hotira

DOC 1 page 80.5 KB Free download

1 page

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 80.5 KB

File type DOC

Pages 1

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 1

8 - mavzu: xotira reja: 1. xotira va uning nazariyalari. 2. xotira jarayonlari: esda olib qolish, esda saqlash va unutish, esga tushirish. 3. xotiraning individual psixologik farklari. 4 xotira, shaxs va faoliyat. tayanch iboralar: unutish, operativ xotira,obrazli xotira, mexanik xotira, ixtiyorsiz esda qoldirish, amneziya xotira haqida tushuncha xotira biz ilgari idrok qilgan, boshdan kechirgan va bajargan ishlarimizni yodda saqlash, keyinchalik ularni eslash yoki xotirlash jarayonidir. biz har kuni yangi narsalarni bilamiz, kun sayin bilimlarimiz boyib boradi. xotira faoliyatida shaxsning g'oyaviy yo'nalishi katta o'rin egallaydi. bu yo'nalish uning faoliyatini hayot sharoiti ta'sirida shakllantiradi. kishi o'zining shu faoliyati uchun muhim bo'lgan voqea, hodisalarni yaxshi eslab qoladi. aksincha, kishi uchun kam ahamiyatga ega bo'lgan narsalar yomon esda qoldiriladi va tezda unutib yuboriladi. shu o'rinda xotira borasidagi ta'riflarga qaytsak, ko'pgina adabiyotlarda xotira tushunchasi quyidagicha ta'riflanadi. «indvidning o'z tajribasida esda olib qolishi, esda saqlashi va keyinchalik uni yana esga tushirishi xotira deb ataladi». shuni ta'kidlash …

2 / 1

arsadan ta'sirlansak, o'sha uzoq vaqt esda saqlanadi. samarali xotira kishining iroda sifatlariga ham bog'liqdir. kuchsiz, irodasiz, ishyoqmas kishilar har doim yuzaki, yomon xotirlaydilar. aksincha, irodali, materialni o'zlashtirishga astoydil kirishadigan kishilar puxta va chuqur eslab qoladilar. samarali xotira kishining umumiy madaniyatiga, uning aqliy saviyasiga, bilimiga, uquviga fikrlash qobiliyatiga, ko'nikmaa va odatlariga ham bog'liqdir. shunday qilib, xotiraning tabiati va uning samaraliligi shaxsning xususiyatlari bilan bog'liqdir. shaxs o'z oldiga qo'yilgan maqsad va vazifalari asosida o'zining xotirlash jarayonini ongli ravishda tartibga soladi va boshqaradi. xotira sohasida quyidagi asosiy jarayonlar: esda olib qolish, esda saqlash, esga tushirish va unutish bir-biridan farq qilinadi. bu jarayonlar faoliyatda tarkib topadi va belgilanadi. ma'lum materialni esda olib qolish hayot faoliyati davomida individual, ya'ni shaxsiy tajribani to'plash bilan bog'liqdir. to'plangan tajribadan keyingi faoliyatda foydalanish qayta esga tushirishni talab qiladi. ma'lum materialning faoliyatda qatnashmay qolishi yoddan chiqarishga olib keladi. xotiraning nerv-fiziologik asoslari esda olib qolish nerv tizimining egiluvchan, ya'ni o'zgaruvchanlik, qo'zg'atuvchilar …

3 / 1

gapirganlari esdan chiqib, o'sha gapni takrorlayveradilar. miya egiluvchanligining ko'rsatkichi bosh miya po'stlog'ida muvaqqat nerv aloqalarini tezlikda vujudga kelishi, davomli saqlanishi va ularning tez, oson jonlantirilishi hisoblanadi. muvaqqat nerv aloqalari assotsiatsiyalarni hosil qiluvchi fiziologik mexanizmdir. assotsiatsiya bizning xotiramizda mustahkamlangan va ongimizda qayd qilingan ayrim voqea hodisalarning o'zaro bog'lanishidir. biror buyumni esda olib qolish, boshqa buyumlar bilan bog'lash orqali amalga oshiriladi. bu o'rinda akademik i.p.pavlovning quyidagi so'zlari juda xarakterlidir. «muvaqqat nerv bog'lanishlari – deb yozadi i.p. pavlov hayvonot olamida va bizning o'zimizda ham bo'ladigan eng umumiy fiziologik hodisadir. shu bilan birga u psixik hodisa hamdir, turli-tuman harakat, taassurot bo'lmasa harflar, so'zlar va fikrlar o'rtasida paydo bo'ladigan bog'lanishlar-ki, bu bog'lanishlarni psixologlar assotsiatsiyalar deb ataydilar». xotira, ya'ni esda olib qolish, idrok qilinayotgan narsalardan hosil bo'lgan obrazlar o'rtasida assotsiatsiyalarning yuzaga kelishidan iboratdir. shu bois inson xotirasidagi assotsiatsiyalar 3 turga ajratiladi. bular yondoshlik assotsiatsiyasi, o'xshashlik assotsiatsiyasi va qarama-qarshilik assotsiatsiyalaridan iboratdir. yondoshlik assotsiatsiyasining asosida vaqt va fazoviy …

4 / 1

paytida bog'cha mudirasining tashqi ko'rinishi, ovozi va munosabatlarini o'z onasiga o'xshatishi mumkin. keyinchalik bola onasini ko'rganda, mudira opasini va aksincha mudira opasini ko'rganda onasini eslaydigan bo'lib qoladi. bu ikkala odamning bola tasavvuridagi obrazlari o'rtasida assotsiatsiya hosil bo'ladi. hozirgi idrok qilinayotgan narsalar bilan ilgari idrok qilinayotgan narsalar o'rtasida qarama-qarshi belgilar va xususiyatlar bo'lsa, bunday narsalar o'rtasida qarama-qarshilik assotsiatsiyasi yuz beradi. masalan yoz-qish, issiq-sovuq kabi narsalar o'rtasida qarama-qarshilik assotsiatsiyalari hosil bo'ladi. shunday qilib, xotiraning nerv-fiziologik asosida bosh miya po'stida hosil bo'ladigan shartli reflekslar, turli assotsiativ bog'lanishlar yotadi. lekin, odam esda olib qolish paytida assotsiatsiyalar hosil bo'lganligini mutlaqo sezmaydi. har xil assotsiatsiyalarning hosil bo'lganini odam keyinchalik biror narsani esga tushirish paytida bo'ladi. xotiraning nerv-fiziologik mexanizmlari xususida to'xtalar ekanmiz, so'nggi yillarda texnikaning g'oyat tez rivojlanishi natijasida turli esda olib qoluvchi apparatlarga bo'lgan ehtiyoj benihoya ko'payib ketganligini ta'kidlash joiz. bu o'z navbatida xotiraning nerv-fiziologik mexanizmlarini psixolog va fiziologlardan tashqari injenerlar, bioximiklar, genetiklar hamda kibernetiklar tomonidan …

5 / 1

darrov o'tib ketadigan bo'lmay, ancha mustahkam bo'ladi. shu sababli esda olib qolgan narsa uzoq vaqt xotirada saqlanib turadi. xotira turlari xotira insonning holati va faoliyatining barcha sohalarida qatnashishi tufayli uning namoyon bo'lish shakllari, holatlari, shart-sharoitlari, omillari ham xilma-xil ko'rinishga egadirlar. odatda xotirani muayyan turlarga ajratishda eng muhim asos qilib uning tavsifnomasi sifatida esda olib qolish, esda saqlash, esga tushirish, unutish singari jarayonlarni amalga oshiruvchi faoliyatining xususiyatlariga bog'liqligi olinadi. harakat xotirasi – inson faoliyatining har bir turida ruhiy faollikning u yoki bu ko'rinishlarini ustunlik qilishida kuzatiladi. masalan, harakat, hissiyot, idrok, aql-zakovat kabi ruhiy faoliyatning ko'rinishlari mavjuddir. ana shu ruhiy faollik turlarining har biri tegishli harakatlarda va ularning mahsulotlarida o'z ifodasini topib harakatlarda, hissiy kechinmalarda, tuyg'ularda, obrazlarda, timsollarda, fikr va mulohazalarda aks etadi. turli harakatlar va ularning bajarilishi tartibi, tezligi, sur'ati, izchilligi va boshqalarni esda qoldirish, mustahkamlash, esga tushirishdan iborat xotira turi harakat xotirasi deb ataladi. his-tuyg'u yoki hissiyot xotirasi. bu xotira …

Want to read more?

Download all 1 pages for free via Telegram.

Download full file

About "hotira"

8 - mavzu: xotira reja: 1. xotira va uning nazariyalari. 2. xotira jarayonlari: esda olib qolish, esda saqlash va unutish, esga tushirish. 3. xotiraning individual psixologik farklari. 4 xotira, shaxs va faoliyat. tayanch iboralar: unutish, operativ xotira,obrazli xotira, mexanik xotira, ixtiyorsiz esda qoldirish, amneziya xotira haqida tushuncha xotira biz ilgari idrok qilgan, boshdan kechirgan va bajargan ishlarimizni yodda saqlash, keyinchalik ularni eslash yoki xotirlash jarayonidir. biz har kuni yangi narsalarni bilamiz, kun sayin bilimlarimiz boyib boradi. xotira faoliyatida shaxsning g'oyaviy yo'nalishi katta o'rin egallaydi. bu yo'nalish uning faoliyatini hayot sharoiti ta'sirida shakllantiradi. kishi o'zining shu faoliyati uchun muhim bo'lgan voqea, hodisalarni yaxshi eslab qoladi...

This file contains 1 page in DOC format (80.5 KB). To download "hotira", click the Telegram button on the left.

Tags: hotira DOC 1 page Free download Telegram