sharq va g'arb falsafasida inson omili

PPTX 15 pages 721.9 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 721.9 KB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

toshkent axborot texnologiyalar universiteti qarshi filiali ki fakulteti ri-11-21 guruh talabasi asadov ulug’bekning falsafa fanidan tayorlagan 3-musaqil ishi reja: 1. sharq va g‘arb falsafasida inson omili 2. jamiyatning ijtimoiy, siyosiy va ma’naviy tizimi. 3. falsafada qonun va kategoriyalarning ijtimoiy jarayonlar dialektikasidagi roli. 4. o‘zbekistonda korrupsiyaga oid qonunlar va qarorlar tasnifi, korrupsiyaga qarshi kurashning ahamiyati. sharq va g‘arb falsafasida inson omili falsafa tarixida insonga murojaat etmagan, inson moddiy va ma'naviy borlig‘ining turli tomonlarini bevosita yoki bilvosita tahlil qilmagan faylasuf yoki falsafiy yo‘nalishni topish deyarli mumkin emas.aksariyat falsafiy va diniy tizimlar katta olam yoki makrokosmga zid o‘laroq, insonga mikrokosm yoki kichik koinot sifatida qarab, uni butun olamni tushunish kaliti deb hisoblaganlar. faylasuflar inson sirining tagiga yetish borliq jumbog‘ining tagiga yetish bilan barobar ekanligini qayta-qayta anglab yetganlar. zero forobiy aytganidek -”odamlar o‘zlarining xos xususiyatlariga va tabiiy ehtiyojlariga ko‘ra jamiyat tuzadilar. ularning harakat va fe'llarini dastavval bora-bora odatlarga aylanadigan tabiiy qobiliyatlar belgilaydi”. o‘z-o‘zingni angla …

2 / 15

kin hyech qachon yo‘qolmagan. «inson nima?», degan savol bugungi kunda ham avvalgidek jahon falsafasidagi o‘ta muhim masalalardan biri bo‘lib qolmoqda, insoniyatning eng o‘tkir aql-zakovat sohiblari e'tiboridan tushmay va ayni vaqtda o‘zining uzil-kesil, umumiy e'tirof etilgan yechimini topmay kelmoqda. inson har safar mutafakkirlar diqqat markazidan o‘rin olar ekan, uning mohiyatini yangi tarixiy sharoitda va yangicha nuqtai nazardan anglab yetishga harakat qilib, uni qayta va qayta yangidan kashf etganlar. pirovardida, falsafa fanida insondan murakkabroq va ziddiyatliroq predmet yo‘q, desak, hech mubolag‘a bo‘lmaydi. falsafaning ikki yarim ming yillik tarixi mobaynida insonga juda ko‘p ta'riflar va tavsiflar berildi, u ko‘p sonli sinonimlar orttirdiki, falsafiy tahlilning boshqa biron-bir ob'ektida bunday holga duch kelish mushkul. falsafa tarixida inson: «aqlli mavjudot»;«siyosiy hayvon»; «tabiat gultoji»; «hayotning boshi berk ko‘chasi»; «hayotning soxta qadami»; «mehnat qurollari yasovchi hayvon»; «o‘zlikni anglash qobiliyatiga ega mavjudot»; «ma'naviy va erkin mavjudot» va hokazolar sifatida talqin qilingan. jamiyatning ijtimoiy, siyosiy va ma’naviy tizimi jamiyatning siyosiy …

3 / 15

siyosiy tizim har bir mamlakatning mavjud shart-sharoitlari bagʻrida shakllanadi, odatda, mamlakat konstitutsiyasida va b. qonun hujjatlarida mustahkamlab qoʻyiladi. jamiyat demokratlasha borgan sari siyosiy tizimning xilma-xil koʻrinishlari oʻz faoliyatini namoyon eta boradi. oʻzbekistonning siyosiy tizimi oʻzbekiston respublikasining konstitutsiyasida, shu asosda qabul qilingan qonunlar hamda boshqa rasmiy hujjatlarda oʻz ifodasini topgan, hokimiyatni qonun chiqaruvchi hokimiyat, iekro etuvchi hokimiyat va sud hokimiyatita taqsimlash tamoyili asosida tuzilgan. oʻzbekistonda qonunda belgilangan tartibda roʻyxatdan oʻtkazilgan kasaba uyushmalari, siyosiy partiyalar (oʻzbekiston xalq demokratik partiyasi (xdp), oʻzbekiston milliy tiklanish demokratik partiyasi, oʻzbekiston fidokorlar milliy demokratik partiyasi, oʻzbekiston "adolat" sotsialdemokratik partiyasi), "xalq birligi" harakati, yoshlarning "kamolot" ijtimoiy harakati, diniy tashkilot va birlashmalar, ijtimoiy jamgʻarmalar faoliyat koʻrsatadi. inson huquqlari boʻyicha vakil (ombudsman), inson huquqlari boʻyicha respublika milliy markazining faoliyati inson huquqlariga rioya etishni umummillat darajasida rivojlantirishga qaratilgan. oʻzbekistonning siyosiy tizimi hozirgi davrdagi ilgʻor demokratik davlatlar tajribasini oʻzida aks ettiradi.[1] falsafada qonun va kategoriyalarning ijtimoiy jarayonlar dialektikasidagi roli. falsafa tarixida kategoriyalarga …

4 / 15

formal-mantiqiy fikrlashning umumiy qonunlarini ishlab chiqishga ilk urinish aristotel ijodi bilan bog‘liq. falsafa tarixida aristotel antik falsafani tizimga soluvchisi sifatida namoyon bo‘ladi. uning «organon» asari ishonchli, haqiqiy bilim olish vositasi sifatida qaralgan. («organon» - lot. orqanum - qurol, asbob, aristotel mantiqiy asarlarining umumiy nomi.) bu asarda aristotel, xususan, formal-mantiqiy qonunni ta'riflab, haqqoniy fikrlash ziddiyatsiz fikrlash demakdir deb ta'kidlagan. ammo «metafizika» asarida (lot. metaphisica – butun borliqning ilk asoslari haqidagi ta'limot) aristotel olamning umumiy asoslariga tavsif berishga harakat qiladi va falsafiy kategoriyalar materiya, shakl, sabab, zaruriyat kabilar haqida so‘z yuritadi, bu kategoriyalarga ularning ichki qarama-qarshiliklarini tushunishni nazarda tutuvchi ontologik ma'no yuklaydi. bundan fikrdagi ziddiyat u yanglish ekanligining bosh belgisi, borliqning ziddiyatligi haqidagi ta'limot esa – u haqqoniy ekanligining bosh belgisi, degan xulosa kelib chiqadi. biroq borliq ziddiyatlari haqidagi fikr qanday qilib ziddiyatlardan xoli bo‘lishi mumkin? hamonki u borliqning ziddiyatligiga ishora qilmas ekan, u qanday qilib haqqoniy bo‘lishi mumkin? shu tariqa falsafiy …

5 / 15

tabiat qonunlari sifatida tushuniladi. fan va falsafa qonunlari muhim xossalariga ko‘ar o‘xshash, ikkinchi darajali xossalariga ko‘ra esa bir-biridan farq qiladigan tabiiy jarayonlar rang-barang variantlarining ideal invarianti1 hisoblanadi. yangi davr faylasuflarining asosiy e'tibori ilmiy bilish metodologiyasi muammolariga qaratiladi. bunda yuzaga keladigan eng katta qiyinchilik ziddiyatlar birligi anglab yetilmagan, empirizm va ratsionalizm dialogi esa empirizmning tantanasi bilan tugagan empirik va nazariy bilimning o‘zaro nisbati muammosidir. xvii-xviii asrlarda ilmiy bilimning aksariyat tarmoqlari ilmiy dalillar yig‘ish darajasida bo‘lgan. aksariyat hollarda dunyo turli-tuman o‘zgarmas narsalar va takrorlanuvchi jarayonlarning mexanik to‘plami sifatida tasavvur qilingan, bunda narsalar va jarayonlar o‘rtasidagi aloqalar doim ham teran asoslanmagan. olamning ichdan ziddiyatliligi haqidagi tasavvur ko‘p jihatdan yo‘qolgan, qarama-qarshiliklar yo inson tafakkurining norasoligi, yo ayrim narsalar to‘qnashuvi sifatida anglangan. rivojlanish o‘zgarmas narsalar va jarayonlarning aylanma harakati sifatida tushunilgan. matematik bilimning ravnaq topishi olimlar e'tiborini tabiiy hodisalarning sifat jihatidan o‘ziga xosligiga emas, balki asosan ularning miqdor jihatiga qaratishga da'vat etgan. shunday qilib, qadimgilar …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sharq va g'arb falsafasida inson omili"

toshkent axborot texnologiyalar universiteti qarshi filiali ki fakulteti ri-11-21 guruh talabasi asadov ulug’bekning falsafa fanidan tayorlagan 3-musaqil ishi reja: 1. sharq va g‘arb falsafasida inson omili 2. jamiyatning ijtimoiy, siyosiy va ma’naviy tizimi. 3. falsafada qonun va kategoriyalarning ijtimoiy jarayonlar dialektikasidagi roli. 4. o‘zbekistonda korrupsiyaga oid qonunlar va qarorlar tasnifi, korrupsiyaga qarshi kurashning ahamiyati. sharq va g‘arb falsafasida inson omili falsafa tarixida insonga murojaat etmagan, inson moddiy va ma'naviy borlig‘ining turli tomonlarini bevosita yoki bilvosita tahlil qilmagan faylasuf yoki falsafiy yo‘nalishni topish deyarli mumkin emas.aksariyat falsafiy va diniy tizimlar katta olam yoki makrokosmga zid o‘laroq, insonga mikrokosm yoki kichik koi...

This file contains 15 pages in PPTX format (721.9 KB). To download "sharq va g'arb falsafasida inson omili", click the Telegram button on the left.

Tags: sharq va g'arb falsafasida inso… PPTX 15 pages Free download Telegram