an'anaviy oila - turmush marosimlari – xalq madaniyatining fenomeni.

PPT 40 pages 5.2 MB Free download

40 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 5.2 MB

File type PPT

Pages 40

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 40

a`nanalar marosimlar www.arxiv.uz www.arxiv.uz o`zbek oilasining asosiy o`ziga xos xususiyatlari mehmondo`stlik va yoshi kattalarga an`anaviy hurmat-ehtiromli muomala qilishdir. o`zbeklar odatda bir nechta avlodlardan iborat bo`lgan katta oilalar tarkibida yashaydi, shuning uchun ular ko`proq hovlisi bo`lgan katta uylarni yoqtirishadi. maishiy hayotida mehmondo`stlikning bir qismi bo`lgan choyxo`rlik marosimi katta ahamiyatga ega bo`ladi. bunda choy damlash va uni mehmonlarga quyib berish faqat mezbonning mutlaq huquqi bo`ladi. tushlik yoki kechki ovqatga takliflarni doimo qabul qilish va o`z vaqtida kelish qabul qilingan. mehmonga kelayotganda o`zi bilan birga mezbonning bolalari uchun suvenirlar yoki shirinliklarni olgan yaxshi. odatda faqat erkaklar bilan qo`l berib so`rashishadi. ayollar hamda uzoqroq o`tirgan kishilar bilan o`ng qo`lini yuragiga qo`yib, boshini ohista egib salomlashish lozim. qo`l berib so`rashish paytida an`anaga ko`ra kishining salomatligi, ishda va uydagi ishlari ahvoli to`g`risida so`raydilar. qishloq joylarda mehmon kelgan paytda ayollar odatda erkaklarning suhbatiga xalal bermaslik uchun ular bilan bir dasturxonga o`qtirmaydilar. ayollarning go`zalligiga qoyil qolish va ularga …

2 / 40

incha ular islom urf-odatlarining sehrgarlik amaliyoti bilan bog`liq bo`lgan undan ham qadimiyroq shakllarga uzviy kirib ketishini namoyon etadi. islom qabul qilinganidan beri ko`pgina oilaviy-maishiy urf-odatlar uning ta`sirida o`zgargan, o`zbeklarning hayotiga musulmon diiy marosimlari kirib kelgan. juma kuni bayram kuni hisoblanadi va shu kuni barcha yig`iladigan masjidda umumiy namoz (duo) o`qiladi. patriarxal urf-odatlar masjid, choyxonalar, bozorda o`tadigan hamda faqat erkaklar ishtirok etadigan ijtimoiy hayotda hozirgacha ham yashamoqda. www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz beshik to`yi – chaqaloqni birinchi marta beshikka solish bilan bog`liq bo`lib, nishonlanadigan marosimli bayramdir. bu eng qakdimgi va o`zbekistronda eng keng tarqalgan marosimlardan biri. odatda bu to`y chaqaloq tug`ilishining 7-, 9-, 11- kuni o`tkaziladi. turli viloyatlarda marosim o`zicha xususiyatlarga ega bo`ladi va oilaning boyligi darajasiga bog`liq bo`ladi: o`ziga to`q oilalar odatda bu to`yni katta ko`lamda o`tkazadi, kambag`al oilalar esa uni kamtarona nishonlaydilar. beshik va chaqaloq uchun barcha zarur andomlar chaqaloq onasining qarindoshlari tomonidan beriladi. dasturxonga non, shirinliklar va o`yinchoqlar o`rab …

3 / 40

rgaklash va beshikka solish marosimi o`tkaziladi. marosim oxirida mehmonlar bolani ko`rish uchun oldiga kiradilar, unga sovg`alarni beradi va beshikning ustiga parvarda yoki qand sepadilar. www.arxiv.uz www.arxiv.uz xatna qilish to`yi – islom tomonidan muqaddas deb e`zozlangan yana bir qadimiy o`zbek odatidir (sunnat to`yi). bu marosim o`g`il bolalar uchun 3, 5, 7, 9 yoshga kirganda, kamdan-kam hollarda 11-12 yoshda o`tkaziladi. sunnat to`yining o`tkazilishi jamoatchilik tomonidan nazorat qilinadi. o`g`il bolaning tug`ilgan paytidan boshlab uning ota-onasi asta-sekinlik bilan kerakli narsalarning hammasini sotib olib, sunnat to`yiga tayyorgarlikni boshlaydilar. ko`pincha oddiygina «to`y» ham ataladigan marosimning o`tkazilishidan bir necha oy avval unga bevosita tayyorgarlik boshlanadi. qarindoshlar va qo`shnilar ko`rpalarni tikishda, to`y sovg`alarini tayyorlashda yordam beradilar. bularning hammasi ko`p bolali onalarga topshiriladi. to`ydan avval mahallada yashovchi oqsoqollar, masjidning imomi va qarindoshlarning huzurida qur`on o`qiladi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz dasturxon yoziladi. shundan keyin qur`ondan suralar o`qiladi va oqsoqollar o`g`il bolaga duo o`qiydilar. shundan so`ng katta «to`y» boshlanadi. «to`y» dan …

4 / 40

rtasiga bayram davom etadi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz nikoh ota-onalarning ruxsati va duosi bilan, bir necha bosqich qilib o`tkaziladi. o`g`il voyaga yetganda ota-onasi unga mos keladigan qizni izlay boshlaydilar. bu jara1yonga yaqin qarindoshlari, qo`shnilari, oshnalari ham kirishadi. qizni topgandan keyin yigitning xolalari yoki ammalari qizning uyiga uni ko`rish, ota-onalari bilan va ehtimoliy kelinning uydagi ahvoli bilan tanishish uchun biror bahona bilan kiradilar. shundan so`ng qo`shnilari va tanishlari tanlangan qizning oilasi haqida surishtiradi. ijobiy javob olingan holda uyga sovchilar yuboriladi. sovchilikning asosiy marosimlaridan biri fotiha to`yidir. sovchilar fotiha qilinadigan kunni belgilaydilar. shu kuni qizning uyida atrofdagi taniqli oqsoqolar, mahalla oqsoqoli, qizlar yig`iladi. sovchilar o`zining kelish maqsadini bayon etganlaridan keyin «non sindirish» marosimi boshlanadi. shu paytdan boshlab yoshlar bir-biri bilan bog`langan, fotiha qilingan deb hisoblanadi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz fotiha to`yi nikoh tuziladigan va to`y o`tkaziladigan kunni tayinlash bilan tugaydi. sovchilardan har biriga ichita ikkita non, shirinliklar bo`lgan dasturxon beriladi, shuningdek qiz …

5 / 40

o`zbeklarning hayotida nihoyatda muhim ahamiyatga ega bo`oladi va ayniqsa tantanali nishonlanadi. umumiy xususiyatlari bo`la turib, u turli viloyatlarda o`zgacha tusda bayram qilinadi. nikoh marosimining asosiy payti kelinning ota-onasining uyidan kuyovning uyiga o`tishi paytidir. to`y kuni kuyovnikida to`y oshi (palov) tayyorlanadi va kelinnikiga yuboriladi, u yerda u dasturxonga tortiladi. xuddi shunday osh kuyovning uyida ham o`tkaziladi. to`y kuni masjidning imomi ikki yoshga «xutbai nikoh» ni o`qiydi, shundan so`ng ular xudo oldida er-xotin deb e`lon qilinadi. imom yoshlarga er va xotinning huquqlari va majburiyatlarini tushuntiradi. odatda nikoh o`qilganidan so`ng yoshlar o`zining fuqarolik nikohini qayd etish uchun zags ga boradi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz to`y kuni kelinnikida kuyovga sarpo (to`yga sovg`a qilingan kiyimlar va poyafzal) kiydiriladi, shundan so`ng kuyov o`z oshnalari bilan kelinning ota-onasi huzuriga salom berish uchun boradi. kuyovning oshnalari bilan qaytganidan so`ng kelin ham keladi. kuyovning uyiga yuborishdan avval kelinnikida ota-ona bilan xayrlashish marosimi bo`lib o`tadi. kelin bilan birga yaqin o`rtoqlari …

Want to read more?

Download all 40 pages for free via Telegram.

Download full file

About "an'anaviy oila - turmush marosimlari – xalq madaniyatining fenomeni."

a`nanalar marosimlar www.arxiv.uz www.arxiv.uz o`zbek oilasining asosiy o`ziga xos xususiyatlari mehmondo`stlik va yoshi kattalarga an`anaviy hurmat-ehtiromli muomala qilishdir. o`zbeklar odatda bir nechta avlodlardan iborat bo`lgan katta oilalar tarkibida yashaydi, shuning uchun ular ko`proq hovlisi bo`lgan katta uylarni yoqtirishadi. maishiy hayotida mehmondo`stlikning bir qismi bo`lgan choyxo`rlik marosimi katta ahamiyatga ega bo`ladi. bunda choy damlash va uni mehmonlarga quyib berish faqat mezbonning mutlaq huquqi bo`ladi. tushlik yoki kechki ovqatga takliflarni doimo qabul qilish va o`z vaqtida kelish qabul qilingan. mehmonga kelayotganda o`zi bilan birga mezbonning bolalari uchun suvenirlar yoki shirinliklarni olgan yaxshi. odatda faqat erkaklar bilan qo`l berib so`rashishadi. ayoll...

This file contains 40 pages in PPT format (5.2 MB). To download "an'anaviy oila - turmush marosimlari – xalq madaniyatining fenomeni.", click the Telegram button on the left.

Tags: an'anaviy oila - turmush marosi… PPT 40 pages Free download Telegram