psixik rivojlanish bosqichlari

DOC 11 pages 126.5 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 126.5 KB

File type DOC

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

1-mavzu: psixik rivojlanish bosqichlari reja: 1.psixik rivojlanish haqidagi asosiy nazariyalar. 2.psixik rivojlanish shartlari va uni harakatga keltiruvchi kuchlar. 3.psixik taraqqiyot va ta'lim o'rtasidagi o'zaro munosabat. inson va hayvon psixikasi doimiy rivojlanish holatida bo'ladi. biroq hayvonot dunyosidagi va insoniyatda bo'ladigan rivojlanish jarayoni o'z xarakteri va mazmuni jihatidan bir-biridan tubdan farq qiladi. hayvonot dunyosidagi psixik tarraqqiyot mexanizmlari – nasliy, biologik jihatdan mustahkamlangan tajribani avloddan - avlodga uzatish bo'lib, uning asosida hayvonlarning tashqi muhitga individual moslashuvi ro'y beradi. inson psixik funktsiyalarining rivojlanish mohiyati shundan iboratki, ular bolaning ijtimoiy - tarixiy tajribani o'zlashtirish jarayonida rivojlanadi. bola insonlar orasida, insoniy predmetlar hamda munosabatlar dunyosida olamga keladi va yashaydi. bu predmet va munosabatlarda esa ijtimoiy amaliyot tajribasi qayd etilgan. bolaning rivojlanishi esa mana shu tajribani o'zlashtirish jarayonidir. bu jarayon kattalar tomonidan doimiy rahbarlik qilish sharoitlarida, ya'ni ta'lim, tarbiya orqali amalga oshiriladi. psixik ontogenez muammosi, inson shaxsining tarkib topish muammosi psixologiyaning eng murakkab masalalaridan biridir. shu bilan …

2 / 11

munosabati turli oqim namoyondalari, (ya'ni biologik va sotsial) tomonidan turlicha talqin qilinadi. biologik oqim namoyondalari insondagi tug'ma, hayotiy jarayonlarni uni rivojlanishiga hal qiluvchi ta'sir qiladi, deb tan oladilar. sotsial oqim namoyondalari esa, aksincha, asosiy omil – tashqi ta'sir, deb hisoblaydilar va biologik faktorning rolini inkor etadilar. har ikkala oqim ham psixik ontogenezga ta'sir etuvchi bitta omilni tan oladilar va ular o'rtasidagi o'zaro munosabat ham o'zaro ta'sirini ko'rmaydilar. psixik ontogenez masalasini hal qilishda ikkala omil ta'sirini birlikda qarash to'g'ri yo'nalish hisoblanadi. biologik omillarga irsiyat va tug'ma, nasldan - naslga o'tuvchi xususiyatlar kiradi. bola nasliy yo'l bilan avvalom bor nerv sistemasi tuzulishini bosh miya, sezgi organlarining insoniy xususiyatlarini; har bir kishi uchun xos bo'lgan jismoniy belgilar – ikki oyoqlab yurish, atrof-muhitni bilish va unga ta'sir etish organi sifatida qo'lga egalik, nutq harakat apparatining o'ziga xos, insoniy tuzilishini oladi. bulardan tashqari biologik, instinktiv ehtiyojlar – ovqatga, issiqlikka bo'lgan ehtiyojlarni, onf tipi xususiyatlarini ham …

3 / 11

yatlari yo'q, insoniy xis- tuyg'u, o'z-o'zini anglash mavjud emas). hozirgi zamon biologiya fanining ta'kidlashicha, organizm bilan uni o'rab turgan atrof-muhit bir-butunlikni tashkil etadi. tabiiy va ijtimoiy muhit farqlanadi. tabiiy muhitni iqlim, o'simliklar hamda geografik sharoitlar tashkil qiladi. tabiiy sharoitlar bolaning rivojlanishiga ta'sir qiladimi? tabiiy muhit bolaning rivojlanishiga organizm sifatida ta'sir qiladi. masalan: issiq cho'l zonasida yashovchi bola bilan shimolda yoki dengiz bo'yida yashovchi bolalarning modda almashinuvida keskin farq qiladi. biroq, tabiiy muhit bolaning shaxs sifatida shakllanishiga bevosita ta'sir qilmaydi, balki sotsial muhit, kishilarining ijtimoiy mehnat faoliyati orqali ta'sir etadi. demak, bolaning psixik rivojlanishida sotsial muhit katta ahamiyatga ega. tajribaning ko'rsatishicha, insoniyat jamiyatidan tashqarida go'dak haqiqiy, taraqqiy etgan inson bo'la olmaydi. har bir bola yashaydigan ijtimoiy muhit bir emas, balki bir necha qavatdan, zonadan iborat. eng yaqin zona – oilaviy muhitdir. oilaga qaraganda kengroq zonani bolaning o'rtoqlari, tarbiyachilari tashkil etadi. bundan tashqari yana bir zonani bolaning qarindoshlari, qo'shnilari tashkil qiladi va …

4 / 11

g aktivligini ko'rsatgandagina bola atrof muhitning ta'sirini his qilishi mumkin, shundagina uning nasliy xususiyatlari namoyon bo'lishi mumkin. bola aktivligini hisobga olishning zarurligi psixologiyaning muhim tamoyili – ong va faoliyatning birligi tamoyilidan kelib chiqadi. ong faoliyatda namoyon bo'ladi va rivojlanadi. bolaning aktivligi turli formada bo'lishi mumkin: taqliddan tartib to ijodiy aktivlik, tashabbuskorlikkacha. ammo bolaning aktivligi qaysi formada bo'lmasin, u atrof muhitni, dunyoni bilish uning rivojlanishi uchun zarur hisoblanadi. aktivlikda bola o'zini namoyon qiladi va rivojlanib boradi. rivojlanishning samarali bo'lishi bola aktivligining kattalar tomonidan boshqarilishiga bog'liq bo'ladi. bola akivligini rivojlanishning barcha bosqichlarida boshqarib borish muhimdir. bola aktivligini tashkil qilishining asosiy formasi esa – ta'lim va tarbiyadir. rivojlanish protsessida bola shaxsining o'zgarishi ham ro'y beradi. bu o'zgarishlarni 3 ta guruhga bo'lish mumkin. 1. shaxs yo'nalishining rivojlanishi. 2. faoliyatning psixologik strukturasidagi xususiyatlar. 3. ong mexanizmlarning rivojlanish darajasi. rivojlanish protsessida bolalarda shakllanuvchi motivlar turlitumandir. shunga muvofiq ularning yo'nalishi ham har-xil bo'lishi mumkin. ba'zi bolalarda o'qishga …

5 / 11

doimo o'zgarib turadi. masalan: boshlang'ich sinflarda o'qishga bo'lgan yo'nalish kuchli bo'lsa, o'smirlarda atrofdagilar bilan munosabatlar ahamiyatliroq bo'ladi. har qanday faoliyat bir necha elementlarni o'z ichiga oladi. ular faoliyatining psixologik strukturasini tashkil etadi. faoliyat – harakat motiv – maqsad operatsiya – usul faoliyatda maqsad va uning motiv bilan aloqasi muhim hisoblanadi. bola rivojlanishida faoliyatining maqsadga yo'nalganligi asta-sekin shakllanadi. masalan: 3 yoshli bolalar o'z xarakatlarini ko'zlagan maqsad bo'yicha tashkil eta olmaydilar, ular maqsadni unutib qo'yishlari mumkin. 5-6 yoshli bolalar harakatlari materialga bog'liqligi bilan xarakterlanadi. kichik maktab yoshining oxirlariga kelib, bolalarda faoliyat maqsadi bilan motiv o'rtasida aloqa o'rnatish malakasi shakllanadi. shunday qilib, faoliyat psixologik strukturasining rivojlanish protsessida bola hattixarakatining xususiyatlari va faoliyatining tuzilishi o'zgaradi. maqsadga yo'nalganlik, ihtiyoriylik, uyushqoqlik rivojlanadi. ong rivojlanish protsessida bola tomonidan voqelikni ideal ravishda aks ettirish mehanizmlari, struktura va mazmuni o'zgaradi. bu ayniqsa, bola aqliy faoliyati xususiyatlarining o'zgarishida namoyon bo'ladi. ong rivojlanishining muhim ko'rsatkichi, o'z-o'zini, o'zining “men” ini anglashdir. o'zining …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "psixik rivojlanish bosqichlari"

1-mavzu: psixik rivojlanish bosqichlari reja: 1.psixik rivojlanish haqidagi asosiy nazariyalar. 2.psixik rivojlanish shartlari va uni harakatga keltiruvchi kuchlar. 3.psixik taraqqiyot va ta'lim o'rtasidagi o'zaro munosabat. inson va hayvon psixikasi doimiy rivojlanish holatida bo'ladi. biroq hayvonot dunyosidagi va insoniyatda bo'ladigan rivojlanish jarayoni o'z xarakteri va mazmuni jihatidan bir-biridan tubdan farq qiladi. hayvonot dunyosidagi psixik tarraqqiyot mexanizmlari – nasliy, biologik jihatdan mustahkamlangan tajribani avloddan - avlodga uzatish bo'lib, uning asosida hayvonlarning tashqi muhitga individual moslashuvi ro'y beradi. inson psixik funktsiyalarining rivojlanish mohiyati shundan iboratki, ular bolaning ijtimoiy - tarixiy tajribani o'zlashtirish jarayonida rivojlanadi. ...

This file contains 11 pages in DOC format (126.5 KB). To download "psixik rivojlanish bosqichlari", click the Telegram button on the left.

Tags: psixik rivojlanish bosqichlari DOC 11 pages Free download Telegram