"yashil iqtisodiyotni baholash amaliyoti va indikatorlari"

DOC 1 page 116.0 KB Free download

1 page

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 116.0 KB

File type DOC

Pages 1

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 1

3-mavzu: “yashil iqtisodiyot”ni baholash amaliyoti va indikatorlari. reja: 1. “yashil iqtisodiyot”ni baholashning kompleks usuli. 2. jahon banki yondashuvi. 3. “yashil iqtisodiyot”ni baholashda xalqaro tashkilotlar yondashuvi: umumiy va farqli jihatlari. “yashil iqtisodiyot” konsepsiyasini amaliyotga tadbiq etish o‘z navbatida samarali qarorlar qabul qilish va zarur chora-tadbirlarni amalga oshirishga ko‘maklashuvchi, “yashil iqtisodiyot”ni baholashning ishonchli ko‘rsatkichlar tizimini ishlab chiqishni taqozo etadi. xalqaro amaliyotda “yashil iqtisodiyot”ni baholash tizimini shakllantirishga oid turlicha yondashuvlar mavjud. ulardan biri iqtisodiy, ijtimoiy va ekologik komponentlar qiymatini kompleks, ya’ni pulda baholashdir. misol uchun, jismoniy, tabiiy va inson kapitalining yig‘indisi sifatida baholanadigan milliy boylik hajmi shu tariqa hisoblanadi. jahon banki mutaxassislarining hisob-kitoblariga ko‘ra, 1995-2014 yillarda jahon milliy boyligining hajmi deyarli ikki martaga ortgani holda uning tarkibida tabiiy kapital bor-yo‘g‘i 9,0% ni (shundan o‘rmonlar va himoya qilinadigan hududlar 2,0 % ni, haydaladigan yerlar va energiya resurslari (qazib chiqariladigan yoqilg‘i) 3,0 % ni) tashkil etmoqda va uning jami milliy boylik tarkibidagi ulushi deyarli o‘zgarmagan …

2 / 1

$a ihht a’zosi bo‘lmagan yuqori daromadli mamlakatlar milliy boyligining 70% ini inson kapitali tashkil etgani holda ihtt (iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyoti tashkiloti) a’zosi hisoblanmagan yuqori daromadli mamlakatlarda inson kapitalining ulushi 42% ga teng. ushbu holat oxirgi guruh mamlakatlarda iqtisodiy rivojlanish ustun darajada tabiiy resurslar hisobiga ta’minlanayotganligidan dalolat beradi (2-jadval). 2-jadval jahon milliy boyligining tarkibida mamlakatlar guruhlarining hissasi, foiz hisobida kapital turlari shape \* mergeformat shape \* mergeformat shape \* mergeformat shape \* mergeformat jahon jismoniy (asosiy) kapital 14 25 25 22 28 27 tabiiy kapital 47 27 17 30 3 9 inson kapitali 41 51 58 42 70 64 sof xorijiy aktivlar -2 -3 0 5 -1 0 jami milliy boylik 100 100 100 100 100 100 jami milliy boylik, trln. doll. 7,2 70,7 247,8 76,2 741,4 1143,3 jami milliy boylik, aholi jon boshiga, doll. 13629 25948 112798 264998 708389 168580 ma’lumki, iqtisodiy o‘sish tabiiy resurslarga bo‘lgan yukning ortishi bilan …$

3 / 1

diy va - ijtimoiy. ular jamiyat, iqtisodiyot va atrof-muhit uchun natijaviy samaradorlikni ifodalash uchun xizmat qiladi (3-jadval). 3-jadval jahon bankining “yashil o‘sish”dagi samaradorlik ko‘rsatkichlari . vosita ko‘rsatkich atrof-muhit · co2 emissiyasini kamaytirish; - rivojlanishdan himoyalangan tabiiy joylar; · havo va suv resurslari sifati iqtisodiyot ishlab chiqarish omillarining ortishi (fizik, inson va tabiat kapitalining) marjinal mahsulot - ishlab chiqarish omilining bir birlikka ortishi natijasida ishlab chiqarish hajmining ortishi (ekotizim xizmatlari qiymati va tiklanadigan omillarga bog‘liq holda) bozor muvaffaqiyatsizliklarini innovatsiyalarni rivojlantirish va bilimlar iqtisodiyoti asosida hal etish · yashil texnologiyalar samaradorligi ko‘rsatkichlari; · yashil texnologiyalar bilan ta’minlanish darajasi ijtimoiy tabiiy ofatlar, oziq-ovqat mahsulotlari narxlari beqarorligi va iqtisodiy inqiroz holatlariga moslashuvchanlikni oshirish · ofatlardan ko‘rilgan zararlar (pul birligida); · ofatlardan zarar ko‘rgan insonlar (kishi); · narx beqarorligidan zarar ko‘rganlar (kishi) yaratilgan ish o‘rinlari va kambag‘allikni kamaytirish · yaratilgan ish o‘rinlari va ularning kambag‘allik darajasiga ta’siri; · ish bilan bandlik va resurslar bilan ta’minlanganlik …

4 / 1

dalanish va atrmof-muhitga yetkazilayotgan zararni minimallashtirish maqsadi xalqaro tashkilotlar tomonidan “yashil iqtisodiyot”ni baholashdagi umumiy jihat hisoblanadi. xalqaro tashkilotlar tomonidan “yashil iqtisodiyot”ni baholashdagi farqli jihatlar esa ular tomonidan qo‘llanilayotgan ko‘rsatkichlar tizimida namoyon bo‘ladi. xalqaro amaliyotda “yashil iqtisodiyot”ni baholashda “yashil o‘sish” ko‘rsatkichlaridan keng foydalaniladi. jumladan, 2009 yilda 34 mamlakat vakillari tomonidan “yashil o‘sish” deklaratsiyasi imzolandi va uzoq muddatli davrda barqaror iqtisodiy o‘sishni faqatgina “yashil o‘sish” hisobidan ta’minlanishi mumkin, degan xulosa qilingan. “yashil o‘sish” an’anaviy iqtisodiy o‘sish tushunchasiga nisbatan yangi, keng qamrovli tushuncha bo‘lib, iqtisodiy o‘sish bilan bir vaqtda yuz beradigan zararlarni (implicit cost) ham hisobga oladi. jumladan, iqtisodiy o‘sish natijasida tabiatga keltiriladigan zararlar va milliy boylikning kamayishi shular jumlasiga kiradi. iqtisodiy o‘sishning “yashil modeli” agar mukammal ishlab chiqilib, samarali amalga oshirilsa resurslar sarfi jihatdan barqaror ishlab chiqarish, iste’mol tanloviga ijobiy ta’sir ko‘rsatadi va quyidagi natijalarga erishish imkonini beradi: iqtisodiy sohada: · yalpi ichki mahsulot hajmining ortishi va uning aholi o‘rtasida nisbatan teng …

5 / 1

iat bilan bog‘liq risklarni boshqarishning takomillashuvi. ijtimoiy sohada: · aholi, jumladan kambag‘allar yashash sharoiti, daromadlari va turmush sifatining oshishi; · kambag‘allar uchun munosib va aholi turmush darajasini oshirish imkonini beruvchi ish o‘rinlarining yaratilishi va rag‘batlantirilishi; - ijtimoiy, inson va bilim kapitalining oshishi; · tabaqalashuv darajasining pasayishi. 3.2.1-jadval “yashil iqtisodiyot”ni baholashda xalqaro tashkilotlar yondashuvi xalqaro tashkilot “yashil iqtisodiyot”ga o‘tish maqsadi “yashil iqtisodiyot” ko‘rsatkichlari bmtning atrof muhit dasturi atrof-muhitning o‘zgarishi bilan bog‘liq risklar va ekologik taqchillikni kamaytirish asosida insonlar farovonligini yaxshilash va ijtimoiy tenglikka erishish atrof-muhitni muhofaza qilish siyosatining samaradorligi va aholi ijtimoiy-iqtisodiy farovonligining ortishini aks ettirish iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyot tashkiloti inson farovonligi bilan bog‘liq tabiiy aktivlar barqarorligini ta’minlagan holda iqtisodiy o‘sish va rivojlanishga ko‘maklashish ushbu ko‘rsatkichlar ishlab chiqarish, iste’mol va ayriboshlash jarayonlaridagi munosabatlar tizimi asosida ishlab chiqilgani uchun “yashil iqtisodiyot”ni uch o‘lchamda (iqtisodiyot, tabiat va jamiyat) baholash imkonini beradi jahon banki tabiiy resurslardan samarali foydalanish, atrof-muhitga salbiy ta’sir o‘tkazish va …

Want to read more?

Download all 1 pages for free via Telegram.

Download full file

About ""yashil iqtisodiyotni baholash amaliyoti va indikatorlari""

3-mavzu: “yashil iqtisodiyot”ni baholash amaliyoti va indikatorlari. reja: 1. “yashil iqtisodiyot”ni baholashning kompleks usuli. 2. jahon banki yondashuvi. 3. “yashil iqtisodiyot”ni baholashda xalqaro tashkilotlar yondashuvi: umumiy va farqli jihatlari. “yashil iqtisodiyot” konsepsiyasini amaliyotga tadbiq etish o‘z navbatida samarali qarorlar qabul qilish va zarur chora-tadbirlarni amalga oshirishga ko‘maklashuvchi, “yashil iqtisodiyot”ni baholashning ishonchli ko‘rsatkichlar tizimini ishlab chiqishni taqozo etadi. xalqaro amaliyotda “yashil iqtisodiyot”ni baholash tizimini shakllantirishga oid turlicha yondashuvlar mavjud. ulardan biri iqtisodiy, ijtimoiy va ekologik komponentlar qiymatini kompleks, ya’ni pulda baholashdir. misol uchun, jismoniy, tabiiy va inson kapitalining yig‘indisi ...

This file contains 1 page in DOC format (116.0 KB). To download ""yashil iqtisodiyotni baholash amaliyoti va indikatorlari"", click the Telegram button on the left.

Tags: "yashil iqtisodiyotni baholash … DOC 1 page Free download Telegram