dorivorni introduksiya qilish tarixi

PDF 8 pages 188.8 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 188.8 KB

File type PDF

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

2- mavzu: introduktsiyasining rivojlanish tarixi. o'zbekistonga dorivor o'simliklarni introduktsiyalash tarixi reja 1. introduktsiyasining rivojlanish tarixi 2. o'zbekistonga dorivor o'simliklarni introduktsiyalash tarixi 3. dorivor o'simliklarni etishtirishning qisqacha tarixi 1. introduktsiyaning rivojlanishi tarixi dorivor o'simliklarning odamlar tomonidan iste'mol qilinishi juda qadimdan ma'lumdir. keyinchalik esa, bu o'simliklarning dorivorlik xususiyatlarini o'rganilishi va xalq tabobatida qo'llanilishi qadimgi misr, xitoy, hindiston, yunoniston va rimda keng tarqaldi. o'rta asrlarda dorivor o'simliklarning halq tabobatida foydalanilishi o'rta osiѐda, kavkaz-da, arab davlatlarida keng ѐyildi, ularni o'rganish, hatto madaniy o'simliklar sifatida o'stirish va etishtirish ehtiѐji ham tug'ila bordi. mashhur yunon tabibi gippokrat (eramizdan oldin 460-377y.) o'zining “korpus xippokratikum” asarida 236 xil dorivor o'simliklarning xususiyatlarini baѐn qilib berdi. yunon olimlaridan aristotel, uning shogirdi teofrast dorivor o'simliklarning xususiyatlari va ularning xalq tabobatida qo'llanilishini ilmiy jihatdan asoslab berdilar va ko'p ma'lumotlar qoldirdilar. shuningdek, qadimiy rimda mashhur tabib k. galen (jolinus, eramizdan oldin 130- 200 y) tabiiy fanlar sohasida 131 ta ilmiy asar ѐzgan va …

2 / 8

a dorivor o'simliklarni introduktsiyalash tarixi. o'rta osiѐning mashhur olimi abu ali ibn sinoning faoliyati tabobat ilmida jahonshumul bir davrni boshlab berdi. abu ali ibn sino “al-qonun” asarida 900ga yaqin o'simlikning shifobaxsh xususiyatlari va ularni ishlatish usullari to'g'risida ma'lumot keltiradi.uning shogirdlari sharafuddin yusuf iloqiy, abu sodiq mutatabbib va jurjoniylar tabobat ilmida ustozlarining ishini davom ettirdilar va mahalliy sharoit uchun xos bo'lgan dorivor o'simliklarning tabobatda foydalanish ilk qo'llanmalarini qoldirib ketdilar. ularning davomchilari sifatida, rus olimasi a.f.gammerman (1926,1942,1984) ning dorishunoslik-farmakognoziya fanini ravnaq topishida xizmatlari katta bo'ldi. u o'rta osiѐ (ayniqsa o'zbekiston) dagi dorivor o'simliklarni o'rganib, dorishunoslar uchun qo'llanma “farmakognoziya kursi”ni ѐzdi. a.p. orexov (1881-1932)o'simliklar tarkibidagi alkaloidlarni o'rgandi. uning shogirdlari o.s.sodiqov va s.yu.yunusovlar dorivor o'simliklarningximiyaviy tarkibini aniqlashda ko'pgina ishlarni amalga oshirdilar. shifobaxsh o'simliklar to'g'risida ilmiy-tadqiqotlarni olib borgan olimlardan s.s.saxobiddinov (1948,1955,1961), ularni ilmiy asosda o'rganish borasida h.x.xolmatov (1984) va k.tayjanov (1986) larning ham ulkan xizmatlari bor. mamlakatimizda shifobaxsh dorivor o'simliklar mahsulotlarini sanoat va tabobat uchun …

3 / 8

halliy va chetdan keltirilgan dorivor o'simliklar introduktsiya sharoitida o'stirildi. dorivor o'simliklarning kollektsiyasi tashkil etildi. s.n.kudryashov(1931,1932,1935) va p.k.ozolinlar (1931) 23 tur dorivor va efir-moyli o'simliklarning geografik tarqalishiga asoslanib ekib, sinovdan o'tkazdilar.ilmiy ishlar o'rta osiѐ davlat universiteti-ning botanika bog'ida, toshkent atrofida, bo'zbozorda, janubiy-g'arbiy tyan-shantog' oldi adirliklarida, xo'jand va chimѐnda olib borildi. ekiladigan urug'lar va ko'chatlar nikitin botanika bog'i (yalta) va butunittifoq dorivor o'simliklar ilmgohi (leningrad) dan olindi. dorivor o'simliklar-ning introduktsiya sharoitida, geografik xilma xil mitaqalarda o'stirish, rivojlanishi, biologiyasi va biologik faol moddalarning o'rganilishi xususida ilmiy izlanishlar amalga oshirildi. s.n.kudryashov(1937) o'zining “efir-moyli o'simliklar va ularning o'rta osiѐda o'stirilishi” nomli monografik asarida 23 tur efir-moyli o'simliklarning geografik sharoitlarda o'sishi va xususiyatlari asosida introduktsion tajribalarining natijalarini tahlil qilib, o'simliklar- ning introduktsion chidamliligi to'g'risida axborot berdi. uo'zbekiston iqlim va tuproq sharoitida o'rta er dengizi, janubiy evropa, shimoliy afrika, osiѐ, eron, afg'oniston, shimoliy amerikaning atlantik bo'yi rayonlari, subtropik xitoy va yaponiyadan ko'p yillik o'simliklarni, hindiston va tseylondan …

4 / 8

qotlar respublikamiz dori-darmon ishlabchiqarish tarmog'ining dorivor o'simliklar xom-ashѐsiga bo'lgan ehtiѐjini qondirishda muhim tadbirlardan biri bo'ldi. masalan, 1950-1965 yillar mobaynida akademik f.n.rusanov boshchiligida er sharining deyarli barcha floristik oblastlaridan o'simliklar yig'ib kelindi va ularning namunalari tuzildi. q.h. xo'jaev va h.x.xolmatov (1963,1965) lar esa kollektsiyadagi dorivor o'simliklarni madaniy holda o'stirish va ularga qo'llaniladigan agrotexnik tadbirlari ustida ilmiy ish olib bordilar. i.v.belolipov (1976) o'rta osiѐ florasida uchraydigan o'simliklarning toshkent botanika bog'i-introduktsion sharoitida ekologik jihatdan moslashish xususiyatlarini tavsiflab berdi. ilmiy tadqiqotlarda o'rta osiѐ florasiga mansub 565 ѐki er sharining floristik oblastlaridan 5,5 mingdan ortiq tur introduktsiya qilingan o'simliklar kollektsiyasidan foydalanildi. a.a.abdurahmonov va s.p.valixo'jaeva (1980) lar tomonidan esa, sharqiy osiѐ floristik oblastiga mansub bo'lgan 25 turning introduktsiyasi o'rganildi.bu tadqiqotlardan so'ngtoshkent sharoitida 500 dan ortiq turlardan iborat kollektsiya tashkil qilindi. jumladan, yu.m. murdaxaev (1965-1990) tomonidan nyphaceae dc., nelumbonacea salisb., trapa l., mentha l., brasenia schreberi i. f. gmel., sophora japonica l., orthosiphon stamineus benth., solanum laciniatum …

5 / 8

si bilan shug'ullandi. n.a.toshmatova (1975) hyssopus l.turkumi turlarining introduktsiyasi, o.a.titova (1988) 40 ga yaqin eremurus m. b., allium l., crocus l., juno tratt., asparagus l. turlari va t.t.tursunov(1987) sophorakorolkovii koehne. o'simliklarining introduktsiya sharoitida o'sish va rivojlanishidagi o'zgarishlar jaraѐnlarini ilmiy jihatdan tahlil etdilar. i.i. granitov (1937) mahalliy sharoitda o'sadigan dorivor o'simliklar, a.ya.butkov (1942)o'zbekistonning bir necha tur dorivor o'simliklari, n.a.amirxonov (1961)crambe kotschyana boiss., t.o.odilov va e.e.korotkova (1965) vinca erecta rgl. et schmals. to'g'risida ilmiy tadqiqotlar olib bordilar. p.q. zokirov va t. norboboevalar (1974) 211-dorivor, 42- vitaminli, 113-efir-moyli, 53-glikozidli va boshqa o'simliklarning tarqalishi, haѐtiy shakli va xo'jalik ahamiyati bo'yicha to'la tahlil berib o'tdilar. p.q. zokirovva l.m. myasnikova (1979)lar to'qayda o'saѐtgan 14 tur dorivor va foydali o'simliklarni o'rgandilar. p.q.zokirov, r.i. toshmuhamedov va a.t. qobulov (1983) lar adonis turkestanicus (korsh.), inula grandis schrenck., gentiana olivieri griseb. kabi dorivor o'simliklarni ilmiy jihatdan o'rganib, tabiatdagi hom-ashѐ maydonlarini aniqladilar. s.m. mustafoev (1966) qashqadarѐ va surxondarѐ vohasining dorivor o'simliklari, …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "dorivorni introduksiya qilish tarixi"

2- mavzu: introduktsiyasining rivojlanish tarixi. o'zbekistonga dorivor o'simliklarni introduktsiyalash tarixi reja 1. introduktsiyasining rivojlanish tarixi 2. o'zbekistonga dorivor o'simliklarni introduktsiyalash tarixi 3. dorivor o'simliklarni etishtirishning qisqacha tarixi 1. introduktsiyaning rivojlanishi tarixi dorivor o'simliklarning odamlar tomonidan iste'mol qilinishi juda qadimdan ma'lumdir. keyinchalik esa, bu o'simliklarning dorivorlik xususiyatlarini o'rganilishi va xalq tabobatida qo'llanilishi qadimgi misr, xitoy, hindiston, yunoniston va rimda keng tarqaldi. o'rta asrlarda dorivor o'simliklarning halq tabobatida foydalanilishi o'rta osiѐda, kavkaz-da, arab davlatlarida keng ѐyildi, ularni o'rganish, hatto madaniy o'simliklar sifatida o'stirish va etishtirish ehtiѐji ham tu...

This file contains 8 pages in PDF format (188.8 KB). To download "dorivorni introduksiya qilish tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: dorivorni introduksiya qilish t… PDF 8 pages Free download Telegram