an’anaviy oila - turmush marosimlari-xalq madaniyatining fenomeni.

PPTX 34 стр. 1,2 МБ Бесплатная загрузка

34 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,2 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 34

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 34

prezentatsiya powerpoint an’anaviy oila - turmush marosimlari - xalq madaniyatining fenomeni. mavzu: reja: 1 2 etnik xususiyatlarni saqlab qolish omillari va milliy marosimlarni tadqiq etish muammosi 3 oila va oilaviy marosimlar. 4 marosimlar - xalq madaniyatining fenomeni sifatida. xalqimizning qadimiy e’tiqodlarim, madaniyat tarixi, orzu intilishlari, hayotga munosabatini o‘rganishda nikoh to‘yi bilan bog‘liq marosimlarning ahamiyati. etnomadaniyat rivojida marosimlarning o‘ziga xos o‘rni bor. zero, marosimlar xalq madaniyatining fenomeni hisoblanadi. insonga sihat-salomatlik tilash, uning turmushida to‘kin-sochinlik, kundalik hayotida omad keltirish yoki inson hayotining muhim nuqtalarini qayd etish, nishonlash maqsadida maxsus o‘tkaziladigan, xalq orasida qat’iy an’anaga aylanib qolgan xatti-harakatlar “marosim” - deyiladi. taniqli olim bahodir sarimsoqov marosimga xalq orasida qat’iy an’anaga aylangan tadbir deya ta’rif beradi. marosim arab tilidan olingan bo‘lib, chizilgan, rasm qilingan, odat bo‘lgan ma’nolarini anglatadi. muayyan qoidalar asosida chizilgan, millat tomonidan rasm qilingan va odat tusiga kirgan tadbirlarni esa shartli ravishda uch turga bo‘lish mumkin: oilaviy marosimlar marosimlar. tabiatda ro‘y bergan …

2 / 34

ust xotin”, “choy momo”, “darvishona” kabilarni shular jumlasiga kiritish mumkin. umumxalq bayramlari munosabati bilan tantanali ravishda o‘tkaziladigan marosimlar. bunday marosimlarga mustaqillik bayrami, navro‘z bayrami, iydi ramazon, iydi qurbon, hosil bayramlari nisbat beriladi. umumxalq bayramlari butun mamlakat miqyosida nishonlanadi. har bir oila bunday marosimlarga o‘zining hissasini qo‘shishga harakat qiladi. xalq marosimlari qatoridagi motamlar eng qadimiylaridan hisoblanadi. yaratilganiga qariyb 3000 yil bo‘lgan “avesto”da ham vafot etgan odamni dafn qilish bo‘yicha ma’lumotlar bor. mahmud koshg‘ariyning “devonu lug‘oti-t-turk” asarida esa motam marosimida aytiladigan qo‘shiq - marsiyalardan misollar keltirilgan. o‘zbek motam marosimlari juda ko‘p turli hajmda o‘tkaziladigan yig‘inlardan iborat. uch, yetti, yigirma, qirq kunliklar; qor yog‘di, gul, shir oshi, qovoq kabilar shular jumlasidandir. professor mamatqul jo‘rayevning “o‘zbek mavsumiy marosim fol’klori” kitobini o‘qigan kitobxon o‘zbeklarda yilning 365 kunidagi deyarli har bir kun dehqonchilik, bog‘dorchilik, chorvachilik kasbi bo‘yicha o‘zining maxsus nomi, marosim bilan bog‘liq jihatlari borligiga ishonch hosil qiladi. o‘zbek mavsumiy marosim fol’klori yil fasllarida o‘tkaziladigan marosimlardan …

3 / 34

bu yerlik qariyalar “choy momo” marosimini eshitganliklari haqida ma’lumot topdik. b.sarimsoqovning ma’lumotiga ko‘ra, sayram atroflarida marosimni, asosan, keksa ayollar boshlaganlar. ikkita kampir eski ust-bosh kiyib, yuzlariga qorakuya surtib, qo‘llariga hassa olib, bittadan kaltakni yog‘och ot qilib minib, “choy momo” qo‘shig‘ini aytishib, qishloq ko‘chalari bo‘ylab yurishadi. ularning ortidan boshlariga qizil sholcha yopingan beshta bo‘yi yetgan qizlar qo‘shiqqa jo‘r bo‘lib borishadi. ulardan keyinda esa yetti-sakkiz yoshlardagi bola eshakka minib olib, xonadonlardan berilgan xayr-sadaqalarni xurjunga solib yuradi. eshakda o‘qloq, keli sopi va supurgi qo‘shib bog‘langan bo‘ladi. shu tariqa ishtirokchilar qishloqdagi barcha ko‘chalarni aylanib qo‘shiq aytishadi. o‘zbekiston respublikasi mustaqilligi sharoitida milliy marosimlarni tadqiq etish muhim ahamiyat kasb etdi. xalq ma’naviyati, madaniyatini yuksaltirishda marosimlarning o‘rni va ahamiyati katta. ular ma’naviy meros, madaniy boyliklar, ko‘hna tarixiy yodgorliklar sifatida ajdodlardan avlodlarga o‘tib xalq ma’naviyatini shakllantirmoqda. chaqaloq chillasi chiqqunicha qorong‘ulikdan qattiq muhofaza qilinadi va bu davrda vodiyda oldinlari xonadon o'chog‘idagi olov, hozirda esa elektr chirog‘i o'chirilmaydi. bunday odat …

4 / 34

ilan bog‘liq marosimlardagi turli tabular va cheklashlar ildizlari qadimgi zardushtiylik marosimlariga borib taqalishi mumikn. zero zardushtiylar e'tiqodiga ko'ra tug‘ish, kasalliklar, hattoki inson farzandining tug‘ilishi ham organizmning murdor, makruh bo'lishiga, insonning barkamol jismoniy holati buzilishiga olib kelgan. poklanish marosimlariga oid zardushtiylik yozuvlarida ta'kidlanishicha, hayz ko'rgan, tuqqan va kasal bo'lgan ayollar ma lum tabularga amal qilganlar. ya'ni ular tashqariga chiqib oy va quyoshni ko'rishlari, bog‘da ishlashlari, o'choq boshiga borib ovqat tayyorlashlari ta'qiqlangan. zardushtiylarda marosimiy poklanish davri og‘ir, mashaqqatli bo'lib, qirq kun davom etgan. demak, bundan kelib chiqib, chilla davridagi ko'plab odatlar va ta'qiqlar qadimgi zardushtiylik marosimlari bilan bog‘liq, deyish mumkin. farg‘ona vodiysida bolani birinchi marta cho'miltirishda tajribali, ko'p bolali ayollar ishtirok etganlar. bu marosimda ona bolasi oldiga bormagan, aksincha bolani onaning oldiga ko'tarib olib kelishgan. bunda farzand butun umri davomida ota-onasiga xizmat qilsin, degan magik niyat mujassamlashgan. bolani cho'miltirishda afsungarlik maqsadida suvga ozgina tuz va bir siqim tuproq tashlangan. xalq ishonchiga ko'ra …

5 / 34

ov turmushining nikohdan, marhumning vafotidan keyingi 40-kunlik davriga nisbatan chilla atamasi qo'llaniladi va bu davrda ma lum tartib-qoidalar, magik rasm-rusumlar, cheklashlar va tabularga amal qilinadi. umuman chilla davri va u bilan bog‘liq rasm-rusumlar va urf-odatlar ham ba'zi tadqiqotchilar tomonidan keng o'rganilganki, bu to'g‘risida batafsil to'xtalmaymiz. biz bu o'rinda inson hayotining uch davri bilan bog‘liq chilla davri urf-odatlaridagi o'xshashliklarga e'tiborni qaratmoqchimiz. avvalo shuni aytish kerakki, har uch davrdagi chillada ham asosiy maqsad chillali odamni va ushbu uyni yovuz kuchlar, yomon ko'zlar hamda turli ins-jinslar ta'qibidan himoya qilish bo'lgan. an'anaga ko ra har uch chilla davrida ham chillali xonodonda qirq kun mobaynida ushbu uy chirog‘i o'chirilmaydi va chillali odam yolg‘iz qoldirilmaydi. shuningdek har uch chillaning ham aynan bir xil kunlari (ko'pincha uchinchi, ettinchi, yigirmanchi, qirqinchi)ga ko'proq e'tibor berilgan va bu davrda chillali uyga isiriq tutatib turish doimiy shartlardan biri hisoblangan. qolaversa, aynan chillaa davrida marosimiy cho'miltirish va kiyim kiydirish kabi urf-odatlar bajarilishi …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 34 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "an’anaviy oila - turmush marosimlari-xalq madaniyatining fenomeni."

prezentatsiya powerpoint an’anaviy oila - turmush marosimlari - xalq madaniyatining fenomeni. mavzu: reja: 1 2 etnik xususiyatlarni saqlab qolish omillari va milliy marosimlarni tadqiq etish muammosi 3 oila va oilaviy marosimlar. 4 marosimlar - xalq madaniyatining fenomeni sifatida. xalqimizning qadimiy e’tiqodlarim, madaniyat tarixi, orzu intilishlari, hayotga munosabatini o‘rganishda nikoh to‘yi bilan bog‘liq marosimlarning ahamiyati. etnomadaniyat rivojida marosimlarning o‘ziga xos o‘rni bor. zero, marosimlar xalq madaniyatining fenomeni hisoblanadi. insonga sihat-salomatlik tilash, uning turmushida to‘kin-sochinlik, kundalik hayotida omad keltirish yoki inson hayotining muhim nuqtalarini qayd etish, nishonlash maqsadida maxsus o‘tkaziladigan, xalq orasida qat’iy an’anaga aylanib qolgan...

Этот файл содержит 34 стр. в формате PPTX (1,2 МБ). Чтобы скачать "an’anaviy oila - turmush marosimlari-xalq madaniyatining fenomeni.", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: an’anaviy oila - turmush marosi… PPTX 34 стр. Бесплатная загрузка Telegram