mehnat bozorida mehnat resurslarining mobiligi va migratsiyasi

DOC 9 pages 399.5 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 399.5 KB

File type DOC

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

x-mavzu. mehnat bozorida mehnat resurslarining mobilligi va migratsiyasi 10.1.mehnat bozorida mehnat resurslarining mobilligi 10.2. mehnat resurslarining migratsiyasi 10.1.mehnat bozorida mehnat resurslarining mobilligi mehnat resurslarining mobilligi – bu xodimlarning bir mintaqadan boshqasiga ko'chib o'tishga (“jo'g'rofiy mobillik”), bir mehnat faoliyati turini boshqasiga almashtirishga tayyorligi (“kasblararo mobillik”) darajasi hisoblanadi. shu bilan birga mehnat resurslarining gorizontal mobilligi va vertikal mobilligi ham farqlanadi. mehnat resurslarining gorizontal mobilligida xodimning maqomi o'zgarmay qoladi, vertikal mobillikda esa, aksincha, o'zgaradi. yuqoridagilardan kelib chiqqan holda mehnat resurslarining mobillik turlari hududlar, kasb-malaka bo'yicha hamda davomiyligiga qarab tasniflanadi (9-rasm). hudud bo'yicha ichki va tashqi mehnat resurslari mobilligi farqlanadi. ichki mehnat resurslari mobilligi bir mamlakat miqyosida, mintaqalar, tuman va shaharlar o'rtasida bo'ladi. tashqi mehnat resurslari mobilligi deyilganda mehnat muhojirlarining bir davlatdan boshqa davlatga ko'chib o'tishi tushuniladi. mehnat resurslarining ichki hududiy mobilligiga hozirgi davr iqtisodiyoti nuqtai nazaridan ijobiy hol sifatida qaraladi. u mamlakatning mehnat salohiyati holatiga ta'sir ko'rsatadi, milliy va mintaqaviy mehnat bozorlaridagi vaziyatni …

2 / 9

hojirlari retsepient mamlakatning mehnat resurslariga bo'lgan ehtiyojini ta'minlaydi, donor mamlakatlarda esa iqtisodiy faol aholining ish bilan bandlik darajasini oshirishga xizmat qiladi. mehnat resurslarining hududlar o'rtasida mobilligi quyidagi omillarga bog'liqdir (4-jadval): · mintaqaviy iqtisodiyot rivojlanishining dinamikasi va xususiyatlari. iqtisodiy o'sish davrida hududlarda yangi ish joylari tashkil etiladi, bu mehnat bozorini tartibga solish bilan birga qo'shimcha xodimlarga ehtiyoj tufayli mehnat resurslarining hududlararo mobilligi uchun qulay shart-sharoitlarni yaratadi; · hudularning investitsiyaviy jozibadorligi ortishi. kapital qo'yilmalar miqdorining ortishi ishlab chiqarish hajmini oshiradi, hududiy mehnat bozorida mehnat resurslariga talabni kuchaytiradi va bu mehnat resurslari mobilligi faolligini oshirish uchun iqtisodiy hududni kengaytiradi; · xodim ehtiyojlarining (moddiy, ijtimoiy, intellektual) ortishi. bu xodimlarni o'z malakasini oshirish, qo'shimcha ixtisosliklarni egallash, mehnatga haq to'lash yuqoriroq va nufuzliroq ish topishga, ayni paytda mobillikka rag'batlantiradi. 4-jadval mehnat resurslarining hududlar o'rtasida mobilligi omillari hududiy mobillik sabablari hududiy mobillik omillari hududiy mobillik natijalari ish joyini o'zgartirish zarurati joriy holat turmush darajasi, ijtimoiy infratuzilma, turar …

3 / 9

ma'lumot borligi, ishonchliligi va qiymati kasb-malaka mobilligi mehnat faoliyatining mazmuni o'zgarishini nazarda tutadi va xodimning avvalgi kasbini, malaka razryadini, mutaxassisligi yoki lavozimini o'zgartirishga olib keladi. mehnat resurslari mobilligining bu turi, asosan, xodimlar tomonidan qo'shimcha kasb va ixtisosliklarni egallash, shuningdek mehnat faoliyatini o'zgartirishga bo'lgan motivatsiyasi bilan bog'liqdir. mehnat resurslari mobilligining davomiyligiga qarab: · doimiy yoki uzoq muddatga mo'ljallangan (boshqa joyga doimiy ishlash uchun ketish); · vaqtinchalik (masalan, shartnoma asosida muayyan davrda boshqa joyga ishlash uchun borish); · mavsumiy (masalan, qishloq xo'jaligi ishlariga jalb etish); · tebranuvchan (mehnat resurslarining bir hududdan ikkinchisiga, masalan qishloq joylaridan shaharlarga muntazam qatnab ishlashi). 10.2. mehnat resurslarining migratsiyasi o'zbekistonda mehnat resurslarining hududiy mobilligi asosan qishloq - shahar yo'nalishida kuzatiladi. 2020 yil 1 yanvar holatiga muvofiq, o'zbekistonda 168 ta tuman, 119 ta shahar, 1081 ta shahar posyolkasi, 1468 ta qishloq fuqarolar yig'ini, 10998 ta qishloq aholi punkti va 8207 ta mahalla mavjud. hozirgi paytda mamlakat aholisining 50,6% ni …

4 / 9

oshqa imtiyozlar hisobiga) ishga taklif qilinishi misol bo'la oladi; · noqonuniy migratsiya. bu boshqa malakatlarda mehnat faoliyati bilan noqonuniy ravishda shug'ullanishdir. hozirgi davrda xalqaro mehnat migratsiyasini rag'batlantiruvchi asosiy omil — iqtisodiy omil bo'lib qoldi. xalqaro mehnat migratsiyasining ham donor mamlakatlar (mehnat resurslarini eksport qiluvchilar), ham retsepient mamlakatlar (mehnat resurslarini import qiluvchilar) uchun ijobiy tomonlari va salbiy oqibatlari mavjuddir (5-jadval). xalqaro mehnat migratsiyasining donor va retsipient mamlakatlar uchun ijobiy tomonlari va salbiy oqibatlari mamlakatlar xalqaro mehnat migratsiyasining ijobiy tomonlari xalqaro mehnat migratsiyasining salbiy oqibatlari donor mehnat resurslari eksporti mehnat resurslarini mamlakatlar mamlakat mehnat bozoridagi eksport qiladigan uchun vaziyatni yaxshilaydi, ya'ni mehnat mamlakatlar o'z mehnat resurslari migratsiyasi resurslari, mehnatga natijasida ortiqcha mehnat layoqatli iqtisodiy faol resurslari soni kamayadi aholi ma'lum qismidan ajraladi mehnat resurslari eksporti donor mamlakatlarning donor mamlakatlar fuqarolariga immigrant ishchilarni retsepient davlatlarda yangi o'qitish va malakasini zamonaviy mutaxassisliklarni oshirish uchun sarflagan egallash, o'z malakalarini mablag'lari retsipient oshirish, yangi texnika va …

5 / 9

iyatini amalga oshirish bilan shug'ullanadigan firmalardan davlat byudjetiga soliq undiradi retsepient xorijdan mehnat resurslarining mamlakat iqtisodiyoti mamlakatlar kirib kelishi yuqori darajadagi tarmoqlarining xorij uchun safarbarlikni ta'minlab, mehnat resurslariga iqtisodiyot tarkibidagi muayyan qaramligi ortadi tarmoqlarni jadal rivojlantirishga xizmat qiladi mehnat resurslari migratsiyasi ichki mehnat retsipient mamlakatlarning resurslarining mahalliy kadrlar tayyorlash uchun mehnat bozoridagi xarajatlarini tejash imkonini bahosi pasayadi hamda beradi xorij ish kuchining taklifi ortadi mehnat migrantlari ichki bozorni rivojlantiradi, chunki ular tovar va xizmatlarga talabni oshiradilar mehnat resurslari importi retsipient mamlakatlar kompaniya va firmalarining bozordagi raqobatbardoshligini oshiradi, chunki arzon ish mehnat resurslari kirib kelishi natijasida ishlab chiqarish xarajatlari tejaladi immigrantlarning vaqtinchalik bo'sh mablag'laridan retsipient mamlakatlar iqtisodiyotini moliyalashtirish uchun foydalanish imkoniyati paydo bo'ladi xalqaro mehnat migratsiyasi tufayli donor mamlakatlar mehnat migrantlarining vatanlariga yuboradigan pul jo'natmalari katta ahamiyatga ega. jumladan, ana shu pul jo'natmalari iordaniya, yaman yalpi ichki mahsulotining 10,0-50,0 foizini, bangladesh, misr, marokash, pokiston, sudan, turkiyada esa – 25,0-45,0 foizini tashkil …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mehnat bozorida mehnat resurslarining mobiligi va migratsiyasi"

x-mavzu. mehnat bozorida mehnat resurslarining mobilligi va migratsiyasi 10.1.mehnat bozorida mehnat resurslarining mobilligi 10.2. mehnat resurslarining migratsiyasi 10.1.mehnat bozorida mehnat resurslarining mobilligi mehnat resurslarining mobilligi – bu xodimlarning bir mintaqadan boshqasiga ko'chib o'tishga (“jo'g'rofiy mobillik”), bir mehnat faoliyati turini boshqasiga almashtirishga tayyorligi (“kasblararo mobillik”) darajasi hisoblanadi. shu bilan birga mehnat resurslarining gorizontal mobilligi va vertikal mobilligi ham farqlanadi. mehnat resurslarining gorizontal mobilligida xodimning maqomi o'zgarmay qoladi, vertikal mobillikda esa, aksincha, o'zgaradi. yuqoridagilardan kelib chiqqan holda mehnat resurslarining mobillik turlari hududlar, kasb-malaka bo'yicha hamda davomiyligiga q...

This file contains 9 pages in DOC format (399.5 KB). To download "mehnat bozorida mehnat resurslarining mobiligi va migratsiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: mehnat bozorida mehnat resursla… DOC 9 pages Free download Telegram