qadimgi qo′lyozma asarlardan o′quv jarayonida foydalanish bo′yicha uslubiy qo′llanma

DOC 431,5 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1662970151.doc в а [ ] в ав [ ] [ ] [ ] ав в ав ав в ав × - + 2 2 0 2 0 2 х х в а - [ ] в ав ú û ù ê ë é в а ú û ù ê ë é в а [ ] в а / [ ] в в а / [ ] 2 2 1 х в а - 3 2 ав [ ] в ав / 3 2 2 / 2 1 ú û ù ê ë é - х в а п в а / п п ав 1 - п п ав 1 - п х в а п / 1 ÷ ø ö ç è æ - 3 6 / 31 3 6 31 × 3 1116 3 / 3 2 ÷ ø ö ç è æ - х в а 328 …

- ali qushchi madrasanu bitirgach, ulug’bekning ruxsati bilan bir necha yil eroonning kirmon viloyatida yashadi va ijod etdi, undagi olimlarning ilmiy majlislarida qatnashdi. nas raddin tusiyning “tajrid” asariga sharh, “risolai ashkoli-l-qamar” (“oy shaklllari haqida risola”) ni yozdi. ali qushchi tabib ham edi, “al-mu’jiz fit-t-tibb” (“tabobatning qisqa bayoni”) asarini yozgan. ulug’bek rasadxonasini qurish ishlarida va unda keyingi kuzatish ishlarini olib borishda ali qushchi faol ishtirok etgan. rasdxonaning tomi yopilmasdanoq qozizoda rumiy, ko’p o’tmay al-koshiy vafot etadi. bu hol ali qushchi va uning ustozi ulug’bek uchun og’ir judolik bo’ldi. ishning barca og’irligi ulug’bek zimmasiga tushadi. ali qushchi uning sodiq yordamchisi edi. rasadxona ilm-fan o’chog’iga, tajriba maydoniga aylandi. 100 ortiq ilm ahli astronomiya va matematika sohasida ish olib bordilar, rasadxonaga va ulug’bekning o’ziga tegishli kutubxonalardan bemalol foydalandilar. 1451 yili samarqand taxtini bir vaqtlar ulug’bek tarbiyasida bo’lgan temurid sulton abu said egallaydi. u ulug’bekning yaqinlariga, shu jumladan ali qushchiga ham homiylik qildi. ali qushchi …

si”), “riso’ai muhammadiya”,“tarixi xoqoni chin”, “mahbub al-hamo’ii fi kashfi-l-maso’il” (“masalalarni yechishda qo’llaniladigan maqbul yon daftari” va boshqa asalarining ko’pchiligi shu kungacha jahonning turli qo’lyozma fondlarida saqlanib kelinmoqda. biz quyida ali qushchining samarqand universiteti fondlarida saqlanayotgan (inv. №823908, 69-71- varaqlari) risolasi – o’quv qo’llanmasini va (inv. №822887 ) stronomiyaga oid risolasini (qiman bo’lsa-da) tahlil qilish bilan shug’ullanamiz (24-32-rasmlarda uning asarlaridan nusxalar keltirilgan). ali qushchining oddiy kasrlar haqidagi risolasi (inv. №823908) muqaddima va 12 fasldan iborat. muqaddimada kasrga butunnig har anday bo’lagi sifatida ta’rif, uning yozilisgi va unga doir boshqa ma’lumotlar, 1-faslda o’z-aro tadoxil (tarkibli), tabo’yun (o’z-aro tub), tavofiq (umumiy bo’luvchiga ega) sonlar qaraladi. bu ma’lumot keyingi fasllarda o’z o’rni bilan foydalanilgan. keyingi fasllarda maxraji mushtarak (umumiy maxraj) ni topish, kasrlarni tajnis va akincha raf’ qilish (noto’g’ri kasr ko’rinishiga keltirish va aksincha), taz’if va tansif (ikkilanntirish va yarimlash), qo’shish, ayirish, tahvil (surat va maxrajni bir xil son marta oshirish-kamaytirish), ko’paytirish, bo’lish , …

har du kunad yo ne. pas , agar yofta - 40 - shaved on du adadro mutashorikayn (14-satr) go’yand va mutavofiqon niz go’yand va adadi solisro odoshon xonand. va kasre, ki 15-satr) in adadi soli maxraji on kasr boshad, vafe xonand. misol, chaor va shash ki agarchi chahor (16-satr) addai shash namekunad. ammo du addai hard u mekunad. va agr adadi colisi g’ayri vohid yofta nashavad, ki (17-satr) addai on hard u kunad, on du adadro mutaboinon go’yand. hamchun c haor va haft. pas, agar xohem, ki (18-satr) tadoxil va tashorik va taboini miyoni du adadi bidonem, aksarro bar aqall qismat kunem. agar … boqi monad, (19-satr) mutadoxilon boshand. va agar adade boqi monad g’ayri vohid, maqsumi alayhiro bar in boqi qismat kunem (20-satr) va hamchunin to algohki chize boqi namonad yo boqi mond, bar taqdiri ki chize boqi namonad, on du adad(21-satr) mutashorikayn boshand, dar maqsumi alayhii oxir chi …

va taboini miyoni eshon (9-satr) ma’lum kunem/ pas maxoriji mytaboiniro …. nigoh doshtayem va az maxoriji mutadoxiliro aksar ixtisor namoyem va aqallro (10-satr) m guzorem va az maxoriji mutavofiqi yakero ba ayni nigoh dorem. pas on chy nigoh doshtayem, (11-satr) kamero har digare zarb kunem va hosilro dar solis zarb kunem. boz hosilro dar robe’ zarb kunem va hamchunin (12-satr) to on nigohe ki muntahi shaved. pas hosili zarbi oxir maxraji matlub boshad. misolash, … xostem ki ahalli adade paydo kunem ki (13-satr) nisf va suls va rub’ va xums va suls va sumn donista boshad. maxoriji in kusur kid u va se va chaor va panjjj (140satr) va shash va hasht ast, giriftem va panj miyoni hame buvad, ba ayne nigoh donistem va du va chahor va hasht chun mutadoxil (15-satr) budaand va du va chaorro guzoshtem va hashtro nigoh doshtem va niz ba miyoni se vas hash tadoxil …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"qadimgi qo′lyozma asarlardan o′quv jarayonida foydalanish bo′yicha uslubiy qo′llanma" haqida

1662970151.doc в а [ ] в ав [ ] [ ] [ ] ав в ав ав в ав × - + 2 2 0 2 0 2 х х в а - [ ] в ав ú û ù ê ë é в а ú û ù ê ë é в а [ ] в а / [ ] в в а / [ ] 2 2 1 х в а - 3 2 ав [ ] в ав / 3 2 2 / 2 1 ú û ù ê ë é - х в а п в а / п п ав 1 - п п ав 1 - п х в а п / 1 ÷ ø …

DOC format, 431,5 KB. "qadimgi qo′lyozma asarlardan o′quv jarayonida foydalanish bo′yicha uslubiy qo′llanma"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: qadimgi qo′lyozma asarlardan o′… DOC Bepul yuklash Telegram