фойдали казилмалардан фойдаланишни оптималлаштириш

DOC 86,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1403944293_48878.doc фойдали казилмалардан фойдаланишни оптималлаштириш режа: кириш 1. узбекистон худудидаги фойдали казилмалар ва улардан фойдаланиш 2. фойдали казилмаларнинг исроф булиши 3. фойдали казилмалардан мажмуали фойдаланиш 4. минерал ресурсларни казиб олиш жараёнида уларнинг атроф-мухитга таъсири 5. бузилган ерларда рекулътивация тадбирлари ишлаб чикариш кучларининг тезкорлик билан тараккий килаёттанлиги саноатни куплаб минерал хомашё билан узлуксиз таъминлашни такозо этади. бу эса уз навбатида ер каъридан куплаб фойдали казилма бойликларни казиб олишга ундайди. каттик, фойдали казилмалар конларда турли чукурликда жойлашганлиги туфайли уларни казиб олиш жарёнида куплаб буш ток жинсларини ер бетига чикариш лозим. бунинг устига рудаларда керакли фойдали маъдан жуда оз кисмни ташкил килиши мумкин (уртача 0,1% дан 10% гача). бинобарин, куплаб буш ток жинслари конлар атрофида тупланиб боради. 90- йилларда дунё буйича йилига карийб 150 млрд. т ток жинслари казиб олинган, шуцман 20 млрд. тоннаси фойдали казилма булган. бу ракам xxi бошларига келиб 4-6 марта купайиши тахмин килинмокда. шу муносабат билан фойдали казилмалардан окилона …
2
арга кириб, котиб колиши ва бошка геологик ходисалар натижалари билан боглик. хозирги кунга келиб узбекистонда 2700 дан зиёд казилма бойлик конлари ва истикболда очилиши мумкин булган янги конлар аникланган. ушбу конларда ер юзига якин жойлашган хилма-хил минерал хомашёлар мавжуд. уларнинг 60 хилидан иктисодиётда фойдаланилмокда. узбекистоннинг умумий минерал хомашё салохияти 3,3 трл. акш долларида бахоланмокда. хар йили конлардан умумий киймати 5,5 млрд. акш долларига тенг булган турли казилма бойликлар казик олинади. бир катор мухим фойдали казилмалар, чунончи, олтин, уран, мис, табиий газ, калий тузлари, фосфоридлар, каолин буйича узбекистон захираларининг куплиги ва истикболда фойдаланиш буйича нафакат мдх, мамлакатлари балки, жахонда олдинги уринларни эгаллайди. масалан, олтан захиралари буйича дунёда 4- уринни, казиб олиш буйича эса 7-уринни эгаллайди, мис буйича 10-'п-уринни, уран буйича эса 7-8-уринни эгаллайди (каримов, 19k). табити газнинг умумий захираси карийб 2 трлн. м, кумирники 2 млрд.т. дан зиёдрок. мутахассисларнинг дастлабки бахолаш натижаларига кура мамлакат худудининг тахминан 60% кисми нефть ва газ …
3
конидан кунига 1,2 млн.м газ олинмокда, шунингдек, хар купи 25 т газ конденсати казиб олинмокда). узбекистонда 20 дан ортик кумир конлари ва кумирли хавзалар аникланган. кумирнинг саноат захиралари ангрен, шаргун ва бойсун конларида жойлашган. бойсун (жами захираси тахминан 150 млн. т) конида очик усулда тош кумир казиб олиш бошланган. рузор-кумцургон темир йулини ишга тушири- лиши билан бу кондак куплаб кумир олиш мумкин булади. узбекистон ноёб ва нодир металлар-олтин, кумуш, уран ва бошкалар казиб олиш буйича олдинги уринларни эгаллайди. олтиннинг умумий захираси 4 минг т. дан куп, республйкада таркибида олтин ва кумуш мавжуд булган 30 дан ортик руда конлари топилган. йирик олтин конлари мурунтов, маржонбу- лок, курама ва чоткол тизма тогларида топилган. кумуш кизил- нура тармокларида, кизилкумда катта захираларга эга. одатда олтин бошка элементлар билан бирга учрайди. рангли ва нодир металлар — мис, калайи, кургошин, волъфрам; литий, алюминий хомашёси(алунитлар, каолинлар) ва бошкалардан иборат. мис рудаси курама тогларида калмоккир, саричека, кизота конларида, …
4
тушган. геология кидирув ишлари кенг микёсда жадаллик билан давом эттирилмокда, истикболда янги конларнинг топилиш эхтимоли катта. 2. фойдали казилмаларнинг исроф булиши казилма бойликлар конларини ишга тушириш, улардан маъданларни казиб олиш, транспортда карта ишлаш фабрикаларига ташиш, рудаларни бойитиш ва улардан керак булган махсулотларни ажратиб олиш жараёнлари мураккаб технологик тизимлардан иборат. мазкур бир-бирлари билан боглик булган жараёнларда маъданлар микдор жихатидан камаяди, баъзан эса сифатини хам йукотади. узбекистонда йилига 200 млн. т. дан зиёд тог жинслари казиб олинади, чикинди сифатида ташланган жинсларнинг хажми 150 млн. м3дан мулрок. кон ва шахталар атрофига чикариб ташланаётган коплама жинслар факат олмалик, ва навоий тог- кон саноати мажмуида 20 минг ra майдонни эгалайди. чикиндиларни тупланиши аввало катта майдонда тупрок ва яйловлардан фойдаланишни чеклайди, хамда ер ости сувларини ифлослайди, чикариб ташланаётган коплама жинсларнинг аксарияти захарли хусусиятга эгалиги эътиборга олинса, у холда махаллий ахолига хам зарар етказиши мумкин. маъданларни казиб олиш жараёнида уларни очик картер усулида ер юзасига олиб чикиш …
5
бассдаги шахта усулида казиб олинаётган кумир конларида пастга томон чукурлашган сари кумирнинг таркибида кул микдори ортиб боради. кумир казишда ишлатилаётган комбайн кумир билан бирга сланец катламларини хам кушиб чикаради. шу туфайли булса керак кумирнинг куллик даражаси 31,5% ни ташкил килади. бинобарин, дон хавзасидаги кумирларни бойитиш долзарб муаммо хисобланади. конларни ишлатишда маъданларнинг рудадаги салмогига алохидадътибор берилади. агар рудада маъданларнинг салмоги етарли даражада куп булса уларни фойдаланишга топшириш максадга мувофик, кам булган такдирда бунта рухсат этилмайди. масалан, мисни рудадаги микдори xlx асрнингбошларида 10% булган такдирда казиб олишга рухсат этилган, бу микдор хх аср бошига келиб 3,8% га, хозирда эса бу курсаткич 1% дан хам камрокка пасайди. шу нуктаи назардан ишлатиб булинган конларда ва салмоги кам булган руда шахталарида ёки каръерларида хозирги нуктаи назардан уларни кайтадан ишга солиш иктисодий жихатдан кулай ва зарурдир. шу жихатдан кизил кумдаги олтин конларида ташкил этилган узбекистон-акш хамкорлигидаги фирмаси 250 млн. немис маркаси ажратди. худди шундай кумир конидан …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "фойдали казилмалардан фойдаланишни оптималлаштириш"

1403944293_48878.doc фойдали казилмалардан фойдаланишни оптималлаштириш режа: кириш 1. узбекистон худудидаги фойдали казилмалар ва улардан фойдаланиш 2. фойдали казилмаларнинг исроф булиши 3. фойдали казилмалардан мажмуали фойдаланиш 4. минерал ресурсларни казиб олиш жараёнида уларнинг атроф-мухитга таъсири 5. бузилган ерларда рекулътивация тадбирлари ишлаб чикариш кучларининг тезкорлик билан тараккий килаёттанлиги саноатни куплаб минерал хомашё билан узлуксиз таъминлашни такозо этади. бу эса уз навбатида ер каъридан куплаб фойдали казилма бойликларни казиб олишга ундайди. каттик, фойдали казилмалар конларда турли чукурликда жойлашганлиги туфайли уларни казиб олиш жарёнида куплаб буш ток жинсларини ер бетига чикариш лозим. бунинг устига рудаларда керакли фойдали маъдан жуда оз кисмни ташки...

Формат DOC, 86,5 КБ. Чтобы скачать "фойдали казилмалардан фойдаланишни оптималлаштириш", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: фойдали казилмалардан фойдалани… DOC Бесплатная загрузка Telegram