motivatsiya, his-tuyg‘u va iroda

DOC 9 pages 80.0 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 80.0 KB

File type DOC

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

motivatsiya, his-tuyg‘u va iroda reja: 1. motiv va motivatsiya. 2. motivatsiyaning psixologik nazariyalari. 3. his-tuyg‘u va emotsiyalar. 4. insonning oliy hislari. 5. his-tuyg‘u nazariyalari. 6. iroda. 7. iroda nazariyalari. 8. iroda xususiyatlari. ma’lumki, motiv – inson xulq-atvorining ichki barqarorligidir. motivatsiya esa xulq-atvorni psixologik va fiziologik boshqarishning dinamik jarayoni bo‘lib, uni tashabbus, yo‘nalganlik, tashkilotchilik, qo‘llab-quvvatlash kiradi. motivirovka deganda inson xulq-atvorini tushuntirish bo‘lib, unda «nima uchun?», «qanday maqsad bilan?», «qanday ma’noda?» kabi savollarning motivatsiyasiga bog‘liqligidir. inson ehtiyojlari, maqsadi, istagi, qiziqishlari shaxsiy holatlardir. ehtiyoj – bu organizmni normal mavjud bo‘lishi bilan bog‘liq holatdir. amerikalik psixolog a. maslou «inson ehtiyojlarini ierarxiya tizimlari»ni quyidagicha tavsiya etadi: 1. fiziologik ehtiyojlar – ochlik, chanqash, jinsiy hoxish. 2. xavfsizlik ehtiyoji – o‘zini himoyada sezish, qo‘rquvdan holi bo‘lish. 3. hurmatda bo‘lish ehtiyoji – muvaffaqiyatga erishish, obro‘ga ega bo‘lish. 4. bilim ehtiyojlari – ko‘p bilishga intilish, tushunish, tadqiq qilish. 5. estetik ehtiyojlar – go‘zallikka, tartibga intilish. 6. o‘z-o‘zini aktuallashtirish, o‘z …

2 / 9

ini biologik ehtiyojlar bilan bog‘lovchi konsepsiya yuzaga keladi. 3. hulq-atvor motivatsiyasi nazariyasi va oliy nerv faoliyati nazariyasi xx asr boshida paydo bo‘lib, hulq-atvor «stimul-reaksiya» sxemada ko‘rib chiqiladi. i.p. pavlov va uning izdoshlari (n.a. bernshteyn, p.k. anoxin) hulq-atvor dinamikasi funksional sistemasi modelini ishlab chiqqanlar. 4. motivatsiyaga kognitiv yondashuv nazariyasi – inson hulq-atvorini tushuntirishda uning ongi va bilimi bilan bog‘liq fenomenlarga alohida e’tibor beriladi (l. festinger – kognitiv dissonans nazariyasining asoschisi). ushbu nazariyaga asosan insonni olam va o‘zi haqidagi bilimlarni birlashtirishga intiladi. o‘zaro disbalans yuz berganda hulq-atvorning kuchli motivi yuzaga keladi. d.atkinsonning motivatsiyaning umumiy nazariyaga asosan ma’lum darajada inson hulq-atvorini qo‘llab-quvvatlash zarurdir. 5. faoliyat nazariyasi (a.n. leontev)ga asosan motivlarni yuzaga keltiruvchi kuchlar ehtiyojlardir. bundan shunday qonuniyat yuzaga keladiki, motivlar rivojlanishi faoliyat kengligining rivojlanishi bilan bog‘liq bo‘lib, u predmet faoliyatini tashkil etuvchisidir. his-tuyg‘u va emotsiyalar insonning emotsional hayoti, uning his-tuyg‘ulari, quvonch-tashvishi, xursandchiligi azal-azaldan insonlar e’tiborini o‘ziga tortib kelgan. his-tuyg‘u bu nima? bu – …

3 / 9

osabati; 2) salbiy munosabati; 3) ikkilamchi munosabat (sevish va nafratlanish, xursand bo‘lish va qayg‘urish). his-tuyg‘uni yuzaga keltiruvchi sabab – stimullardir. faolligiga ko‘ra hislar stenik (kuchli) va astenik (kuchsiz) turlarga bo‘linadi. stenik hislar inson faolligini oshiruvchi, uni umumiy energiyasiga asos soluvchi hislardir. ular quvonch, ko‘tarinkilik va h.k. astenik hislar (passiv) – tinchlik, xotirjamlik, o‘kinch, ishonchsizlik va h.k. befarqlik, beparvolik holati apatiya deb ataladi. hislarning tashqi ifodalanishi. hislar tashqi jihatdan namoyon bo‘lib, ular xatti-harakatlarda, yuzda namoyon bo‘ladi. uni tashqi ifodalanganlik yoki ekspressiya deb atashadi. ekspressiya – hislarning spetsifik namoyon bo‘lishi bo‘lib, u ovozda, mimika, pantomimika, yurishda, yig‘i, kulguda namoyon bo‘ladi. mimika – insonni yuz tuzilishida ifodalanishi bo‘lib, unda idrok etilayotgan narsaga nisbatan munosabat aks etadi. pantomimika – tana, jestlarni ifodalanishi bo‘lib, psixolog r.s. yankelevich tadqiqotida l.n. tolstoyning «urush va tinchlik» romanida insonlar tabassumi va yuz ifodalanishini 85 ta ko‘z qarash va 97 ta tabassum namoyonligi aniqlangan. hislar turlari. hislar mazmuniga va qo‘zg‘aluvchanligiga …

4 / 9

li hohish-istak – davomli va barqaror, kuchli emotsional holat bo‘lib, u ma’lum xatti-harakatga intilishda namoyon bo‘ladi. 4. affektlar o‘ta kuchli tez paydo bo‘luvchi va qisqa muddatda emotsional holatda kechuvchi (g‘azab, nafrat, qotib qolish) holatdir. affektlar iroda susayganda, odamni o‘zini ushlay olmaganda yuzaga keladi. affektda odam o‘zini anglamaydi degan fikr noto‘g‘ridir. faqat betob kishilargina anglamasliklari mumkin. affektiv holatni oldini olish uchun uni paydo bo‘lishiga asos yaratmaslik kerak. qadimdan bir o‘git bor: «jahling chiqishidan avval o‘ngacha sana». i.s. turgenev, munozarada asabiylashib affektiv holatga tushgan kishini tilini og‘iz bo‘shlig‘ida 10 marotaba aylantirishini tavsiya qiladi. ushbu tavsiyalarni asosida diqqatni bir joyga to‘plash, o‘zini sovutish holatiga olib kelish yotadi. 5. stress – emotsional holat bo‘lib, keskinlik vaziyatida yuzaga keladi (inglizcha stress – keskinlik). stress xavf oldida, jismoniy va psixik charchoqda, tez echim topa olmaydigan paytda yuzaga keladi. stress holati inson faoliyatiga salbiy ta’sir etib, uni emirishi mumkin – bu holat distress deb ataladi. hislar mazmuniga …

5 / 9

h faoliyati jarayonini his etish holatidir. bu his hayrat, qiziqish, ishonch, quvonch, g‘urur, yangilikka intilishdir. v) estetik hislar – ijobiy hislar bo‘lib, go‘zal predmetlar ular orasidagi munosabatni aks etish bilan ifodalanadi. ushbu hislar tabiat insonlar, faoliyat, hayotdan bahramand bo‘lganda yuzaga keladi. bu biror-bir go‘zallikdan bahramand bo‘lishdir. axir, n.g.chernishevskiy «go‘zallik – bu hayot» degan edi. chuqur estetik ma’noni bildiruvchi hislar ob’ekt yoki predmetga nisbatan yuzaga kelib, uni sifati – ko‘tarinkilik, go‘zallik, nafosat, estetik kechinmalar bilan bog‘liq. g) praksis hislar (yunonchada praxis – ish, faoliyat) faoliyat natijasida yuzaga kelib, ish jarayonida o‘zgaradi, ishni muvaffaqiyatli, qiyinchiligi, tugallanligiga bog‘liq bo‘ladi. a.n. luk 70 dan ortiq hislarni ajratadi. emotsional holatlarga bog‘liq bir necha nazariyalar mavjud. ulardan ikkitasini keltiramiz. biri djeyms–lange va ikkinchisi kennon–bard nazariyalaridir. g. langega asosan emotsiya oraliq jarayonlarni sub’ektiv aks etishi bo‘lib, u ixtiyoriy xarakterga egadir va organizmda yuzaga keladi deb ta’kidlaydi. avval tashqi stimullar ta’sirida organizmda o‘zgarish yuz beradi, so‘ng emotsiya yuzaga …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "motivatsiya, his-tuyg‘u va iroda"

motivatsiya, his-tuyg‘u va iroda reja: 1. motiv va motivatsiya. 2. motivatsiyaning psixologik nazariyalari. 3. his-tuyg‘u va emotsiyalar. 4. insonning oliy hislari. 5. his-tuyg‘u nazariyalari. 6. iroda. 7. iroda nazariyalari. 8. iroda xususiyatlari. ma’lumki, motiv – inson xulq-atvorining ichki barqarorligidir. motivatsiya esa xulq-atvorni psixologik va fiziologik boshqarishning dinamik jarayoni bo‘lib, uni tashabbus, yo‘nalganlik, tashkilotchilik, qo‘llab-quvvatlash kiradi. motivirovka deganda inson xulq-atvorini tushuntirish bo‘lib, unda «nima uchun?», «qanday maqsad bilan?», «qanday ma’noda?» kabi savollarning motivatsiyasiga bog‘liqligidir. inson ehtiyojlari, maqsadi, istagi, qiziqishlari shaxsiy holatlardir. ehtiyoj – bu organizmni normal mavjud bo‘lishi bilan bog‘liq holatdir. amerik...

This file contains 9 pages in DOC format (80.0 KB). To download "motivatsiya, his-tuyg‘u va iroda", click the Telegram button on the left.

Tags: motivatsiya, his-tuyg‘u va iroda DOC 9 pages Free download Telegram