абул калом озод

DOC 70,5 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1662844104.doc абул калом озод (1888-1958) абул калом озод мутаасиб мусулмон уламолар хонадонида таваллуд топган. унинг волиди мавлоно хайрутдин фарзандини анъанавий мусулмон таълимотига ўргатиб, уни мусулмончилик руҳида тарбиялади. абул калом озод марасада ўқиб юрган кезларидаёқ инглиз колонизаторларига қарши салбий қараш руҳида вояга етди ва ўз она-ватанини чет элбосқинчиларидан озод қилиш хоҳиши билан яшади. шу билан бирга ўн олти ёшидаёқ саид аҳмад хон асос солган маърифий ҳаракати билан танишгач, унда оврупа фанларига ва оврупанинг демократик институтлари унда қизиқиш уйғотди. ўспиринлик чоғидаёқ абул калом озод бангол радикал студентлар конгресси билан алоқада бўлиши туфайли крнгресснинг сўл қанотининг ғоялари билан яхши таниш бўлган ва унинг таъсирида бўлган. бенгал конгрессистлари фаолияти билан у бевосита 1905-1908 йилларда бўлиб ўтган инқилобий ҳаракатлар туфайли амалга ошди. унга қадар унинг фикри-зикрини мусулмон маърифатчилиги чулғаб олган эди. инқилобий воқеалардан олдин унинг эътибори мусулмон маърипарварлигига қаратилган эди. ўзининг устози ва катта дўсти шибли нўъмоний билан биргаликда мусулмон маърифатчилигини инглиз ореантациясидан холи бўлишга …

нқид қилгандан сўнг чиқа бошладилар. бу ҳақда озод қуйидаги фикрини баён қилган эди. «ўз дунёқарашимнинг шаклланишида мен бир босқичдан иккинчи босқичга ўтар эдим. пировард оқибатда дунёқарашимнинг шаклланишида тўсиқ бўлган оила ва тарбиядан қутулгач, барча анъанавий асоратдардан кутулиб, ўзимни эркин ҳис эта бошлагач, ўз йўлимни аниқлай бошладим. тахминан худди шу даврда мен «озод», ёки «эркин» деган таҳаллусни олишга қарор қилдим. яъни энди мен ўтмиш эътиқодимни воз кечган эдим. бироқ озод мусулмон догматизм кийимини ечиб ташлагач, ўрнига панисломизм кийимини кийиб олади. бу ҳам ўз навбатида ижтимоий фикрлар ривожини секинлаштирди ва чеклаб қўйди. «ал-хилол» («ярим ой») журнали саҳифаларидан ўрин олган асарларида у мусулмон уйғонишининг диний-фалсафий концепциясини қўллаб қувватлашда сайид аҳмад хоннинг «табиий» фалсафасига қарши қўйди. у шунингдек мусулмон халқларининг ажралиб турувчи назариясининг тарафдори бўлган ва мусулмон маърифатчиларини табиат барча халқлар учун тенг, унинг қонунларига риоя қилиш керак. бизнинг фикримизча қуръонга таянмаган ҳар қандай фикр даҳрийдир. у даврда озод ҳали колонизаторларга қарши курашда ҳиндулар …

он жамоаларнинг халифага бўйсиниши диний эмас балки сиёсий характерга эга. чунки ҳақиқий диний раҳбарлик худо ва унинг элчисиниинг имтиёзидир. озод томонидан ташкил қилинган журналлар антиколониал руҳда бўлганлиги учун тақиқланган эди. ўзини эса ҳиндистонни мудофа қилиш конунига биноан калькуттани тарк этишга мажбур қилдилар. панжоб, деҳли, бирлашган вилоятлар ва бомбей ҳокимлари уни мазкур вилоятлар ва шаҳарларга киришни ман этишган эди. озод 1906 йилнинг апрелидан 1909 йилнинг охиригача бихар штатининг ранчи шаҳрида яшади. мамлакатда миллий озодлик ҳаракати шиддатли тус олиши ўз қарашларини кўриб чиқишига сабаб бўлди. «мусулмон миллатчилигидан бутунлай юз ўгириб, мусумон ва ҳиндуларнинг бирлашиб инглиз колонизаторларига қарши кураш позициясига ўтиш туфайли ҳиндистон миллий конгресси империялистик мамлакатлар томонидан усмонийлар империясини босиб олишларига қарши турган халифалар ҳаракатини қўллаб қувватладилар». махатма ганди ташаббуси билан конгресс халифатчилар билан ҳамдард бўлиб, туркия ва бошқа мусулмон мамлакатларни ҳимоя қилиш учун кенг тарғибот ишларини олиб бордилар. абул калом озод диний қарашлардан секуляр миллатчилик томон эволюцион ўзгаришга ўтишига туркияда ва …

нгресс фракцияси раҳбарининг ўринбосари лавозимида ишлаб келди. мамлакатда воқеаларнинг ривожидан озод амин бўлдики, курашда ғалаба қозониш учун барча ҳиндистон халқлари динлар тилларнинг турли туманлигидан ва бошқа фарқлардан қаттъий назар якдил бўлишлари лозим. у адолат юзасидан қараганда жамоатчитлик масаласи ҳиндистон сийсий мустақиликка эришгач, ҳал этилиши мумкин. мамлакатнинг диний нуқтаи назардан тақсимланиши унинг фикрича, ҳинду ва мусулмонлар ўртасидаги қарама-қаршилик бартараф бўлиши ўрнига янада чуқурлаштириш мумкин. икки бир-бирига қарама-қарши турган мамлакатларнинг ташкил топиши дейди у, уларнинг ҳар биридаги мавжуд озчилик муаммосини ҳал эта олмайди. у ўз фикрини давом эттириб шундай дейди: «диний жамоа ҳавфини йўқ қилиш ўрнига бўлиниш аксинча уларни бир умрга мустаҳкамлайди» кўпгина ўз ватандошларидан фарқли ўлароқ абул калом ҳинду ва мусулмонлар ва умуман жамоалар ўртасидаги зиддиятларнинг асосида диний ҳиссиётлар эмас, балки ижтимоий-иқтисодий сабаблар ётишини тўғри англай олган. бу ҳақда шундай дейди: «мамлакат олдида турган ҳақиқий муаммо диний жамоа ихтилофлар эмас, балки иқтисодий характерга эга. қарама-қаршилик жамоалар ўртасида эмас балки синфлар ўртасида …

нг бирлигимиз йўқолса, бутун инсоният учун катта йўқотиш бўлади» икки миллат ғоясини илгари сурган мусулмон лигасининг рахбарлари ҳиндистоннинг иккига бўлинишининг тарафдори бўлишган. озод эса бунга қарама-қарши «аралаш миллат» ғоясини илгари сурди. агарда ўспиринлик йилларида у ўз мақолалари ва нутқларида мусулмонларни алоҳида бўлинишига фикр билдирган бўлса, ҳамда исломнинг бошқа динлардан, жумладан ҳиндуизмдан устун қўйган бўлса ва аввалари алоҳида мусулмонлар йўлидан боришга даъват этиб келган бўлса, хiх асрнинг 20-йилларидан бошлаб асрлар бўйи бирга яшаб келган, ижтимоий ва сиёсий манфаатлари умумий бўлган ҳинд мусулмонлари билан ҳиндуларнинг ажралмас тақдирлари ҳақидаги доимо ўтказиб келишга ҳаракат қилди. озод миллий конгрессининг 1940 йилдаги рамнагар сессияси президенти йўллаган мурожаатномасида шундай ёзган эди: «тилимиз, шеъриятимиз, адабиётимиз, тамаддунимиз (маданиятимиз), хоҳишларимиз ва кийимларимиз, тақдиримиз умумийлиги ва анъаналаримиз ва кундалик беҳисоб майда чуйдаларимиз, тақдиримиз умумийлиги ва анъаналаримизнинг бирлигидан дарак беради… ижтимоий ҳаётмиз минг йиллар давомида аралаш миллатнинг юзага келишига олиб келди» озодни танқид қилувчилар унинг фикрлари қарама-қаршиликда, ғоялари чалкаш деган айбни қўярдилар. …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"абул калом озод" haqida

1662844104.doc абул калом озод (1888-1958) абул калом озод мутаасиб мусулмон уламолар хонадонида таваллуд топган. унинг волиди мавлоно хайрутдин фарзандини анъанавий мусулмон таълимотига ўргатиб, уни мусулмончилик руҳида тарбиялади. абул калом озод марасада ўқиб юрган кезларидаёқ инглиз колонизаторларига қарши салбий қараш руҳида вояга етди ва ўз она-ватанини чет элбосқинчиларидан озод қилиш хоҳиши билан яшади. шу билан бирга ўн олти ёшидаёқ саид аҳмад хон асос солган маърифий ҳаракати билан танишгач, унда оврупа фанларига ва оврупанинг демократик институтлари унда қизиқиш уйғотди. ўспиринлик чоғидаёқ абул калом озод бангол радикал студентлар конгресси билан алоқада бўлиши туфайли крнгресснинг сўл қанотининг ғоялари билан яхши таниш бўлган ва унинг таъсирида бўлган. бенгал конгрессистлари ...

DOC format, 70,5 KB. "абул калом озод"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: абул калом озод DOC Bepul yuklash Telegram