon (tarix shmt koreys1) qabul qildi: xaydarov i. m toshkent-2024 reja: kirish antropogenez tushunchasining mohiyati antropogenez jarayoni bosqichlari antropogenez jarayonining tugallanishi xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish antropogenez-bu insonning jismoniy turini tarixiy va evolyutsion shakllantirish jarayoni, uning jamiyat shakllanishi jarayonida tur sifatida shakllanishi. hozirgi vaqtda insonning kelib chiqishi haqida bi...

This file contains 19 pages in PPTX format (2.2 MB). To download "antropogenez jarayoni", click the Telegram button on the left.

Tags: antropogenez jarayoni PPTX 19 pages Free download Telegram