amaliyotda ko'p uchraydigan ba'zi bir diskret va uzluksiz taqsimotlar. binomial, geometrik va puasson taqsimotlari. tekis, ko'rsatkichli va normal taqsimotlar

DOCX 13 стр. 294,1 КБ Бесплатная загрузка

13 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 294,1 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 13

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 13

dotsent t.x.adirovning ma'ruzasi amaliyotda ko'p uchraydigan ba'zi bir diskret va uzluksiz taqsimotlar. binomial, geometrik va puasson taqsimotlari. tekis, ko'rsatkichli va normal taqsimotlar diskret tasodifiy miqdorlarningamalda ko'p uchraydigan taqsimot qonunlari bilan tanishib chiqamiz. 1. binomial taqsimot qonuni. ta erkli tajriba o'tkazilyotgan bo'lsin.ularningharbiridahodisabir xil ehtimolbilan yuz bersin. ta tajribada hodisaning yuz berishlar sonidan iborat tasodifiy miqdorni qaraymiz. bu tasodifiy miqdorga mos jadval ko'rinishda bo'lib, bunda . (1) bu jadvalda ehtimollik binomial formuladan foydalanib hisoblanganligi sababli yuqoridagi jadval bilan xarakterlanadigan taqsimot qonuni binomial taqsimot qonuni deb ataladi. (1) formula esa binomial taqsimotning analitik ifodasi deyiladi. misol. 3. do'konga kirgan har bir xaridorning xarid qilish ehtimoli 0,25 ga teng bo'lsa, do'kondagi 4 ta xaridorning xarid qilishini tasodifiy miqdor deb qarab uning taqsimot qonunini tuzing. echish. tasodifiy miqdorning qabul qilishi mumkin bo'lgan qiymatlari: 0, 1, 2, 3, 4. ehtimollarni bernulli formulasi yordamida hisoblaymiz: , , , , . olingan ma'lumotlarni jadvalga joylashtirib taqsimot qonunini hosil …

2 / 13

ingta sifatli mahsulot jo'natdi. mahsulotning yo'lda shikastlanish ehtimoli 0,001 ga teng bo'lsa, yo'lda shikastlangan mahsulotlar sonini tasodifiy miqdor deb qarab uning taqsimot qonunini tuzing. echish. shartga asosan, , . u holda (2) formula yordamida tasodifiy miqdorning taqsimot qonunini tuzamiz. geometrik taqsimot qonuni. erkli tajribalar o'tkazilyotgan bo'lsin. ularning har birida hodisa bir xil ehtimol bilan yuz bersin. hodisa yuz berishi bilan tajriba to'xtatiladi. tasodifiy miqdor hodisaning birinchi ro'y berishigacha bo'lgan tajribalar soni bo'lsin. agar ()-tajribagacha hodisa ro'y bermasdan -taribada ro'y bersa, bu murakkab hodisaning ehtimoli (3) formula bilan aniqlanadi. (3) formulada deb qarab jadvalni hosil qilamiz. bu taqsimot qonuni geometrik taqsimot qonuni deb ataladi va (3) formula uning analitik ko'rinishi bo'ladi. 2-eslatma. geometrik taqsimot qonunida . endi bu taqsimotning sonli xarakteristikalarini hisoblaymiz: demak, . uningtaqsimotfunksiyasiquyidagichabo‘ladi: misol. 5. -kubikni tashlashda birinchi marta «6» ochko tushguncha o'tkaziladigan tajribalar soni bo'lsin. ravshanki, bu holda -diskret tasodifiy miqdor bo'lib, parametrli geometrik taqsimot qonuniga bo'ysinadi. ya'ni …

3 / 13

di deyiladi. formuladan foydalanib bu tasodifiy miqdorning taqsimot funktsiyasini topamiz. 1) agarbo'lsa, u holda. 2) agarbo'lsa, . 3) agarbo'lsa, demak, (8) odatda, (7) zichlik funktsiyasi bilan berilgan uzluksiz tasodifiy miqdorni oraliqda tekis taqsimlangan tasodifiy miqdor deyiladi. oraliqda tekis taqsimlangan tasodifiy miqdorning matematik kutilmasi uchun , dispersiyasi uchun esa tenglik o'rinli bo'ladi. t.m. uchun va larni hisoblaymiz: ; demak, , . tekis taqsimlangan uzluksiz tasodifiy miqdorning taqsimot funktsiyasining grafigi (1-rasm) sxematik holda quyidagi ko'rinishda bo'ladi 1-rasm. tekis taqsimlangan uzluksiz tasodifiy miqdorning zichlik funktsiyasining grafigi (2-rasm) sxematik holda quyidagi ko'rinishda bo'ladi. 2-rasm. normal taqsimot ehtimollar nazariyasida muhim o'rin tutadi.normal taqsimotning asosiy xususiyati shundan iboratki, u limit taqsimot hisoblanadi.ya'ni boshqa taqsimotlar ma'lum shartlar asosida bu taqsimotga intiladi. normal taqsimot amaliyotda eng ko'p qo'llaniladigan taqsimotlardan biridir. x uzluksiz tasodifiy miqdor normal qonun bo'yicha taqsimlangan deyiladi, agar uning zichlik funktsiyasi quyidagicha ko'rinishga ega bo'lsa ava rarametrlar bo'yicha normal taqsimot orqali belgilanadi.normal tasodifiy miqdorning taqsimot funktsiyasi …

4 / 13

nolga nisbatan simmetrikdir.ikkinchi integral esa puasson integrali deyiladi, . shunday qilib, aparvmetr matematik kutilmani bildirar ekan. dispersiyani hisoblashda almashtirish va bo'laklab integrlashdan foydalanamizalmashtirishvabo‘laklabintegrallashdanfoydalanamiz: . demak, vao‘rtachakvadratiktarqoqliknibildirarekan. 18-rasmda a valarningturliqiymatlarida normal taqsimotgrafiginingo‘zgarishitasvirlangan: 18-rasm. t.m.ningintervalgatushishiehtimolliginihisoblaymiz. avvalgimavzulardanma’lumki, laplasfunksiyasidanfoydalanib((1.14.6) formula), quyidagigaegabo‘lamiz: (2.6.8) normal taqsimottaqsimotfunksiyasinilaplasfunksiyasiorqaliquyidagichaifodalasabo‘ladi: (2.6.9) agar laplasfunksiyasibo‘lsa, u holdava (2.6.8) formulaniquyidagichayozsabo‘ladi: (2.6.10) amaliyotdako‘phollarda normal t.m.ninga ganisbatansimmetrikbo‘lganintervalgatushishiehtimolliginihisoblashgato‘grikeladi. uzunligi 2l bo‘lganintervalniolaylik, u holda demak, (2.6.11) (2.6.11) da deb olsak, bo‘ladi. funksiyaningqiymatlarijadvalidannitopamiz. u holdabo‘ladi. bundanquyidagimuhimnatijagaegabo‘lamiz: agar bo‘lsa, u holdauningmatematikkutilishidanchetlashishiningabsolutqiymatio‘rtachakvadratiktarqoqligininguchlanganidankattabo‘lmaydi. bu qoida “uch sigma qoidasi” deyiladi(19-rasm). 3. ko'rsatkichli taqsimot. 5-ta'rif. agar uzluksiz tasodifiy miqdorning zichlik funktsiyasi (13) ko'rinishda bo'lsa bu tasodifiy miqdor ko'rsatkichli taqsimot qonuniga bo'ysunadi deyiladi. (bu erda - o'zgarmas musbat son) ko'rsatkichli taqsimot qonuniga bo'ysunuvchi tasodifiy miqdorning taqsimot funktsiyasini topamiz: . demak, (14) ko'rsatkichli taqsimot qonuniga bo'ysunuvchi tasodifiy miqdorning zichlik funktsiyasi (5-rasm) va taqsimot funktsiyasi (6-rasm) grafiklari quyidagi chizmada tasvirlangan. ( f(x) o x f(x) o 1 ) 5-rasm. 6-rasm. endi bu taqsimotning sonli xarakteristikalarini hisoblaymiz: …

5 / 13

biyotlar 1. mirziyoev sh. buyuk kelajagimizni mard va olijanob xalqimiz bilan birga quramiz. –t.: o'zbekiston, 2017. - 488 bet. 2. mirziyoev sh. qonun ustuvorligi va inson manfaatlarini ta'minlash- yurt taraqqiyoti va xalq farovonligining garovi. –t.: o'zbekiston, 2017. - 48 bet. 3. sirajdinov s.x., mamatov m.m. ehtimollar nazariyasi va matematik statistika. toshkent-1980. 4. adirov t.x., xamdamov i.m.,shomansurova f. ehtimollar nazariyasi va matematik statistikadan masalalar to’plami. t.: «iqtisod -moliya», 2013.. 5. adirov t. x., xamdamov i. m., chay z.s. “teoriya veroyatnostey i matematicheskaya statistika” tashkent, uchebnoe posobie, 2017. 6. adirov t., adigamova e. «teoriya veroyatnostey i matematicheskaya statistika». sbornik zadach. t.: tmi, 2003. 7. adirov t., xamdamov i. ehtimollar nazariyasi va matematik statistikadan masalalar va ularni yechishga oid ko‘rsatmalar. t.: «iqtisod -moliya», 2008. 1 oleobject2.bin oleobject56.bin image39.wmf oleobject57.bin image40.wmf oleobject58.bin image41.wmf oleobject59.bin image42.wmf oleobject60.bin image43.wmf image3.wmf oleobject61.bin oleobject62.bin image44.wmf oleobject63.bin image45.wmf oleobject64.bin image46.wmf oleobject65.bin image47.wmf oleobject66.bin oleobject3.bin oleobject67.bin oleobject68.bin image48.wmf oleobject69.bin image49.wmf …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 13 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "amaliyotda ko'p uchraydigan ba'zi bir diskret va uzluksiz taqsimotlar. binomial, geometrik va puasson taqsimotlari. tekis, ko'rsatkichli va normal taqsimotlar"

dotsent t.x.adirovning ma'ruzasi amaliyotda ko'p uchraydigan ba'zi bir diskret va uzluksiz taqsimotlar. binomial, geometrik va puasson taqsimotlari. tekis, ko'rsatkichli va normal taqsimotlar diskret tasodifiy miqdorlarningamalda ko'p uchraydigan taqsimot qonunlari bilan tanishib chiqamiz. 1. binomial taqsimot qonuni. ta erkli tajriba o'tkazilyotgan bo'lsin.ularningharbiridahodisabir xil ehtimolbilan yuz bersin. ta tajribada hodisaning yuz berishlar sonidan iborat tasodifiy miqdorni qaraymiz. bu tasodifiy miqdorga mos jadval ko'rinishda bo'lib, bunda . (1) bu jadvalda ehtimollik binomial formuladan foydalanib hisoblanganligi sababli yuqoridagi jadval bilan xarakterlanadigan taqsimot qonuni binomial taqsimot qonuni deb ataladi. (1) formula esa binomial taqsimotning analitik ifodasi deyiladi...

Этот файл содержит 13 стр. в формате DOCX (294,1 КБ). Чтобы скачать "amaliyotda ko'p uchraydigan ba'zi bir diskret va uzluksiz taqsimotlar. binomial, geometrik va puasson taqsimotlari. tekis, ko'rsatkichli va normal taqsimotlar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: amaliyotda ko'p uchraydigan ba'… DOCX 13 стр. Бесплатная загрузка Telegram

amaliyotda ko'p uchraydigan ba'zi bir diskret va uzluksiz taqsimotlar. binomial, geometrik va puasson taqsimotlari. tekis, ko'rsatkichli va normal taqsimotlar

Предварительный просмотр (5 стр.)

Хотите читать дальше?

О "amaliyotda ko'p uchraydigan ba'zi bir diskret va uzluksiz taqsimotlar. binomial, geometrik va puasson taqsimotlari. tekis, ko'rsatkichli va normal taqsimotlar"

Похожие файлы