ҳалқали чувалчангларнинг (annelida) кўпайиши ва индивидуал ривожланиши

DOC 226,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1698046439.doc ҳалқали чувалчангларнинг (annelida) кўпайиши ва индивидуал ривожланиши режа: 1. куп тукли ҳалқали чувалчангларнинг (polychaeta) купайиши ва индивидуал ривожланиши 2. кам туклиларнинг (oligochaeta) купайиши ва индивидуал ривожланиши 3. зулукларнинг (hirudinea) купайиши ва индивидуал ривожланиши жинсий органларининг тузилиши. куп тукли ҳалқали чувалчангларнинг (polychaeta) купайиши ва индивидуал ривожланиши жинсий органларининг тузилиши. куп тукли халкали чувалчангларнинг купчилиги алохида жинсли булиб, уларнинг жинсий органлари ясен ва юмалок чувалчангларнинг жинсий органларига нисбатан содда тузилган. айрим турларида жинсий безлар гавданинг барча сегментларида, баъзиларида маълум сегментларида, купчилик турларида эса гавданинг факат охирги сегментларида жойлашган. жинсий безлар перитонеал эпителий тукимасидан ривожланади. гонадалар эпителий хужайралари билан копланган булиб, жинсий хужайралар (тухум ва сперматозоид) етилиши бошланиши билан эпителий усади ва жинсий хужайралар тана бушлигига (целомга) чикади. целомдаги суюкликда эркин сузиб юриб, шу ерда сперматогенез ёки овогенез жараёнлари охирига етади. айрим полихетларда жинсий канал булмайди ва жинсий хужайралар гавда деворини ёриб ташкарига чикади. купчилик турларида жинсий канал нефридияга бирлашиб кетган. демак, …
2
халкаларда яккол сезилади, яъни бу кисмдаги туклар купайиб ва йугонлашиб параподиялари сузишга ёрдам берадиган органга айланади. бу сегментлардаги ичаклар дегенерацияга учрайди, мускуллари редукцияланади ва бундай нереидларнинг шакли гетеронереида деб аталади. булар жинсий вояга етмаган формасидан фарк килиб, пелашк хаёт кечиради ва денгиз суви юзасига чикиб купаяди. расм. ҳалкали чувалчанглар жинсий органларининг тузилиши (в.а.догель, 1981) палоло (eunie viridis) эпиток кисми жуда узун (20 см дан узун) булиб, у аток кисмдан ажралади ва сувда эркин сузиб юради. бу ходиса йилнинг маълум вакшда содир булади ва сув юзасига жуда куплаб чикиб колади. палоло октябрь, ноябрь ойларида тинч океанида, айнивда самоа ва фиджи ороллари атрофидаги сув юзасига чикиб колади. шу пайт махаллий ахоли уларни куплаб йигиб олади ва истеъмол килади. айрим турларида олдинги ва орка кисмлар бир-биридан ажралади ва олдинги кисмнинг орка сегменти регенерацияга учраб, дум хосил булади. орка кисмнинг олдинги учида янгидан бош кисм пайдо булади. autolytus, myrianida ва бошкаларида эпиток кисмда аток …
3
а 1a, 1b, 1c, 1d деб белгиланади. шундан кейин майдаланиш яна давом этиб, бластомерлар сони ортиб бораверади. хосил булаётган бластомерлардан 1a 1a бластомернинг устига, 1b 1b бластомерни устига ва хакозо жойлашади. натижада бластомерлар спиралсимон жойлашади. шунинг учун бундай майдаланиш спиралсимон майдаланиш деб аталади (120-расм). ривожланишнинг дастлабки даврларидан бошлаб хар бир бластомер​нинг кейинги такдири аник булиб колади. умуман, дастлабки уч марта майдаланишдан хосил булган микромерлар личинканинг эктодерма каватини, 4-майдаланишдан хосил булган бластомерларнинг биттаси (4d) целомик мезодермани, 4-майдаланишнинг бошка бластомерлари ва макромерларнинг барчаси энтодермани хосил килади. натижада шарсимон эмбрион пайдо булади. бластоцелга энтодермал бластомерларнинг вегетатив кутбда катламланиши туфайли гаструла содир булади. гастропор вегетатив кутбда, эмбрионнинг корин томонининг экваторида жойлашади ва кейинрок огиз тешигига айланади. унинг карама-карши томонидан порошица очилади. шундай кшшб, эмбрион полихетларга хос булган трохофора личинкасига айланади. трохофора личинкаси тузилишига кура умуман чувалчанггаухшамайди. трохофора планктон, киприклари ёрдамида сувда сузиб юрадиган личинка булиб, ранги ялтирок, гавдаси шарсимон ёки эллипссимон шаклда булади. олдинги …
4
ан ва у 4d бластомерлардан хосил буладиган мезобластлардан (телобластлардан) ривожланади. маъум вактдан кейин трохофорада метаморфоз жараёни бошланади. личинканинг орка (вегетатив) ярим шар кисми усиб, сегментлари сони 13 тагача етади. хар бир сегментда параподиялар ва киприклар пайдо булади. шу даврда хар иккала мезодермал хужайралар тез купайиб, ичакнинг ёнида иккита мезодермал бушликни хосил килади. тезда ташки сегментация таъсирида мезодермал бушлик хужайралари хар бир сегмент атрофида тупланиб жойлашади. бу хужайралар калинлашиб, бушлик хосил булади. кейинчалик бу бушлик иккиламчи тана бушлиги, яъни целомга айланади. бу мезодермал бушлик ёки сомитлар тери-мускул халтасигача усиб соматоплевра, ичакнинг устки ва остки томонигача усиб спланхноплеврани хосил килгунча усади. хар бир сегментдаги целомни бир-биридан ажратиб турадиган икки каватли диссепимент парда хосил булади. целомни гавда деворидан ва ички органлардан ажратиб турадиган перитонеал эпителий сомитларнинг деворидан хосил булади. ичаклар мезентерийларга осилгандек туради. бу мезентерийлар жуфт сомитларнинг жуфтлашган жойидан хосил булади. елка ва корин мезентерийлари уртасида бушлик булиб, ундан елка ва корин кон …
5
амчи мезодермал хужайралардан кейинги кисмини уз ичига олади. шундай килиб, метатрохофора гавдасининг иккита булими (бош ва анал) тана сегментларидан кескин фарк килади. бу сегментларнинг мухим жихати шундаки, уларнинг хаммаси бир вактда пайдо булади. метатрохофора маълум вакт узгармасдан сувда сузиб ёки бирор жисмга ёпишиб яшайди ва маълум вактдан кейин яна метаморфозга учрайди. аналнинг олдинги кисмида усиш зонаси пайдо булади ва ундаги хужайралар тез булиниб купаяди. унинг олдинги кисмидаги хужайралар хам тезрок булиниб купаяди ва тез усади, лекин дифференциаллашмаган тукимадан иборат булади. расм. полихетларнинг ривожланиши. 1 - биринчи майдаланиш; 2 - саккиз хужайрали боскичга утиши; 3-5 - саккиз бластомерлик даври; 6 - бластула; 7 - гаструла; 8-9-10 - трохофора; 11 - нектохета (бластомерлар ичидаги сон ва харфлар бластомерлар белгиланган) (а.к.дондуа, 2004) ана шу кисмдан янги сегментлар хосил булиб, гавдасининг олдинги кисмига жойлашади. бу жараён жинсий вояга етган индивидда канча сегмент булса, шунча сегмент хосил булгунча давом этади. баъзан бирламчи мезодермал хужайралар усиш …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ҳалқали чувалчангларнинг (annelida) кўпайиши ва индивидуал ривожланиши"

1698046439.doc ҳалқали чувалчангларнинг (annelida) кўпайиши ва индивидуал ривожланиши режа: 1. куп тукли ҳалқали чувалчангларнинг (polychaeta) купайиши ва индивидуал ривожланиши 2. кам туклиларнинг (oligochaeta) купайиши ва индивидуал ривожланиши 3. зулукларнинг (hirudinea) купайиши ва индивидуал ривожланиши жинсий органларининг тузилиши. куп тукли ҳалқали чувалчангларнинг (polychaeta) купайиши ва индивидуал ривожланиши жинсий органларининг тузилиши. куп тукли халкали чувалчангларнинг купчилиги алохида жинсли булиб, уларнинг жинсий органлари ясен ва юмалок чувалчангларнинг жинсий органларига нисбатан содда тузилган. айрим турларида жинсий безлар гавданинг барча сегментларида, баъзиларида маълум сегментларида, купчилик турларида эса гавданинг факат охирги сегментларида жойлашган. жинсий без...

Формат DOC, 226,5 КБ. Чтобы скачать "ҳалқали чувалчангларнинг (annelida) кўпайиши ва индивидуал ривожланиши", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ҳалқали чувалчангларнинг (annel… DOC Бесплатная загрузка Telegram