endokrin sestema (sistema endocrinum)

DOCX 298,9 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1538820622_72655.docx endokrin sestema (sistema endocrinum) reja: 1. endokrin sistemaning markaziy a’zolari 2. gipotalamus (hypotnalamus) 3. endokrin sistema endokrin sistema ichki sekretciya bezlaridan, ya’ni endokrin organlardan tashkil topgan bo’lib, ular o’z mahsulotini qonga yoki limfaga (ichki muhitga) chiqaradi. bu bezlarda tashqi sekretciya bezlaridan farqli ravishda chiqaruv naylari bo’lmaydi. endokrin sistemaga bezlardan tashqari turli a’zolardagi yakka (alohida-alohida) joylashgan hujayralar ham kiradi. endokrin sistemaning bezlari va hujayralarida go-monlar (yunon. hormon - qo’zg’atmoq, ta’sir qilmoq) deb yuriti-luvchi biologik aktiv moddalar hosil bo’ladi. turli a’zolarning ishi faqat nerv sistemasi orqali boshqarilmay, balki gumoral yo’l bilan ham bajariladi. hamma hujayralarga nerv tolalari etib bormaydi va natijada turli hujayralarning hayot jarayoni hujayralar atrofida joylashgan suyuqliklar (hujayra oraliq modda) va qon bilan keluvch» biologik aktiv moddalar orqali bajariladi. to’qimalar va a’zolar ishini qon va limfa orqali boshqarilishini gumoral sistema deb yuritiladi. biologik aktiv moddalar ichida ichki sekretciya bezlarida sintezlanuvchi gormonlar alohida o’rin tutadi. nerv sistemasi va gormonlarning ta’siri …

qalqonsimon bez, qalqonsimon bez oldi bezi, buyrak usti bezi, me’da osti bezining endokrin qismi, jinsiy bezlar (tuxumdon va urug’don) kiradi. bulardan tashqari yo’l-dosh, buyrak, hazm sistemasi endokrin funktciyaga ega. yakka (alo-hida) joylashgan endokrin hujayralar buyrak va hazm sistemasidan tashqari nafas sistemasida va boshqa a’zolarda ham uchraydi. endokrin bezlar sofendokrin bezlarva aralash bezlarga bo’linadi. sof endokrin bezlar faqat endokrin funktciyani bajaradi. ularga gipofiz, epifiz, qalqonsimon bez, qalqonsimon bez oldi bezi va buyrak usti bezlari kiradi. aralash bezlar endokrin ishlab chiqarish bilan bir qatorda boshqa funktciyalarni ham bajaradi. me’da osti bezi gormon ishlab chiqarish bilan bir qatorda fermentlar (tashqi sekretciya bezi qismi) hosil qilsa, urug’don va tuxumdonda gormonlar bilan birga jinsiy hujayralar etiladi va hokazo. endokrin sistema hujayralarida hosil bo’lgan gormonlar oqsil yoki steroid tabiatga ega. asosiy ko’pchilik gormonlar oqsil (peptidlar, glikopeptidlar) yoki aminokislotalar hosilasidir, jinsiy gormonlar va buyrak usti bezining gormonlari ( ste-roid moddadir. ba’zi gormonlar bir necha endokrin organlarda ishlanishi …

in bezlar epiteliydan rivojlanadi, ba’zi endokrin hujayralar nerv to’qimasining hosilasi hisoblanadi (gipotala-musning neyrosekretor hujayralari, buyrak usti bezining mag’iz moddasi hujayralari, paragangliylar). epifiz neyrogliyadan, jinsiy bezlarning endokrin hujayralari mezenximadan rivojlanadi va hokazo. endokrin sistemani turlicha klassifikatciya qilish mumkin. hozirgi vaqtda endokrin sistemani markaziy va p e r i f e-r'i k endokrin bezlarga bo’lib o’rganish ko’proq ma’qul-lanmoqda. shuni aytib o’tish kerakki, qalqonsimon bez, buyrak usti bezi po’stloq qismi, jinsiy bezlar endokrin hujayralarining faoliyatini gipofizning oldingi bo’lagida ishlangan gormonlar boshqaradi. qolgan bezlar gipofizning oldingi qismiga-tobe emas. bunday klassifikatciya nisbiydir, chunki turli endokrin a’zolar o’zaro bir-biriga va nerv sistemasiga ta’sir qiladi va o’zaro bog’liqdir. natijada, bir-butun neyroendokrin sistema shakllanadi. endokrin sistemani quyidagicha klassifikatciya qilish mumkin (396-betga q.). endokrin sistemaning markaziy a’zolari gipotalamus (hypotnalamus) gipotalamus endokrin sistemaning eng oliy markazidir. u ichki a’zolarning ishini muvofiqlashtiradi va a’zolarning ishini nerv va endokrin sistema orqali bajarilishini ta’minlaydi. nerv sistemasi va endokrin sistemaning material asosi gipotalamusdagi neyrosekretor …

eminentciya sohasida birlamchi kapillyarlar to’ri bilan bog’lanadi. endokrin sistema endokrin sistemaning markaziy enorokrin sisteshning perigrik a’zolari a’zolari: i j, 1. gipotalamus (neyrosekretor sof endokrin bezlar: echdokrin va noendokri pyadrolar) i qalqonsimon bez. vazifalarni o’tovch» 2- gipofiz. 2. qalqonsimon bez a’zolar: 3. epifiz. oldi qe3ll i me’da osti b/zi 3. buyrak usti bez 2. urug’don. lari 3. tuxumdon 4.yo’ldosh. yakka joylashgan endokrin xujayralar: 1 apud sistemaching endokrin xujayralari (cherv to’qimz hosilalari). 2. yakka jo ylashgan , nerv to’qima hosilasi bo’lmagan hujairalar. gipotalamusning o’zi unchalik katta bo’lmasa ham, uning tci-toarxitektonikasi murakkabdir. gipotalamusning kulrang moddasi miyaning uchinchi qorinchasi bo’shlig’ining atrofida joylashadi. nerv hujayralari kulrang moddada ayrim-ayrim to’plam-lar - gipotalamik yadrolar hosil qiladi. odam va boshqa sut emizuvchilar gipotalamusida 32 juft yadro tafovut etiladi. bu yadrolar orasida oraliq nerv hujayralari yoki ularning ayrim gruppalari joylashganligidan biror yadroning fiziologik faoliyatini faqatgina shu yadroga taalluqli bo’lmay, gipotalamusning yadrolararo zonasiga ham taalluqli hisoblanadi. gipotalamus yadrolari neyrosekretor hujayralar …

artibsiz, siyrak joylashganligi ko’rinadi. donador en-doplazmatik to’rning ayrim elementlari neyrosekret hujayraning barcha o’simtalarga kirganligi, o’simtalar qalinligi deyarli bir xil bo’lganligi va ularning barchasi bir xilda neyrosek-ret donalari tutganligidan bu hujayralarning «dendrit» va «akson» larini farqlab olish qiyin bo’ladi. plastinkasimon kompleks rivojlangan bo’lib, ko’pincha, akson tomonda joylashib, lamella, pufak va vakuolalardan iborat. yirik mitoxondriyalar faqatgina hujayra tanasida joylashibgina qolmay, barcha o’sim-talarda ham mavjud. neyrosekretor hujayra perikarionida ney-rofibrillalar kuzatilmasa-da, ular neyron o’simtalarida va oz bo’lsa ham, neyrosekret tola oxirlarida uchraydi. hujayra tcitoplazmasida lizosomalar va mul’tivezikulyar tanachalar ham bo’ladi. gipotalamus neyronlari orasida rnq miqdorining har xil-ligiga qarab turli funktcional holatlarda bo’lgan «och» va «to’q» bo’yaluvchi hamda degeneratciyaga uchragan hujayralar mavjud. ney-rosekret hujayralarning o’ziga xosligi ularda sekretor dona va vakuolalarning bo’lishidir. gipotalamus yadrolarining kraniokaudal yo’nalishda joylashishi bo’yicha aniq ajralmagan uchta oldingi, o’rta (yoki tube-ral) va oraliq (mamilyar) zonalarni farqlash mumkin. bu zonalarning funktcional ahamiyati, ular tutgan yadrolarga (hujayralar to’plamiga) qarab turlicha bo’ladi. gipotalamusning oldingi …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "endokrin sestema (sistema endocrinum)"

1538820622_72655.docx endokrin sestema (sistema endocrinum) reja: 1. endokrin sistemaning markaziy a’zolari 2. gipotalamus (hypotnalamus) 3. endokrin sistema endokrin sistema ichki sekretciya bezlaridan, ya’ni endokrin organlardan tashkil topgan bo’lib, ular o’z mahsulotini qonga yoki limfaga (ichki muhitga) chiqaradi. bu bezlarda tashqi sekretciya bezlaridan farqli ravishda chiqaruv naylari bo’lmaydi. endokrin sistemaga bezlardan tashqari turli a’zolardagi yakka (alohida-alohida) joylashgan hujayralar ham kiradi. endokrin sistemaning bezlari va hujayralarida go-monlar (yunon. hormon - qo’zg’atmoq, ta’sir qilmoq) deb yuriti-luvchi biologik aktiv moddalar hosil bo’ladi. turli a’zolarning ishi faqat nerv sistemasi orqali boshqarilmay, balki gumoral yo’l bilan ham bajariladi. hamma hujayralar...

Формат DOCX, 298,9 КБ. Чтобы скачать "endokrin sestema (sistema endocrinum)", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: endokrin sestema (sistema endoc… DOCX Бесплатная загрузка Telegram