arterial qon bosimi

DOC 1 sahifa 38,0 KB Bepul yuklash

1 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 38,0 KB

Fayl turi DOC

Sahifalar 1

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 1

arterial qon bosimi. arterial qon bosimi gemodinamikaning asosiy ko'rsatkichlaridan biri hisoblanadi. uni aniqlash klinikada katta ahamiyatga ega. arterial bosim ko'rsatkichini aniqlovchi omillar bo'lib-qon oqimining xajm tezligi va tomirlarning umumiy periferik qarshiligi hisoblanadi. arterial bosim kattaligi mm. sim. ust. larida hisoblanib va quyidagi omillar: yurakning qon haydash kuchi, qon tomirlarining periferik qarshiligi va qonning xajmi bilan aniqlanadi. har bir sistola va diastola vaqtida arterial bosim o'zgarib turadi. uning ko'tarilishi qorinchalar sistolasi bilan bog'lik bo'lib, sistolik yoki maksimal bosim deb ataladi. sistolik bosim o'z navbatida: yon va oxirgi bosimlarga bo'linadi. yon bosim –tomirlar devoriga beradigan bosimi. oxirgi bosim ma'lum qon tomir sohasida harakatlanayotgan qonni potentsial va kinetik energiya yig'indisi hisoblanadi. uning kattaligi 110-120 mm sim ust teng. yon sistolik bosim oxiri sistolik bosim orasidagi farq zarba bosimi deb ataladi. u yurak faoliyati va tomirlar devori xolatini anglatadi.arteriya va arteriolalar tarmoqlangan oxirgi qismlarida bosim 20-30 mm sim ust teng. diastola vaqtida arterial bosimning …

2 / 1

nadi. bosimning diastolada pasayish vaqti sistolada ko'tarilish vaqtiga qaraganda ortiqroq bo'lgani uchun o'rtacha bosim miqdori diastolik bosimga yaqinroq. arterial bosimning ko'tarilishi arterial gipertenziya, pasayishi esa-arterial gipotenziya deb ataladi. arterial bosimni aniklashning ikki usuli bor: qonli yoki bevosita va qonsiz-bilvosita usullari mavjud. 1733 yilda s. xels otlarda arterial bosimni qonli usuli yordamida aniqladi. keyinchalik nemis olimi k. lyudvig bu usulni takomillashtirib, yozib oluvchi moslamalarga ulab o'ziga xos egri chiziqni yozib oldi. hayvonlarda arteriyalarga shisha kanyula yoki kateter kiritilib, uning uchi qattiq shisha idishli manometrga ulab qo'yilsa, katetr va shisha idish ichida qon ivib qolmasligi uchun qon ivishiga qarshi eritma bilan to'ldiriladi va arterial qon bosimi egri chizig'i yozib olinadi. birinchi tartibdagi to'lqinlar eng ko'p bo'lib, yurak qisqarishlariga bog'liq, sistolada ko'tarilib, diastolada pastga tushadi. yozib olingan tishchalar soni yurak urushlar soniga to'g'ri kelib puls to'lqinlari deb ham ataladi. birinchi tartibli to'lqinlarni yozib olishni davom ettirilsa, u o'z ko'rsatkichini o'zgartirganligini kuzatish mumkin. bu …

3 / 1

usullari keng qo'llaniladi. riva-rochchi usulida tekshirilayotgan odamning elkasiga kovak rezina manjeta o'rnatiladi. manjeta esa rezina naylar orqali simobli monometrga va havo yuborish uchun mo'ljallangan rezina balonga ulanadi, rezina manjetaga havo yuborilganda u havo bilan to'lib elkani, o'z o'rnida, elka arteriyasini qisadi. elka arteriyasidan qon o'tishi to'xtaydi. havo yuborishdan avval bilak arteriyasida pulsni topib olish kerak. rezina manjetadagi havo asta sekinlik bilan chiqariladi. bosim ma'lum daradaga kelganda bilak arteriyasida puls paydo bo'ladi. puls paydo bo'lgandagi monometr ko'rsatkichi sistolik bosimga to'g'ri keladi. bu usul yordamida faqat sistolik bosimni aniqlash mumkin. korotkov usuli yordamida esa manjetkani pastroq qismidan tovushlar eshitiladi. siqilmagan arteriyalarda tovush eshitilmaydi. manjetkadagi havo arteriyani qisib qo'yib, undan qon oqimi to'xtaydi. bu xolatda ham tovush eshitilmaydi. so'ngra manjetkadagi havo asta sekinlik bilan chiqarilsa, manjetkadagi bosim sistolik bosim darajasiga etganda qon sistola paytida qisilgan tomirdan o'ta boshlaydi va bu erda tovush paydo bo'ladi. birinchi tovush paydo bo'lganda monometrdagi ko'rsatkich sistolik bosimga to'g'ri …

4 / 1

rial puls. arterial puls deb –sistola vaqtida bosimning ko'tarilishi natijasidi arteriyalar devorining ritmik tebranishlariga aytiladi. arteriyalar devori tebranishini (pulni) yuzaki joylashgan arteriyalarni paypaslash yo'li bilan aniqlash mumkin. odatta pulsni: bilak, (a.radialis), chakka (a. temporalis), taqim (a.dorsalis pedis), uyqu (a. corotis) va boshqa arteriyalarda aniqlash mumkin. puls to'lqini qon aortaga xaydab chikarilganda hosil bo'lib, arteriya va kapillyarlarga tarqalib, so'nadi. puls to'lqinlarining tarqalish tezligi, qon oqish tezligiga bog'liq emas. puls to'lqinlarining tarkalish tezligi katta yoshli odam aortasida 5,5-8,0 m/sek, periferik arteriyalarda 6-9,5 m/sek ga teng. yosh o'tgan sari, tomirlarning elastikligi kamayishi hisobiga bu tezlik aortada ortadi. arterial pulsni yozib olish usuli-sfigmografiya deb ataladi. yozib olingan sfigmogrammada ikkita asosiy qism: yuqoriga ko'tarilgan-anakrota va pastga to'shgan katakrota ajratiladi. (rasm). anakrota yurakdan qonni xaydash davrining boshlanishida arterial bosim ortishi va tomirlarning cho'zilishidan hosil bo'ladi. katakrota qorinchalar sistolasining oxirida, bosim u erda pasaya boshlaydi va puls chizig'i pasaya boshlaganda hosil bo'ladi. diastola vaqtida qorinchalardagi bosim aortadagidan …

5 / 1

ivojlangan nafas olganda puls ko'payishi va nafas chiqarganda kamayishi. yurakning ayrim xastaliklarida puls defitsiti (etishmovchiligi) kuzatiladi. yurak urishlari soni puls soni bilan bir xil bo'lmaydi. kapillyarlarda qon aylanishi. mikrotsirkulyatsiya. kapillyarlar eng ko'p va eng yupqa qon tomirlar hisoblanadi ular hujayralararo bo'shliqda joylashgan. ularning diametri 4,5 dan 30 mkm gacha, uzunligi esa 0,5-1,1 mm gacha bo'ladi. turli to'qimalarda ularning soni bir hil emas. moddalar almashinuvi yuqori bo'lgan a'zolarda moddalar almashinuvi past a'zolarga nisbatan ularning soni 1m2 ga nisbatan olganda ko'p. masalan yurak muskullarida skelet muskullariga nisbatan ikki barobar ko'p. bosh miya kulrang moddasida oq moddasiga nisbatan ko'p. kapilyarllarning umumiy soni odamda 10 mld, umumiy uzunligi esa 100000 km ga teng. bu esa er sharini ekvator bo'ylab 3 marotaba aylanib chiqish uchun etarli. ikki turdagi ishlovchi kapillyarlar tafovut qilinadi. magistral kapillyarlar arteriola va venulalar orasida qisqa tutashgan. boshqalari kapillyarlar turi birinchilaridan yon shoxlar oladi (yon shox kapillyarlar) va venulalarda tugaydi. funktsional jixatdan …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 1 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"arterial qon bosimi" haqida

arterial qon bosimi. arterial qon bosimi gemodinamikaning asosiy ko'rsatkichlaridan biri hisoblanadi. uni aniqlash klinikada katta ahamiyatga ega. arterial bosim ko'rsatkichini aniqlovchi omillar bo'lib-qon oqimining xajm tezligi va tomirlarning umumiy periferik qarshiligi hisoblanadi. arterial bosim kattaligi mm. sim. ust. larida hisoblanib va quyidagi omillar: yurakning qon haydash kuchi, qon tomirlarining periferik qarshiligi va qonning xajmi bilan aniqlanadi. har bir sistola va diastola vaqtida arterial bosim o'zgarib turadi. uning ko'tarilishi qorinchalar sistolasi bilan bog'lik bo'lib, sistolik yoki maksimal bosim deb ataladi. sistolik bosim o'z navbatida: yon va oxirgi bosimlarga bo'linadi. yon bosim –tomirlar devoriga beradigan bosimi. oxirgi bosim ma'lum qon tomir sohasida harakat...

Bu fayl DOC formatida 1 sahifadan iborat (38,0 KB). "arterial qon bosimi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: arterial qon bosimi DOC 1 sahifa Bepul yuklash Telegram