autistik spektr buzilishlariga ega bolalar uchun inklyuziv taʼlim strategiyalari va ularni amalga oshirish shart-sharoitlari

DOC 11 стр. 88,5 КБ Бесплатная загрузка

11 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 88,5 КБ

Тип файла DOC

Страницы 11

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 11

10-mavzu: autistik spektr buzilishlariga ega bolalar uchun inklyuziv taʼlim strategiyalari va ularni amalga oshirish shart-sharoitlari reja: 1. autizm haqida tushuncha va autizm sindromining kelib chiqish sabablari. 2. autizmning namoyon bo`lish shakllari. 3. autizm sindromli bolalarning o‘ziga xos xususiyatlari.. 4. autizm sindromli bolalarni o‘qitish va tarbiyalash. tayanch tushunchalar: autizm, diqqat, korreksiya, nutq, harakat, sezgi, kommunikativ, maxsus ta’lim. mustaqil o`qish uchun manba: 1. shomaxmudova .r.sh inklyuziv ta’lim (xalqaro va o’zbekistondagi tajribalar) toshkent-2011 2. aytmetova.s.sh” oligofrenopedagogika. - t., 1994 3. shoumarov g‘.b. mamedov. k.k. “psixik rivojlanishi sustlashgan bolalarning psixologik xususiyatlari va differensial diagnostikasi”. - toshkent, 1987 4. v.s.raxmanova. “maxsus pedagogika”. -t., ”g‘afur g‘ulom”, 2004 5. nurkeldiyeva. d.a. shermuhamedova. sh.t “bolalar autizmi nima?”// bola va zamon. 2007, № 3 10.1 autizm haqida tushuncha va autizm sindromining kelib chiqish sabablari. autizm sindromli bolalar autizm - grekcha “autos”, ya’ni “o‘zi” degan ma’noni anglatib, reallikdan uzoqlashish, tashqi dunyodan ajralish va tashqi olam bilan kommunikativ funksiyaning buzilishi kabilarni …

2 / 11

. bu bolalarning idrok sohasi va xulq - atvoridagi o‘ziga xosliklarini tushunib yetish uchun ularning tashqi olamdan kirib kelayotgan sensor axborotlarni qayta ishlash, ya’ni sensor integratsiya jarayonini tadqiq etishimiz lozim. markaziy nerv sistemasi va asosan bosh miya shunday tuzilishga egaki, kelayotgan barcha sensor axborotlarni umumiy tizim ostida tartibga solib, qayta ishlash qobiliyatiga ega. markaziy nerv sistemasining hech qanday qismi o‘zicha, alohida tarzda yoki boshqa tizimlardan ajralgan holda faoliyat ko‘rsata olmaydi. axborotlar uning bir qismidan boshqa qismiga uzatilib turadi. teri sezgisi ko‘rishga, ko‘rish muvozanati ushlab turishga, muvozanat tananing fazodagi holati va harakatini sezishga, harakat esa bilish faoliyatiga, qolaversa, ta’lim olishga yordam beradi. miya uchun, albatta, stimulyatsiya zarur, u miyani qo‘zg‘atadi va unda funksional faollikni yaratadi. shu tariqa nafas olish, ovqat iste’mol qilish, harakatlanish, nutq va o‘quv faoliyatini amalga oshirish imkoni tug‘iladi. yetarlicha stimulyatsiya miya hujayralari o‘rtasidagi bog‘likliklar miqdorining ko‘payishiga olib keladi. har onda miyaga sezgi organlaridan ko‘p miqdordagi axborotlar keladi. miya …

3 / 11

qoladilar. shunga qaramay, butun olamda bu xastalikka xanuzgacha davo topilgani yo‘q. autizm nerv sistemasining kasalliklaridan biridir. ushbu nuqson bolalarda turlicha namoyon bo‘ladi. ayrim olimlar fikricha autizm ruhiy kasalliklarning belgilaridan biri bo‘lib, bunda bola tevarak-atrofga nisbatan befarq, beparvo bo‘ladi. natijada atrofdagilar bilan aloqada bo‘lmaydi, muloqot qilmaydi. bola o‘z-o‘zi bilan bo‘lib, o‘zicha hayajonlanib, kuyinib, nimalardandir tashvishlanib o‘z ichki dunyosida yashaydi. ba’zi bolalarda emotsional qiyinchiliklar mavjud bo‘ladi. ular tushkunlikka tushushlari yoki bezovta bo‘lishlari mumkin yoki ularning hulq-atvori g‘ayri tabiiy bo‘ladi, buni noo‘rin yig‘lashlar yoki kulishlaridan bilish mumkin. ular haddan tashqari harakatchan bo‘lib, ish vaqtining o‘zida biror narsaga e’tiborini bir zumgina qaratib, yana boshqa narsa bilan chalg‘ib ketishlari mumkin, yoki ular befarq, yoki parishonxotir bo‘lishlari mumkin. emotsional tushkunliklar yaqin orada bo‘lib o‘tgan jarohatlar, xafagarchilik yoki uzoq vaqt ongli ish bilan shug‘ullanish natijasida yuzaga kelishi mumkin. bola hayotining dastlabki-yillarida jamiyat bilan o‘zaro aloqadorligini, harakatini buzadigan salbiy omillar uning miyasini yetilish jarayonini kechiktiradi, tormozlaydi, analizatorlararo murakkab …

4 / 11

. hamma joylarda bunday bolalar boshqa odamlar bilan o‘zaro aloqa qilishda, muloqotda, ijtimoiy moslashishda juda katta qiyinchiliklarga duch keladilar. autik bola chetdan qaraganda erkalatilgan, tantiq, tarbiyasiz, injiq bola haqida tasavvur hosil qilishi mumkin, atrofdagilarning ko‘chada, transportda, do‘konda uni tushunmasliklari, tanqidlari bolaning hamda ota-onasining holatini murakkablashtiradi. natijada, autik bolalarda “butun dunyoga qarshi chiqishga” intilish istagi uyg‘onadi, o‘rtoqlik bog‘lanishlari uziladi, jamoat joylarida bo‘lishdan qo‘rqish hissi tug‘iladi, ya’ni oilaning ikkilamchi autizatsiyasi shakllanadi. o‘z vaqtida tashxis qilinmaslik va tegishli yordamning, atrofdagilarning xayrixohligi va to‘g‘ri qo‘llab-quvvatlashining mavjud emasligi tufayli autik bolalarning ko‘p qismi “ta’limga qobiliyatli emas” deb topiladi va ijtimoiy jihatdan moslashmaydi. shu bilan birgalikda, o‘z vaqtida boshlangan korreksiyalash ishlari natijasida bolalardagi autizm ko‘rinishlarini bartaraf etishga va asta-sekin bolani jamiyatga kiritishga imkon yaratiladi. autik bola qadamma-qadam odamlar bilan murakkab o‘zaro harakatga, aloqadorlikka kirisha boradi va bu yo‘ldagi har bir jiddiy qadam unga, uning atrofidagilari, yaqinlariga olam-olam quvonch bag‘ishlaydi. ko‘pincha muvaffaqiyatli ijtimoiylashuvga bolaning biror-bir sohadagi o‘ziga …

5 / 11

r yoki og‘ir gospitalizm (bolaning ilk yoshlarida ijtimoiy jihatdan izolyatsiya qilinishi natijasida yuzaga kelgan aloqa qilishning surunkali taqchilligi) oqibatida kelib chiqadi. kommunikatsiya (aloqa) qilishning buzilishlari ko‘p hollarida asosiy yetishmovchilik: aloqa qilishga bo‘lgan ehtiyojning sustligi, ma’lumotlarni idrok etish va vaziyatni tushunishning qiyinligi, ilk yoshlarda aloqaning surunkali yetishmasligi, nutqdan foydalana olmaslik oqibati bo‘ladi. ba’zi ma’lumotlarning ko‘rsatishicha, autik bolalarda ko‘pgina hollarda aloqa qilishning buzilishi mutizm (so‘z va hatto jumlalarning tasodifan aytilish holatlari saqlangan holdagi nutqdan aloqa qilish uchun maqsadga yo‘naltirilgan holda foydalanishning yo‘qligi) ko‘rinishida namoyon bo‘ladi. nutqning turg‘un shakllari rivojlangan vaqtda ham autik bolalar ularni aloqa qilishda qo‘llamaydilar. autik bola uchun exolaliya (eshitgan so‘z yoki jumlalarni darrov yoki keyinchalik o‘rinsiz takrorlash), uzoq vaqtgacha shaxs olmoshlarini noto‘g‘ri qo‘llash: bola o‘zini “sen”, “u”, deb nomlashi, o‘zining ismini aytishi, o‘zining istaklarini shaxssiz ko‘rsatmalar bilan (men chanqadim yoki suv ichaman o‘rniga — “suv berish”, qornim ochdi o‘rniga - “ovqatlanish”) xosdir. autik bola hatto anchagina yaxshi rivojlangan, lug‘ati …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 11 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "autistik spektr buzilishlariga ega bolalar uchun inklyuziv taʼlim strategiyalari va ularni amalga oshirish shart-sharoitlari"

10-mavzu: autistik spektr buzilishlariga ega bolalar uchun inklyuziv taʼlim strategiyalari va ularni amalga oshirish shart-sharoitlari reja: 1. autizm haqida tushuncha va autizm sindromining kelib chiqish sabablari. 2. autizmning namoyon bo`lish shakllari. 3. autizm sindromli bolalarning o‘ziga xos xususiyatlari.. 4. autizm sindromli bolalarni o‘qitish va tarbiyalash. tayanch tushunchalar: autizm, diqqat, korreksiya, nutq, harakat, sezgi, kommunikativ, maxsus ta’lim. mustaqil o`qish uchun manba: 1. shomaxmudova .r.sh inklyuziv ta’lim (xalqaro va o’zbekistondagi tajribalar) toshkent-2011 2. aytmetova.s.sh” oligofrenopedagogika. - t., 1994 3. shoumarov g‘.b. mamedov. k.k. “psixik rivojlanishi sustlashgan bolalarning psixologik xususiyatlari va differensial diagnostikasi”. - toshkent, 1987 4....

Этот файл содержит 11 стр. в формате DOC (88,5 КБ). Чтобы скачать "autistik spektr buzilishlariga ega bolalar uchun inklyuziv taʼlim strategiyalari va ularni amalga oshirish shart-sharoitlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: autistik spektr buzilishlariga … DOC 11 стр. Бесплатная загрузка Telegram