quvvat va uning birligi

DOCX 14 pages 74.9 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 74.9 KB

File type DOCX

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

o’zgaruvchan tok quvvati. quvvat koeffitsenti quvvat va uning birligi reja: 1. quvvat tushunchasi va fizik ma’nosi 2. o‘rtacha va oniy quvvat 3. quvvatning o‘lchov birliklari fizika fanida energiya tushunchasi eng asosiy va fundamental kategoriyalardan biri hisoblanadi. har qanday tizimning ish bajarish qobiliyati, harakatni amalga oshirish tezligi yoki texnika va mashinalarning samarali ishlashi energiya va quvvat bilan bevosita bog‘liqdir. shu nuqtai nazardan, quvvat tushunchasi fizika va texnika sohalarida alohida ahamiyatga ega. u energiyaning vaqt birligida sarflanishini yoki bajarilgan ishning vaqtga nisbatan tezligini ifodalaydi va tizimlarning ishlash samaradorligini baholashda asosiy parametr sifatida xizmat qiladi. quvvat tushunchasi nafaqat nazariy fizika masalalarida, balki amaliyotda, xususan, elektr energiyasi, mexanika, transport, sanoat ishlab chiqarish va kundalik hayotdagi turli qurilmalarda keng qo‘llaniladi. masalan, elektr choynak, dvigatel, nasos va boshqa texnika vositalarining ishlashi quvvat bilan bevosita bog‘liq bo‘lib, uning to‘g‘ri hisoblanishi energiya tejamkorligi va samaradorligini ta’minlaydi. shuningdek, quvvat tushunchasi fizik jihatdan ikki asosiy parametr — bajarilgan ish va …

2 / 14

eradi. elektr energiya asosan o’zgaruvchan tok ko’rinshida ishlab chiqariladi, tarqatiladi va istemol qilinadi. vaqt bo’yicha o’zgarishiga, tok o’zgaruvchan deb hisobladi. reaktiv quvvat energiya tizim holatini tavsiflovchi, asosiy ko’rsatgichlardan biri hisoblanadi. shu sababli u xaqidagi tushunchani aniqroq ma’lumotiga ega bo’lish maqsadga muvofiq hisoblanadi. avval shuni qayt qilish kerakki, “reaktiv quvvat” tushunchasi nazariy termini faqat sinusoidal kuchlanish va tok zanjirlarida simmetrik o’rnatilgan rejimlarida kiritib qullanishi mumkin. shuning uchun aniq muloxoza qilinganida,faqat shu shartlardagina bu to’shunchadan qonuniy foydalnish adolatili. qolgan boshqa holatlarda, amaliyotda elektr zanjirlari rejimlarini tadqiqotlarida tuqnash kelganda, reaktiv quvvat energetik rejim tavsifining tavsifini bo’zishi mumkin. bo’nday sharoitlarda tizim rejimi yoki uning birorta elementi juda qatiy faqat oniy quvvat o’zgarishi bilan aniqlanadi. oniy quvvat, shu soniya oniidagi ishni bajarilish tezligiga teng (1-1) quvvat tushunchasi elektir zanjirlaridagi, elektr jarayonlarini baholash uchun kiritilgan. birfazali chiziqli elektr tarmoqlarda aktiv, reaktiv va to’la quvvatlarga ajratiladi. aktiv quvvat yuklamaning elektr magnit energiyani istimolni tavsiflaydi, ya’ni uning boshqa …

3 / 14

agi umumiy tavsifga ega (1) ifodadan ayirim sinusoidal kuchlanish uchun u = um sinωt aniqlanganida, va sinusoidal tok faza bo’yicha kuchlanishga nisbatan siljigan i = im sin(ωt-φ), demak: (1-2) u holda bunda i = im /√2 ; u = um /√2 -amaldagi (ta’sir qiluvchi) tok va kuchlanish. shunday qilib, aktiv quvvat sinusoidal rejimlarda tok va kuchlanish ko’paytmasidan haqiqiy qiymatlari ular orasidagi kosinus burchak faza bo’yicha siljish bilan aniqlanadi. p = iu oniy quvvat o’rtacha qiymati atrofida ikkilangan chastotada sinusoidal tebranishini bajaradi. p = iucosφ (1 rasm). 1-rasm. ikki oniy tashkil qiluvchi oniy quvvat sinusoidal tok zanjiri girafigida ko’rsatilgan, bundan tashqari grafikni natijasida . bundan , ya’ni davr oralig’ida oniy quvvat musbat va manfiy qiymatga ega bo’lishini ko’rish qiyin emas. shunga mos ravishda oniy quvvatga va elekt energiya uzatilish yo’nalishiga belgi qo’yamiz. 1-rasm. sinusoidal zanjirda quvvatni oniy qiymat diogrammasi. bo’nda musbat quvvatlarga manbadan yuklamalarga uzatilayotgan quvvat to’g’ri kelishi kerak. u holda …

4 / 14

i(yoqilg’i) talab qiladi, bu quvvatni iste’mol qilish elektr iste’molchilarida foydali ish bajarilish imkonini yaratadi. oniy quvvatning ikkinchi tashkil qiluvchsi esa o’zgaruvchan tokni sinusoidal zanjiridagi oniy quvvat davriy ravishda generator bilan iste’molchi oralig’ida o’zgaruvchan tok chastotasiga nisbatan ikkilangan chastotada energiya almashuvini aniqlaydi. energiya yig’indisi, shu tashkil etuvchining mavjudligi bilan bog’liq,nolga teng. shu sababli uning generatssi uchun birlamchi energiya tashuvchi sarflanmaydi. quvvatni qonuniy tashkil topuvchisi, ya’ni,generatsiya tizimida bog’liqlik mavjudligi bilan bog’liq va bunday elementlarning energiya uzatishi, ularda davriy ravishda energiya jamlanishi mumkinligi va keyinchalik ma’lum bir qismining qaytarilishi mumkin. teskari holatda manba bilan iste’molchi oralig’ida energiya almashuv imkoni bo’lmas edi. (2) ifoda ko’rsatadiki, pa aktiv quvvatni tashkil qiluvchi va pr quvvat u generator va elektr tarmoq bilan almashib turadi, bir xil tokda va kuchlanish φ buchak bilan aniqlanadi, u sinusoidal kuchlanish va tokni faza bo’yicha ajralishini tansiflaydi. bu sinsoidalar faza bo’yicha to’g’ri kelganida (φ = 0) bu shnday holatda oniy quvvat . …

5 / 14

tok va kuchlanishning xakikiy kiymat ko’paytmasi to’la kuvvat deb ataladi: s = iu. tok va kuchlanishning belgilangan iste’mol kilinayotgan yuklamaning aktiv kuvvatning mumkin bulgan maksimal kiymatini aniklaydi. aktiv,reaktiv, to’la va oniy kuvvatlardan tashkari, reaktiv tushunchasi xam mavjud. sinusoidal chizikli zanjirdagi tokida u kuyidagicha buladi. q = ui sin φ umumiy holatda sinusoidal tok zanjirida bo’yicha oqadi i=im sin(ωt-φ). aktiv qarshilikdagi kuchlanish ur = ri = r imsin(ωt-φ). zanjirda oqayotgan tok bo’lgan faza bo’yicha mos keladi. induktivlikda kuchlanish kuchlanish π/2 burchakka i tokdan uzib ketadi. sig’imda kuchlanish kuchlanish π/2 burchakka i tokdan orqada qoladi. 3-rasmda ko’rib chiqilayotgan zanjir vektorli diagrammasi ifodalangan vektorli diagrammadan ko’rinib turibdiki, ko’chlanishning haqiqiy qiymati, bu erda x = ωl - 1/ωc = xl -xc – zanjir reaktiv karshiliklari, x = u/ i sin φ elektromagnit maydonda energiyasi w bu zanjir magnit energiyadan yig’iladi wm va elektr energiyasi we: w = wm + we = li2 /2 + …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "quvvat va uning birligi"

o’zgaruvchan tok quvvati. quvvat koeffitsenti quvvat va uning birligi reja: 1. quvvat tushunchasi va fizik ma’nosi 2. o‘rtacha va oniy quvvat 3. quvvatning o‘lchov birliklari fizika fanida energiya tushunchasi eng asosiy va fundamental kategoriyalardan biri hisoblanadi. har qanday tizimning ish bajarish qobiliyati, harakatni amalga oshirish tezligi yoki texnika va mashinalarning samarali ishlashi energiya va quvvat bilan bevosita bog‘liqdir. shu nuqtai nazardan, quvvat tushunchasi fizika va texnika sohalarida alohida ahamiyatga ega. u energiyaning vaqt birligida sarflanishini yoki bajarilgan ishning vaqtga nisbatan tezligini ifodalaydi va tizimlarning ishlash samaradorligini baholashda asosiy parametr sifatida xizmat qiladi. quvvat tushunchasi nafaqat nazariy fizika masalalarida, balki ama...

This file contains 14 pages in DOCX format (74.9 KB). To download "quvvat va uning birligi", click the Telegram button on the left.

Tags: quvvat va uning birligi DOCX 14 pages Free download Telegram