dozimetrik kataliklar

PPTX 14 pages 2.2 MB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.2 MB

File type PPTX

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

prezentatsiya powerpoint dozimetrik kataliklar: bekkerel,kyuri,grey,zivert,rentgen,rad, grey/s,zivert/s,rentgen/s,rad/s made by boburjon usmonov bekkerel bekkerel (bk) – bu radioaktiv faollikning xalqaro tizim (si) bo‘yicha o‘lchov birligi. u fransiya olimi anri bekkerel sharafiga nomlangan. antuan anri bekkerel 1852-yil 15-dekabrda, fransiyaning parij shahrida tug‘ilgan. u fizik va kimyogar bo‘lib, radioaktivlikni kashf qilgan olim sifatida tanilgan bekkerel haqida asosiy ma'lumotlar: 1. ta'rif: 1 bekkerel (1 bk) – bir soniyada bitta radioaktiv parchalanish sodir bo‘ladigan darajani bildiradi. 2. matematik ifoda: faollik quyidagicha aniqlanadi: a =n ƛ n=n0e -ƛt n0-boshlang’ich yadrolari soni n-bo’linishdan keyingi atomlar soni t –vaqt (soniya). ƛ-yadro parchalanishini yemirilish koeffsenti a . a . bekkrel bekkerel qo‘llanilish sohalari: tibbiyotda (radiofarmatsevtik preparatlar dozasini hisoblashda). yadro fizikasi va energetikasida. atrof-muhit monitoringida (radioaktiv ifloslanish darajasini o‘lchashda). kyuri kyuri (ci) — bu radioaktiv faollikning o‘lchov birligi bo‘lib, u fransiya olimlari mari kyuri va per kyuri sharafiga nomlangan. kyuri birligi radioaktiv manbaning faolligini ifodalash uchun ishlatiladi. kyuri haqida asosiy ma'lumotlar: …

2 / 14

v manbalarni tavsiflash uchun ishlatiladi, masalan, tibbiy yoki sanoat manbalarida. mari va per kyuri grey grey (gy) — bu xalqaro tizimdagi (si) ionlashtiruvchi nurlanishning yutilgan dozasini o‘lchash birligi. u ingliz fizikasi olimi luise harold grey sharafiga nomlangan. louis harold gray haqida ma’lumot: luise grey 1905-yil 10-noyabrda londonda, angliyada tug’ilgan gray fizik bo‘lib, o‘zining ilmiy faoliyatini ionlashtiruvchi nurlanishning biologik va fizik ta'sirini o‘rganishga bag‘ishlagan grey haqida asosiy ma'lumotlar: 1. ta'rif: 1 grey (gy) — bu 1 kilogramm material tomonidan 1j energiyaning yutilishiga teng nurlanish dozasini bildiradi. matematik ta'rifi: 1gy formula: nurlanishning yutilgan energiyasi quyidagicha aniqlanadi: d : yutilgan doza (gy). : yutilgan energiya (j). : massa (kg). 2. qo‘llanilish sohasi: tibbiyot: radioterapiyada, saraton kasalligini davolashda ishlatiladigan nurlanish dozasini hisoblashda. yadro fizikasi: yadro xavfsizligi va nurlanishdan himoya bo‘yicha tadqiqotlarda. sanoat: materiallarni ionlashtiruvchi nurlanish yordamida qayta ishlashda. 3. grey va boshqa birliklar o‘rtasidagi bog‘lanish: grey va rad o‘rtasida bog‘lanish: 1 gy=100 rad grey/s …

3 / 14

materiallarga biologik ta’sirini o‘rganishda. zivert zivert (sv) — bu ionlashtiruvchi nurlanishning biologik ta’sirini o‘lchash uchun ishlatiladigan xalqaro tizim (si) birligi. u shved fizigi rolf zivert (rolf sievert) sharafiga nomlangan. zivert birligi turli xil nurlanishlarning inson organizmi va boshqa tirik mavjudotlarga biologik ta’sirini baholashda ishlatiladi. rolf zivert 1896-yil 6-mayda shvetsiyaning stockholm shahrida tugʻildiu fizikani o‘rgangan va nurlanish fizikasi sohasiga ixtisoslashgan. tibbiyot va biologiya sohasida radiatsiyaning inson organizmiga ta’sirini o‘rganishga alohida e'tibor qaratgan. zivertning asosiy ta'rifi: 1 zivert (sv) — bu 1 kilogramm material yoki to‘qimada 1 joule energiya yutilishining biologik ekvivalenti. formulaviy ifoda: h = d*q*n : ekvivalent doza (sievert). : yutilgan doza (grey). : nurlanishning sifat koeffitsiyenti (har bir nurlanish turiga xos). : nurlanishning biologik ta’sir koeffitsiyenti (to‘qimalarga bog‘liq). zivertning xususiyatlari: 1. sifat koeffitsiyenti (): turli xil nurlanishlarning biologik ta’siri har xil bo‘lgani sababli, qiymati quyidagicha bo‘lishi mumkin: gamma va beta nurlanishi: neytronlar: alfa nurlanishi: 2. qo‘llanilishi: tibbiyot: tibbiy diagnostika …

4 / 14

sekund (sv/s) — bu har soniyada organizm yoki material tomonidan yutilgan nurlanishning biologik ekvivalentining o‘lchovidir. matematik ifoda: ĥ=h/t h: biologik ekvivalent ta’sir tezligi (sv/s). h: ekvivalent doza (sievert). t: vaqt (sekund). qo‘llanilishi 1. radiatsiya xavfsizligi: zivert/sekund biologik xavflarni real vaqt rejimida baholash uchun ishlatiladi. masalan, yadro falokatlari yoki radiatsiya xavfli zonalarida inson xavfsizligini ta’minlashda. 2. tibbiyot: radioterapiyada nurlanishning inson to‘qimalariga qanday tezlikda ta’sir qilayotganini nazorat qilishda. 3. sanoat: yuqori energiyali nurlanish bilan ishlovchi texnologiyalar xavfsizligini ta’minlashda. rentgen vilgelm rentgen haqida qisqacha ma’lumot: vilgelm konrad rentgen 1845-yil 27-martda lennep, germaniyada tugʻilgan.u taniqli nemis fizigi bo‘lib, u 1895-yilda rentgen nurlarini (bugungi kunda x-nurlar deb ataladi) kashf etgan. ushbu kashfiyot zamonaviy tibbiyot, ilm-fan va texnikaning rivojlanishida inqilobiy o‘zgarishlarga olib keldi. rentgen nurlari kashfiyoti uchun u birinchi nobel mukofoti laureati bo‘lgan (1901-yil). rentgen (r) — bu ionlashtiruvchi nurlanishni o‘lchashda ishlatiladigan tarixiy birlik bo‘lib, u havoda ionlanish miqdorini ifodalaydi. bu birlik nurlanishning turli moddalarga, xususan …

5 / 14

ugungi kunda asosan tarixiy kontekstda esga olinadi. si tizimiga mosligini tushuntirish: bugungi kunda si tizimida ionlashtiruvchi nurlanishni o‘lchash uchun grey (gy) va sievert (sv) ishlatiladi, ammo rentgen o‘lchovi quyidagicha bog‘liq: 1 r ≈ 0.00977 gy 1 r ≈ 0.01 sv (tahminan) rentgen/s rentgen/sekund (r/s) — bu ionlashtiruvchi nurlanishning havoni qanday tezlikda ionlashtirayotganini o‘lchaydigan birlikdir. u ionlanish hosil bo‘lish tezligini ko‘rsatadi va rentgen (r) birligining vaqt bo‘yicha o‘zgarishini ifodalaydi. rentgen/sekund haqida asosiy ma'lumotlar: 1. ta'rifi: 1 rentgen/sekund (r/s) — bu 1 sekundda havoning 1 kilogrammida 2.58 × 10⁻⁴ coulomb zaryad hosil qiluvchi ionlashtiruvchi nurlanish miqdori. 2. matematik ifoda: i’=i/t i’: ionlanish tezligi (r/s). i: ionlashtiruvchi nurlanish (rentgen, r). t: vaqt (sekund). qo‘llanilishi: radiatsiya xavfsizligi: yadro va ionlashtiruvchi nurlanish xavfi yuqori hududlarda havodagi radiatsiya miqdorini real vaqt rejimida o‘lchashda. tibbiyot: radioterapiyada va diagnostik radiologiyada xavfsiz nurlanish miqdorini nazorat qilish. atom tadqiqotlari: ionlashtiruvchi nurlanish tarqalish tezligini o‘rganish. si tizimi bilan bog‘liq: bugungi kunda …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "dozimetrik kataliklar"

prezentatsiya powerpoint dozimetrik kataliklar: bekkerel,kyuri,grey,zivert,rentgen,rad, grey/s,zivert/s,rentgen/s,rad/s made by boburjon usmonov bekkerel bekkerel (bk) – bu radioaktiv faollikning xalqaro tizim (si) bo‘yicha o‘lchov birligi. u fransiya olimi anri bekkerel sharafiga nomlangan. antuan anri bekkerel 1852-yil 15-dekabrda, fransiyaning parij shahrida tug‘ilgan. u fizik va kimyogar bo‘lib, radioaktivlikni kashf qilgan olim sifatida tanilgan bekkerel haqida asosiy ma'lumotlar: 1. ta'rif: 1 bekkerel (1 bk) – bir soniyada bitta radioaktiv parchalanish sodir bo‘ladigan darajani bildiradi. 2. matematik ifoda: faollik quyidagicha aniqlanadi: a =n ƛ n=n0e -ƛt n0-boshlang’ich yadrolari soni n-bo’linishdan keyingi atomlar soni t –vaqt (soniya). ƛ-yadro parchalanishini yemirilish koeffsent...

This file contains 14 pages in PPTX format (2.2 MB). To download "dozimetrik kataliklar", click the Telegram button on the left.

Tags: dozimetrik kataliklar PPTX 14 pages Free download Telegram