hissiyot. iroda. motivatsiya

PPT 46 стр. 1,2 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 46
mavzu: toshkent viloyati tashqi iqtisodiy aloqalari 5-маvzu: hissiyot. iroda. motivatsiya toshkent - 2023 5-маvzu: hissiyot. iroda. motivatsiya тayanch tushunchalar: hissiyot, ambivalentlik, astenik, stenik hislar, iroda, tashqi iroda, lokus nazorat, motivatsiya. reja: 1.hissiyot haqida tushuncha 2.hislarni kechirish shakllari 3.yuksak hislar 4.iroda haqida tushuncha 5.iroda nazariyasi va shaxsning irodaviy sifatlari 6.motiv va motivatsiya tushunchasining mazmuni 7.oʻzbekiston psixologlari tadqiqotlarida motiv va motivatsiya muammosi professor e.g‘oziyev muallifligidagi "umumiy psixologiya" darsligida hissiyot - yaqqol voqelikning ehtiyojlar sub’ekti bo‘lmish shaxs miyasida ob’ektlarga nisbatan uning uchun qadrli, ahamiyatli bo‘lgan munosabatlarini aks ettirilishdir. ilmiy nuqtai nazardan kelib chiqib tahlil qilinganda «hissiyot» odatda tirik mavjudodlar miyasida, ya’ni shaxslarning ehtiyojlarini qondiruvchi va unga monelik qiluvchi ob’ektlarga nisbatan uning (odamning) munosabatlarini aks ettirish ma’nosida qo‘llaniladi. hissiyot tushunchasiga adabiyotlarda turlicha ta'riflar uchraydi jumladan; a.v.petrovskiy tahriri ostida chiqqan "umumiy psixologiya" darsligida hissiyot - kishining o‘z hayotida nimalar yuz berayotganiga, nimalarni bilib olayotganiga yoki nima bilan mashg‘ul bo ‘layotganiga nisbatan o‘zicha turli xil shaklda …
2 / 46
aks ettirish jarayonida bizda tug‘iladigan ichki kechinmalar va munosabatlar aks ettiriladi. demak, hissiyotlar o‘z-o‘zidan yuzaga kelmasdan, tashqi olamdagi narsa va hodisalarning ta'siri bilan bog‘liq ravishda yuzaga keladi. adabiyotlarda hissiyot bilan birga emotsiya tushunchasi ham keng doirada qo‘llaniladi. aynan emotsiya tushunchasining mazmuni nimadan iborat va hissiyot tushunchasi bilan o‘zaro bog‘liqligi qanday degan savol tug‘iladi? shunga muvofiq emotsiya tushunchasining mazmun mohiyatini yoritadigan bo‘lsak; e.g‘oziyev fikricha, tashqi alomatlari yaqqol namoyon bo‘ladigan his-tuyg‘ularni ichki kechinmalarda ifodalanishdan iborat psixik jarayon yuzaga kelishining aniq shaklini emotsiya deb atash maqsadga muvofiq. masalan, ranglarning o‘zgarishi, lablarning titrashi, ko‘zlarning yarqirashi, kulgu, yig‘i, g‘amginlik, ikkilanish, sarosimalik va boshqalar emotsiyaning ifodasidir. emotsiya - shaxsning voqelikka o‘z munosabatini his qilishidan kelib chiqadigan, uning ehtiyoj va qiziqishlari bilan bog‘liq bo‘lgan yoqimli yoki yoqimsiz kechinmalaridir. keltirilgan ta'riflardan ko‘rinadiki, hissiyot tushunchasi emotsiyaga nisbatan kengroq tushuncha bo‘lib, shaxsning kundalik hayoti, turmush tarzidagi barcha jabhalarni qamrab oladi. lekin vatanparvarlik, javobgarlik, mas’uliyat, vijdon, mehr-oqibat, sevgi- muhabbat singari yuksak …
3 / 46
‘tarilishiga kafolat negizidir. i.p.pavlovning izlanishlariga ko‘ra, tirik mavjudodlarning tabiiy muhitga moslashuvida qat’iylashadigan yoki zaiflashadigan dinamik stereotiplar tufayli hissiy va emotsional kechinmalarning ijobiy yoki salbiy ko‘rinishi vujudga keladi. i.p.pavlovning talqinicha, dinamik stereotip-bu tashqi taassurotlarning ma’lum tarkibda takrorlanishi natijasida hosil qilingan shartli reflekslar ta’siridagi nerv bog‘lanishlarining barqaror tizimidir. tirik mavjudod hayoti va faoliyatida qiyinchiliklarga, qarshiliklarga uchrasa, dinamik stereotip «zaiflashuvi» yuzaga keladi, buning oqibatida salbiy emotsional holatlar, kechinmalar hosil bo‘ladi. his-tuyg‘ular va emotsional holatlar kechishining turli shakllari, ko‘rinishlari nafaqat signal funksiyasini bajaradi, balki ular shaxsning faoliyati, xulq-atvori ustidan boshqaruvchanlik funksiyasini amalga oshiradi. hissiyotning ijobiy va salbiy sifatlaridan tashqari, uning ikkiyoqlamalik (yunoncha amphi ikkiyoqlama vazifa, lotincha valentia «kuch» degan ma’no anglatib keladi) va noaniqlikdan iborat asosiy xislatlari mavjuddir. bu ruhiy holatlarda shaxsda ikkilanish hollari, noaniq tushunish munosabatlari aks etadi, lekin rohatlanish bilan qanoatlanmaslik hislarini bir-biriga qo‘shish mumkin emas. ambivalent (ikkiyoqlama) hissiyotda rohatlanish bilan azoblanish tuyg‘ulari o‘zaro qo‘shilib ketish bilan cheklanibgina qolmasdan, balki uyg‘unlashgan, aralashgan …
4 / 46
oladi. inson faoliyatining qaysi bir turi, yoki qaysi bir sohasi, hislarni qaysi birining asosiy ekanligiga qarab, yuksak hislarning muhim turlari: praksik, axloqiy, intellektual, estetik turlari ajratiladi. psixologiya fanida yuksak hislar quyidagi turlarga ajratiladi: 1) mehnat faoliyatini davomida kechiriladigan hislar-praksik hislar (yunoncha-praxis so‘zidan olingan bo‘lib, ish, faoliyat, yumush degan ma’noni anglatadi); 2) intellektual hislar (lotincha intellectusgan so‘zdan olingan bo‘lib, tushunish, aql degan ma’noni bildiradi); 3) axloqiy hislar (latincha moratis so‘zidan olingan bo‘lib, axloqiylik degan ma’noni anglatadi); 4) estetik hislar (yunoncha aistesis degan so‘zdan olingan bo‘lib, hissiy idrok, hissiy degan ma’noni aks ettiradi). praksik hislar. inson amaliy hayotining istalgan sohasi maqsadga muvofiq aqliy faoliyatiga, shaxsning ularga nisbatan muayyan munosabatda bo‘lish sohasiga aylanib qoladi. bu birinchi navbatda biror maqsadni anglabgina qolmay, uni e'tirof etadigan yoki inkor qiladigan maqsadlarga erishish yo‘llarini baholaydigan ta'sir qilish usullari va ko‘lamlarini ma'qullaydigan va ma'qullamaydigan, ularni to‘g‘ri tanlanganligiga shubhalanadigan, nihoyat muvaffaqiyat yoki muvaffaqiyatsizlik hissini kechiradigan mehnat faoliyatida kuzatiladi. mehnat …
5 / 46
ham kechiriladi. odam o‘zining ijtimoiy burchlari nimalardan iborat ekanligini bilib va tushunibgina qolmay, balki ularni bajarish zarurligini ichdan his qilib qayg‘uradi. kishilar hayoti va faoliyatida o‘zaro yordamlashish, hamjihatlik, intilish va manfaatlar birligiga asoslangan o‘rtoqlik munosabatlari yuzaga keladi. o‘rtoqlik munosabatlarining yuksak cho‘qqisi do‘stlik hissida namoyon bo‘ladi. do‘stlik hissi o‘rtog‘iga mehribonlikda uni ko‘rish u bilan gaplashish o‘z fikr hislari bilan o‘rtoqlashishda namoyon bo‘ladi. haqiqiy do‘stlik hissi do‘stga nisbatan yuksak talabchanlik bilan bog‘liqdir. xato va kamchiliklarni tuzatishga ham yordam berish, do‘stlikka yaqin bo‘lgan muhim axloqiy his muhabbat hissidir. muhabbat jamiyatda nikoh va oilaning axloqiy psixologik asosi hisoblanadi. estetik hislar ham yuksak ahloqiy hislardan hisoblanadi. estetik his deganda biz go‘zallikni idrok qilish, go‘zallikdan zavqlanish va go‘zallik yaratishga intilishni tushunamiz. estetik hissiyot hamma odamlarga xos bo‘lgan hissiyotdir. atrofdagi tabiat manzaralari estetik hissiyotlarimizning birinchi manbai hisoblanadi. intellektual hissiyotlar ham o‘z mohiyati jihatidan ahloqiy hissiyotlarga yaqin bo‘lgan hissiyotlardir. intellektual hissiyotlar odamning bilish jarayoni bilan bog‘liq bo‘lgan hissiyotlar …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 46 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "hissiyot. iroda. motivatsiya"

mavzu: toshkent viloyati tashqi iqtisodiy aloqalari 5-маvzu: hissiyot. iroda. motivatsiya toshkent - 2023 5-маvzu: hissiyot. iroda. motivatsiya тayanch tushunchalar: hissiyot, ambivalentlik, astenik, stenik hislar, iroda, tashqi iroda, lokus nazorat, motivatsiya. reja: 1.hissiyot haqida tushuncha 2.hislarni kechirish shakllari 3.yuksak hislar 4.iroda haqida tushuncha 5.iroda nazariyasi va shaxsning irodaviy sifatlari 6.motiv va motivatsiya tushunchasining mazmuni 7.oʻzbekiston psixologlari tadqiqotlarida motiv va motivatsiya muammosi professor e.g‘oziyev muallifligidagi "umumiy psixologiya" darsligida hissiyot - yaqqol voqelikning ehtiyojlar sub’ekti bo‘lmish shaxs miyasida ob’ektlarga nisbatan uning uchun qadrli, ahamiyatli bo‘lgan munosabatlarini aks ettirilishdir. ilmiy nuqtai nazardan ...

Этот файл содержит 46 стр. в формате PPT (1,2 МБ). Чтобы скачать "hissiyot. iroda. motivatsiya", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: hissiyot. iroda. motivatsiya PPT 46 стр. Бесплатная загрузка Telegram