morfemika va uning birligi

PPTX 12 pages 851.8 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 851.8 KB

File type PPTX

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

prezentatsiya powerpoint morfemika va uning birligi haqida umumiy ma’lumot. asos va affiksal morfemalar reja: 1.morfemika ta’limot sifatida 2.so‘zning morfemik strukturasidagi o‘zgarishlar. 3.morfemalarning funksional-semantik tasnifi. morfemika so‘zning nomustaqil tarkibiy qismi haqidagi ta’limot. ma’lumki, o‘zbek tilida, flektiv tillardagidan farqli o‘laroq, o‘zak mustaqil ma’no anglatish xususiyatiga ega. so‘zning o‘zakdan boshqa qismlari esa undan ayricha qo‘llanmaydi va ma’no anglatmaydi. shuning uchun ular morfema deyiladi. leksema shakllanuvchanlik, morfema shakllantiruvchanlik belgisiga ega. nomustaqillik tabiati va leksemaga shakl berish vazifasiga xoslanganligi ularni morfema deb atashga olib kelgan.morfemaning nutqiy ko‘rinishi qo‘shimcha deyiladi. leksema tarixiy taraqqiyot natijasida morfemaga aylanib borishi, morfema esa so‘zning o‘zagiga singib ketishi mumkin. masalan, [xona] leksemasi taraqqiyot natijasida ikkiga ajralgan. bir ma’nosida «joy» semali yasama so‘zni hosil qiluvchi derivatsion vositaga aylanib ketgan, leksemalikdan mahrum bo‘lgan. [noma], [goh], [xo‘r] leksemasi ham shunday tarixiy siljishni boshidan kechirgan. albatta, tildagi bunday hodisalar ilmiy muammo bo‘lib, maxsus tekshirish natijasida tayinli xulosaga kelish mumkin. chunki bu birlikning turkiy unsurlar emasligi …

2 / 12

rib yotibdi -borib yatipti – boryapti; ning + i=niki. 1) derivatsion morfema; 2) grammatik morfema morfemalarning funksional- semantik tasnifi. morfema funksional-semantik xususiyatiga ko‘ra 2 guruhga bo‘linadi derivatsion morfema so‘zga qo‘shilib, yangi so‘z hosil qiladi. yangi so‘z yangi lug‘aviy va grammatik ma’noga ega bo‘ladi. masalan, [paxta] leksemasi [- chi] affiksini olib, (paxtachi) so‘zi vujudga keladi. yangi lug‘aviy ma’no yangi grammatik; ma’noni ham vujudga keltiradi: narsa-byyum oti shaxs otiga aylaladi. shu bilan birgalikda, yangi so‘zning valentlik imkoniyati ham asos so‘znikidan keskin farqlanadigan holga keladi. grammatik morfema asosiy xususiyatiga ko‘ra uchga ajraladi: 1) lug‘aviy shakl hosil qiluvchi morfema; 2) sintaktik shakl hosil qiluvchi morfema; 3) lug‘aviy-sintaktik shakl hosil qiluvchi morfema. lug‘aviy shakl hosil qiluvchi morfema leksema lug‘aviy ma’nosini nutqqa moslashtirish vazifasini bajaradi. masalan, [kitob] leksemasining sememasida birlik va ko‘plik ma’nosi noma’lum. son lug‘aviy shakl hosil qiluvchisi bo‘lgan [–lar] uni ko‘plik tomon muayyanlashtiradi. bu morfemaning o‘ziga xos turi lug‘aviy-sintaktik shakl hosil qiluvchi morfema bo‘lib, …

3 / 12

4 / 12

5 / 12

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "morfemika va uning birligi"

prezentatsiya powerpoint morfemika va uning birligi haqida umumiy ma’lumot. asos va affiksal morfemalar reja: 1.morfemika ta’limot sifatida 2.so‘zning morfemik strukturasidagi o‘zgarishlar. 3.morfemalarning funksional-semantik tasnifi. morfemika so‘zning nomustaqil tarkibiy qismi haqidagi ta’limot. ma’lumki, o‘zbek tilida, flektiv tillardagidan farqli o‘laroq, o‘zak mustaqil ma’no anglatish xususiyatiga ega. so‘zning o‘zakdan boshqa qismlari esa undan ayricha qo‘llanmaydi va ma’no anglatmaydi. shuning uchun ular morfema deyiladi. leksema shakllanuvchanlik, morfema shakllantiruvchanlik belgisiga ega. nomustaqillik tabiati va leksemaga shakl berish vazifasiga xoslanganligi ularni morfema deb atashga olib kelgan.morfemaning nutqiy ko‘rinishi qo‘shimcha deyiladi. leksema tarixiy taraqqiyot nat...

This file contains 12 pages in PPTX format (851.8 KB). To download "morfemika va uning birligi", click the Telegram button on the left.

Tags: morfemika va uning birligi PPTX 12 pages Free download Telegram