buddizm

PPTX 8 pages 3.4 MB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.4 MB

File type PPTX

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

buddizm mirakmal umarov reja: buddizm tarixi. buddizmning paydo bolishi. buddizmni tarqalishi. buddizm tarixi. buddizm tarixi tadkiqotchilari mavjud manbalar asosida bu oqim asoschisi real tarixiy shaxs ekanligini ta’kidlaydilar. bu ta’limot to‘g‘risida xabar beruvchi adabiyotlarda u siddxartxa, gautama (gotama), shakyamuni, budda, tadxagata, djina, bxagavan kabi ismlar bilan zikr etiladi. bu ismlar ma’nolari kuyidagicha: siddxartxa — shaxsiy ism, gautama — urug‘ nomi, shakyamuni — «shakya kabilasidan chiqqan donishmand», budda — «nurlangan», tadxagata — «shunday qilib, shunday ketgan», djina — «g‘olib», bxagavan — «tantana kiluvchi». ular ichida eng mashxuri «budda» bo‘lib, shundan ushbu dinga buddizm nomi berilgan. bizgacha buddaning bir necha biografiyalari yetib kelgan: «maxavostu» milodning ii asrida yozilgan, «lalitavistara» milodning ii—iii asrlarida yuzaga kelgan, «buddxacharita» buddist faylasuflardan biri ashvagxosha tomonidan milodning i-ii asrlarida yaratilgan, «nidanakatxa» —milodning i asrida yozilgan va «abnixishkramansutra». mazkur biografiyalarda buddaning qaysi yillarda yashaganligi turlicha berilgan. ularda mil. avv. ix — iii asrlar oralig‘idagi har xil muddatlar ko‘rsatiladi. rasmiy xisobga …

2 / 8

ksa chol, bir bemor xamda og‘ir mashaqqat tortayotgan rohibni uchratadi, bir kishining esa vafotiga guvoh bo‘ladi. bundan qattiq ta’sirlangan shahzoda insoniyatni kiyinchilik va azobdan qutqarish yullarini izlash uchun saroyni tashlab ketadi. bu vaqtda u 30 yoshda edi. u beshta rohib bilan kishlokma-qishloq kezib yuradi. shu asnoda siddxartxa bir narsaga amin bo‘ldi: bu yul uni o‘z oldiga kuygan maksad, ya’ni insoniyatni azob-uqubatdan qutkarish sari olib bormaydi va u rohiblar jamoasidan ajraladi. birmuncha vaqt changalzor o‘rmonlarda kezib xorib charchagach, bir daraxtning tagida dam olish uchun o‘tiradi va o‘zicha, to xaqiqatni topmaguncha shu yerdan turmaslikka qaror qiladi. bu o‘tirishning 49 kuni uning qalbidan «sen xaqiqatni topding» degan sado keladi. shu paytda uning ko‘z oldida butun borliq namoyon bo‘ladi. u xamma joyda shoshilish, qayoqqadir intilishni ko‘radi: xech bir joyda osudalik yuq edi. xayot nihoyasiz uzoqlikni ko‘zlab o‘tib ketayotgan edi. inson aqli yetmas bir kuch trishna — yashash, mavjud bo‘lish umidi barchaning tinchini buzar, xalok …

3 / 8

lgan. bu manbaning kulyozma nusxasi shri lankada saklanib kolgan. u milodning boshlarida kitob shakliga keltirilgan. ular budda targibotining hakikiy bayoni hisoblangan sutra matnlari sutra-pitaka, rohiblik axloqi, xonaqohlar nizomlariga bag‘ishlangan vinaya matnlari vinaya-pitaka, buddizmning falsafiy va psixologik muammolarini bayon kilib berishga bag‘ishlangan abxidxarma matnlari — abxidxarma-pitaka iborat. keyinchalik shakllangan sanskrit, xitoy, tibet, kxmer va yapon tillaridagi buddizmga oid adabiyotlar ancha keng tarkalgan, ammo ularning ilk buddizm tarixi uchun ahamiyati ozrok budda hayotiga tegishli rivoyatlarning asosiysi tripitakada jamlangan. buddizm — dunyodagi eng yirik dinlar ichida kadimiylaridan biri hisoblanib, mil. av. vi — v asrlarda xindistonda vujudga kelgan. bu dinga e’tikod kiluvchilar, asosan janubiy, janubi-sharkiy va sharkiy osiyo mamlakatlari: shri-lanka, hindiston, nepal, butan, xitoy, singapur, malayziya, indoneziya, mongoliya, koreya, vetnam, yaponiya, kambodja, birma, tailand, laosda va qisman yevropa va amerika kit’alarida, rossiya federatsiyasining tuva, buryatiya, kalmikston respublikalarida istikomat kiladilar. xozirgi kunda e’tikod kiluvchilar soni jihatidan buddizm xristianlik, islom va xinduizmdan so‘ng to‘rtinchi o‘rinni …

4 / 8

txonlari mavjud bo‘lgan ularning ayrimlarigina saqlanib qolgan bo‘lib hali-hanuz ushbu tarixiy qadamjolar insoniyatni hayratga solib kelmoqda ana shunday obidalardan biri qoratepa buddaviylik ibodatxonasidir. mazkur inshoot milodiy i-iii asrlar. image5.png image6.png image7.png image8.png image3.png image4.png /docprops/thumbnail.jpeg

5 / 8

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "buddizm"

buddizm mirakmal umarov reja: buddizm tarixi. buddizmning paydo bolishi. buddizmni tarqalishi. buddizm tarixi. buddizm tarixi tadkiqotchilari mavjud manbalar asosida bu oqim asoschisi real tarixiy shaxs ekanligini ta’kidlaydilar. bu ta’limot to‘g‘risida xabar beruvchi adabiyotlarda u siddxartxa, gautama (gotama), shakyamuni, budda, tadxagata, djina, bxagavan kabi ismlar bilan zikr etiladi. bu ismlar ma’nolari kuyidagicha: siddxartxa — shaxsiy ism, gautama — urug‘ nomi, shakyamuni — «shakya kabilasidan chiqqan donishmand», budda — «nurlangan», tadxagata — «shunday qilib, shunday ketgan», djina — «g‘olib», bxagavan — «tantana kiluvchi». ular ichida eng mashxuri «budda» bo‘lib, shundan ushbu dinga buddizm nomi berilgan. bizgacha buddaning bir necha biografiyalari yetib kelgan: «maxavostu» mil...

This file contains 8 pages in PPTX format (3.4 MB). To download "buddizm", click the Telegram button on the left.

Tags: buddizm PPTX 8 pages Free download Telegram