turli sudralib yuruvchilar

DOC 6 pages 801.5 KB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 801.5 KB

File type DOC

Pages 6

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

turli sudralib yuruvchilar 1-rasm. turli sudralib yuruvchilar sinfi vakillari; 1-xitoy alligatori, 2-botqoqlik toshbaqasi, 3-ilon bo`yinli toshbaqa, 4- tirik tug`ar kaltakesak, 5-yashil kaltakesak, 6-zahartish, 7-uzun oyoq sink, 8- medyanka, 9-suv ilon, 10-kulvor ilon, 11-o`rti osiyo kobrasi, 12-anakonda. 3.skeleti (gavda, bosh, oyoq skeleti). skeleti deyarli to`liq suyakdan tashkil topgan bo`lib, umurtqa pog`onasi skeletiga, bosh skeletiga, erkin oyoqlar skeleti va ularning kamar skeletiga bo`linadi. umurtqa pog`onasi bo`yin, ko`krak-bel, dumg`aza va dum qismlariga bo`linadi. umurtqalilarning tanasi oldingi tomonida botiq keyingi tomonda bo`rtib chiqqan bo`ladi (protsel). bosh skeleti qoplovchi suyaklarning ko`pligi bilan harakterlanadi va suyaklar bosh skeletining yoni, tagi va ustini tashkil qiladi. ensa teshigi atrofida to`rtta ensa suyak-ikkita yon, bitta ustki va bitta asosiy ensa suyaklari joylashadi. asosiy ensa suyagiga oldingi tomondan asosiy ponasimon suyak qo`shilib turadi. bu suyak hamma amniotalardagi singari miya qutisining tagining asosini tashkil qiladi. parasfenoid suyagi esa rudiment-qoldiq holda bo`ladi. eshitish organi atrofida faqat bitta oldingi quloq suyagi bor. miya …

2 / 6

teshikdan ikkinchi bo`yin umurtqasi epistrofeyning tishsimon o`simtasi kirib turadi. atlas epistrofeyning tishsimon o`simtasi atrofida aylanadi. kaltakesakning ko`krak-bel bo`limlari 22 ta umurtqadan tashkil topgan. ularning hammasi qovurg`alar bilan tutashadi. oldingi 5 ta umurtqalarning qovurg`alari tush suyagiga tutashadi. kaltakesakning tushi tog`aydan tuzilgan. erkin oyoqlar skeleti va ularning kamar skeleti amfibiyalarning shu skeletlaridan unshalik farq qilmaydi. faqat to`sh suyagining ustida to`sh usti suyagi bo`ladi. dumgaza bo`limi ikkita umurtqadan iborat bo`lib, bularning ko`ndalang o`simtalariga chanoq kamarining yonbosh suyaklari birikib turadi. dum bo`limi bir qancha umurtqalardan iborat bo`lib, bularning ko`ndalang o`simtalariga chanoq kamarining yonbosh suyaklari birikib turadi. dum bo`limi bir qancha umurtqalardan tashkil topgan. dum umurtqalari dumning uchiga borgan sari o`simtalarini yo`qotib kalta-kalta suyakchalarga aylanadi. dum umurtqalarining tanasi yupqa pay bilan oldingi va keyingi bo`limlarga ajralib turadi. kaltakesaklar xavf tugilganda dumlarini shu joydan uzib tashlab ketadi va qaytadan dum tiklanadi. muskul sistemasi yaxshi takomillashgan bo`lib, muskullarni metamer joylashishi yo`qolib ketadi. hamma amniotalardagi singari qovirg`alararo muskul …

3 / 6

iya gumbazi yoki neopallium murtagi farq qilinadi. oraliq miya miya yarimsharlari bilan yopilib turadi. oraliq miyaning tagida joylashgan gipofiz tashqi muhitdan axborotlarni qabul qidib oladi. o`rta miya ko`rish axborotlarini qabul qilish va ishlash markazi bo`lib qoladi. reptiliyalarning miyachasi amfibiyalarning miyachasiga nisbatan ancha katta, chunki reptiliyalarning harakati xilma-xil va murakkabdir. uzunchoq miya vertikal tekislikda keskin bukiladi, bu hol barcha amniotalarga xosdir. orqa miyada oq va kulrang moddalar bir-biridan ajralib turgani aniq ko`rinib turadi. orqa miyadan orqa miya nervlari chiqadi va tipik elka hamda chanoq chigallarini hosil qiladi. ko`rish organi havo muhitida ishlashga moslashgan. ko`zlari ustki, pastki qovoqlar va pirpiroq parda bilan himoyalangan. ko`zida qon tomirlarga boy bo`lgan o`simta — taroq bo`lishi xarakterlidir. ko`zning akkomodatsiyasida ko`ndalang-targ`il muskullar ko`z gavharini birmuncha siljitish bilan birga uning shaklini ham o`zgartiradi. ko`z soqqasi botib kira olmaydi, balki aylanadi xolos. eshitish organi faqat ichki va o`rta quloqdan tashkil topgan, lekin ancha murakkab tuzilgan, ya`ni quloq chig`anog`i kattaroq …

4 / 6

adi. sudralib yuruvchilarning hid bilish organi amfibiyalarga qaraganda ancha yaxshi taraqqiy etgan. 5.ovqat hazm qilish organlari. ovqat hazm qilish organlari. kaltakesaklarning ovqat hazm qilish yo`li og`iz bo`shlig`idan boshlanadi. og`iz bo`shlig`ining tagida harakatchan muskulli til joylashadi. og`iz bo`shligi nisbatan uzungina q`izilo`ngachga, q`izilo`ngach esa oshqozonga ochiladi. oshqozondan boshlangan ichak ingichka va yo`g`on ichaklarga bo`linadi, bularning chegarasida ko`richak kurtagi bor. jigarning o`t suyuqligi va oshqozon osti bezlarining chiqarish yo`llari ingichka ichak bo`shlig`iga ochiladi. hazm qilish yo`li amfibiyalarga nisbatan ancha takomillashgan va bu hazm qilish yo`lining qismlarga bo`linishida va yangi qismlar paydo bo`lishida ko`rinadi. o`ziq ko`p sonli o`tkir tishlar bilan qurollangan jag`lar yordamida ushlab olinadi. tishlar jag` va tanglay suyaklariga birikadi, faqat timsohlarning tishlari maxsus chuqurcha (al`veola)larda joylashadi. hozirgi sudralib yuruvchilarning tishlari deyarli bir xil, faqat ba`zi ilonlarda ixtisoslashgan yirik juft zahar tishlar taraqqiy etadi. tishlar, asosan oziqni ushlash va tutib turish uchun ishlatiladi. timsohlar va toshbaqalar katta o`ljadan bir bo`lagini uzib olish qobiliyatiga …

5 / 6

lining uchi, odatda ikkiga ajralgan va sezish organi bo`lib xizmat qiladi. og`iz bo`shlig`i qizil-o`ngachga ochiladi. oshqozon kuchli muskullarga ega va yaqqol ko`rinib turadi. ingichka va yo`g`on ichak orasida boshlang`ich ko`richak bor. yo`g`on ichak kloakaga ochiladi. oshqozon osti bezi birinchi ichak xalqasidan keyin joylashgan. jigarda o`t pufagi bo`lib, bu ham ingichka ichakning oldingi qismiga ochiladi (2-rasm). sudralib yuruvchilarning o`ziga xos xususiyati bu ularning ochlikka chidamliligi hisoblanadi. ayrim ilonlar va toshbaqalar tutqunlikda 1 yilgacha oziqasiz yashashi mumkin.

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "turli sudralib yuruvchilar"

turli sudralib yuruvchilar 1-rasm. turli sudralib yuruvchilar sinfi vakillari; 1-xitoy alligatori, 2-botqoqlik toshbaqasi, 3-ilon bo`yinli toshbaqa, 4- tirik tug`ar kaltakesak, 5-yashil kaltakesak, 6-zahartish, 7-uzun oyoq sink, 8- medyanka, 9-suv ilon, 10-kulvor ilon, 11-o`rti osiyo kobrasi, 12-anakonda. 3.skeleti (gavda, bosh, oyoq skeleti). skeleti deyarli to`liq suyakdan tashkil topgan bo`lib, umurtqa pog`onasi skeletiga, bosh skeletiga, erkin oyoqlar skeleti va ularning kamar skeletiga bo`linadi. umurtqa pog`onasi bo`yin, ko`krak-bel, dumg`aza va dum qismlariga bo`linadi. umurtqalilarning tanasi oldingi tomonida botiq keyingi tomonda bo`rtib chiqqan bo`ladi (protsel). bosh skeleti qoplovchi suyaklarning ko`pligi bilan harakterlanadi va suyaklar bosh skeletining yoni, tagi va ustini ta...

This file contains 6 pages in DOC format (801.5 KB). To download "turli sudralib yuruvchilar", click the Telegram button on the left.

Tags: turli sudralib yuruvchilar DOC 6 pages Free download Telegram