nafas olish sistemasi (systema respiratorhim)

DOCX 73,9 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1538897577_72677.docx nafas olish sistemasi (systema respiratorhim) reja: 1. burun bushlig’i 2. traxeya (kekirdak) nafas olish sistemasi organizm bilan tashqi muhit o’rtasi-da gaz almashinishini ta’minlash vazifasini bajaradi. nafas olish o’pka al’veolalarining ritmik (bir me’yorda) kengayish va qisqarish jarayoni bo’lib, atmosfera havosining o’pka al’veo-lalari devorlaridagi kapillyarlar qoni bilan bo’lgan aloqasini ta’minlaydi. nafas olish sistemasi burun b o’ sh l i g’ i, h i q i l d o q, traxeya vabronxlardan iborat havo o’tkazish yo’llaridan hamda o’pka pufakchalari - al’veolalardan iborat respirator bo’limlardan tashkil topgan. havo o’tkazish yo’llari-da havo namlanadi, isiydi va har xil chang zarrachalaridan tozalanadi. respirator bo’limlarida esa qon va al’veolalar o’rtasida havo almashinadi. taraqqiyoti. nafas organlarining rivojlanishi ovqat hazm kilish nayi taraqqiyoti bilan birga kechadi. burun bo’shlig’i og’iz bo’shlig’ining tanglay to’sitclari bilan bo’linishidan hosil bo’ladi. embrion hayotining 3-haftasida oldingi ichak (halqum) ning ventral devoridan toq xaltasimon bo’rtma hosil bo’ladi. u pastga qarab o’sadi va ichakdan ajraladi. bo’rtmaning yuqori …

ning bir parchasi suvga tashlansa, bu bo’lak cho’kadi, aksincha, tug’ilib, bir oz yashab o’lgan bolaning o’pkasi suvda qalqib turadi. bu hol sud meditcinasida ahamiyat-ga ega. faqatgina bola tug’ilishi bilan olgan birinchi nafasi tufayli al’veola pufakchalari kengayadi. buning natijasida al’veola bo’shlig’i keskin kengayib, devori yupqalashib qoladi va havo almashinishi uchun qulay sharoit vujudga keladi. burun bushlig’i burun bo’shlig’ida dahliz va nafas olish qismi tafovut etiladi. dahliz teri epiteliysining davomi bo’lgan ko’p qavatli yassi epiteliy bilan qoplangan. epiteliy ostida yog’ bezlari va soch ildizlari joylashadi. bu erda joylashgan ko’p-gina tuklar olinayotgan havodagi chang zarrachalarini tutib qoladi. burun bo’shlig’ining nafas olish qismi ko’p qatorli prizmatik hilpillovchi epiteliyli ishlli^ parda bilan qop-langan. bu erda 4 xil hujayralar: kiprikli, oraliq yoki bazal, mikrovorsinkali va qadahsimon yoki bez hujayralari tafovut qilinadi. kiprikli epiteliy uzunligi 3-5 mkm bo’l-gan hilpillovchi kiprikchalar tutadi. bu hujayralar orasida apikal qismida mikrovorsinkalar tutuvchi hujayralar ham bor. qadahsimon hujayralar shilliq ishlovchi hujayralardir. bu-run …

qa joylarda ko’p qatorli kiprikli epiteliy bilan qoplan-gan. tovush bog’lamlari sohasida esa epiteliy ko’p qavatli yassi. shilliq parda burmalari hiqildoqni o’rta qismida haqiqiy va soxta tovush bog’lamlarini hosil qiladi. shilliq pardaning xususiy qavati siyrak tolali shakllanmagan biriktiruvchi to’-qimadan iborat bo’lib u ko’p elastik tolalar tutadi. tovush bog’lamlari ichida ko’ndalang targ’il mushak tutamlari joyla- 155- rasm. bola hiqildog’i-ning bo’ylama kesimi (sxema). 1 -yutqinustn tog’ayi; 2 - shil-liq qavatning xususiy qatlami; 3 - lg’mfoid to’plamlar; 4 - yol-g’on ovoz boy^amining ayrim mu-shak tutamlari; 5 - yolg’on ovoz boylami; 6 - bezlar; 7 - qalqon-simon tog’ay; 8 - hiqildoq qo-rinchasi; 9 - haqiqiy ovoz boyla-mi; 10 - haqiqiy ovoz boylami-ning mushaklari; 11 - epitelpy (yu. i. afanas’evdan). shib, ularning qisqarishi tovush bog’lamlari orasidagi yoriqni toraytiradi yoki kengaytiradi va natijada tovush balandligi o’zgaradi. shilliq pardaning xususiy qavatida aralash oqsil-shilliq bezlar va limfoid follikullar uchraydi. limfoid follikullar to’plamlari hitcildoq murtagi deb ham nomlanadi. fibroz- tog’ay …

xil hujayrani farq qilish mumkin: kiprikli, qadahsimon, bazal va endokrin. kiprikli hujayralar prizma shaklida bo’lib api-kal yuzasida 250 ga yaqin kiprikchalar tutadi. ular hiqildoq. tarafga harakat qilib, traxeyadan turli yot moddalarni tashqa-riga chiqarishga yordam beradi. qadahsimon hujayralar shilliq hosil qiladi. bazal hujayralar kambial hujayralar hisob-lanadi. endokrin hujayralarning bir necha turi farqlanib, ular turli gormonlarni: serotonin, dopamin hosil qiladi. bu gormonlar nafas sistemasining turli qismlari faoliyatini boshqarishdan tashqari boshqa a’zolarga ham ta’sir qiladi (masalan, noradrenalin bronx devorini kengaytiradi. sero-tonin ko’p ajralsa, bronx torayadi va hokazo). shilliq pardaning xususiy qavati ko’p miqdorda bo’ylama yo’nalishdagi elastik tolalar, limfa va qon kapillyarlarini tutuvchi siyrak tolali shakllanmagan biriktiruvchi to’qimadan tuzilgan. shilliq osti pardasida (tunica submucosa) aralash (oqsil shilliq) bezlar joylashadi. ularning chiqaruv yo’llari kengaymalar hosil qilib, shilliq parda yuzasiga ochiladi. bun-day bezlar traxeya devorining orqa va yon qismlarida ko’pdir. traxeyaning fibroz-tog’ay pardasi (tunica fibro-cartilaginea) traxeyaning orqa devorida tutashmagan, 16-20 tagi-alin tog’ay halqalaridan tuzilgan. bu halqalarning …

zilo’ngachdan o’tayotgan ovqat luqmalari traxeyaning tog’ay qism tomonidan qarshilikka uchramaydi. traxeyaning tashqi - a d-v e n t i tc i ya p a p d a c i (tunica adventitia) ko’p miqdor-da limfa va qon tomirlar tu-tuvchi siyrak tolali shakl-lanmagan biriktiruvchi to’qi-madan tashkil topgan. traxeya chap va o’ng bosh bronxlarga bo’linib, ular o’z navbatida o’ng o’pkada uch, chap o’pkada esa ikki ,bo’lak bronxlarga bo’linadi (bu bronxlar o’pka parenximasidan tashqarida joylashadi). bu bronxlar birinchi tartibdagi bronxlar deb yuritiladi. har bir bi-rinchi tartibdagi bronx yirik zonali (har o’pkada 4 tadan) bronxlarga bo’linadi. zonal bronxlar esa o’pka ichiga kiradi. adabiyotlar: 1. narziyev d.x., t.: “mexnat”1986 2. kodirov e. “gistologiya” t.: “o’qituvchi” 1994 3. alimov d.a. gistologiya va embriologiya. t. “o’qituvchi” 4. vrakin v.f. “morfologiya selskoxozyaystvennix jivotnix” m.: “kolos” 1984. image1.jpeg image2.jpeg

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "nafas olish sistemasi (systema respiratorhim)"

1538897577_72677.docx nafas olish sistemasi (systema respiratorhim) reja: 1. burun bushlig’i 2. traxeya (kekirdak) nafas olish sistemasi organizm bilan tashqi muhit o’rtasi-da gaz almashinishini ta’minlash vazifasini bajaradi. nafas olish o’pka al’veolalarining ritmik (bir me’yorda) kengayish va qisqarish jarayoni bo’lib, atmosfera havosining o’pka al’veo-lalari devorlaridagi kapillyarlar qoni bilan bo’lgan aloqasini ta’minlaydi. nafas olish sistemasi burun b o’ sh l i g’ i, h i q i l d o q, traxeya vabronxlardan iborat havo o’tkazish yo’llaridan hamda o’pka pufakchalari - al’veolalardan iborat respirator bo’limlardan tashkil topgan. havo o’tkazish yo’llari-da havo namlanadi, isiydi va har xil chang zarrachalaridan tozalanadi. respirator bo’limlarida esa qon va al’veolalar o’rtasida havo a...

Формат DOCX, 73,9 КБ. Чтобы скачать "nafas olish sistemasi (systema respiratorhim)", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: nafas olish sistemasi (systema … DOCX Бесплатная загрузка Telegram