личинка хордалилар (urochordata) кенжа типи ёки пардалилар (tunicata) кенжа типи

DOC 164,0 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1363859033_42706.doc www.arxiv.uz режа: 1. умумий тавсифи 2. сальплар синфи – salpae 3. аппендикуляриялар синфи - appendiculariae умумий тавсифи личинка хордалилар жуда содда тузилган ва хар хил тарзда хаёт кечирадиган денгиз хайвонларидир. вояга етганларининг жуда купчилигида нерв найи ва хордасини булмаслиги билан бошка хордалилардан фарк килдаи. личинкалик даврида уларда аник куриниб туради. гавдаси ташкаридан махсус парда – туника билан копланган. туника химоя ахамиятига эга булиб, утрок ёки ярим утрок хаётга кучиш натижасида хосил булган. туника келиб чикиши жихатидан, тери эпителийси ва улар орасидаги мезенхиматоз хужайралар ажратган махсулотдир. у узининг химиявий таркибига кура усимлик целлюлозасига якин туради ва шу модданинг хайвонот оламида хам борлигини курсатадиган ягона мисол хисобланади. пардалиларнинг хаммаси гермофрадитдир. булар жинсий ва жинссиз йуллар билан купаяди. якка – якка ёки колония булиб утрок хаёт кечиради; баъзилари эркин сузиб яшайди. овкатланиши ута пассив, яъни сувни филтрация килиб озикланади. кон айланиш тизими туташ эмас. бу кенжа тип учта синфга: асцидиялар (ascidiae), салплар …
2
ди. баъзи бир асцидияларнинг туникаси юпка, силлик яримтиник, безсимон булса, бошка бирлари – калин ва буртмали булади. айрим турларида туника эктодермага махкам ёпишиб турса, бошкаларида туника факат огиз ва клоака сифонлари атрофларида кушилади. туниканинг остида тери эпителийсидан тузилган тери-мускул халтаси ёки мантия жойлашади. сифонлар атрофида бу тешикларни очиб ёпувчи махсус халкасимон мускул богламлари жойлашади. мантий каватининг мускулатурасини кискариши ва бушаши натижасида огиз сифонининг ички деворидаги киприкчалар тебранади ва бунинг окибатида халкумга сув ютилади. 1- расм. якка асцидиянинг тузилиши: 1-огиз сифони, 2-клоака сифони, 3-пардаси (туника), 4-мантия энтодермаси, 5-мантиянинг мускул катлами, 6-халкум, 7-халкум бўшлиги, 8-стигмалари, 9-эндостиль, 10-орка эгати, 11-жабра олди бўшлиги, 12-жабра олди бўшлигининг девори, 13-ошкозони, 14-жигар ўсимталари, 15-анал тешиги, 16-уругдони, 17-тухумдони, 18-жинсий безларининг найлари, 19-юрак олди халтаси, 20-юрак, 21-ичак туткич, 22-нерв тугунчаси. нерв тизими. вояга етган асцидиянинг марказий нерв тизими, огиз сифони билан клоака сифони уртасида жойлашган кичикрок нерв тугунчасидан иборат. бу тугунчанинг ички бушлиги, яъни невроцели булмайди ва яхлит нерв …
3
нувчи киприкчалар билан копланган. шу нов эндостил деб аталади. эндостил огиз тешигига етмасдан туриб халкум ён эгатчасига хамда халкумнинг елка томонидан утувчи елка пластинкаларига булинади. эндостилга чуккан овкат лукмалари эндостилнинг киприкли хужайралари ёрдамида юкорига халкум ён эгатчасига хайдалади. у ердан елка пластинка оркали кизиунгачга очилади. халкум нафас олиш органи хам булиб хизмат килади. кон айланиш тизими. .пардалиларнинг кон айланиш тизими туташ эмас. юраги ошкозон олдига урнашган. у мускулли халтачадан иборат. юракнинг карама-карши томонларидан иккита кон томири чикади. булардан олдингиси жабра кон томири деб аталади ва стигмаларга майда-майда шохчалар беради. кейингиси ичак кон томири деб аталади ва ички органларга боради. асцидия юрагининг узига хос хусусияти шундаки, у конни дам у томонга, дам бу томонга караб хайдайди. шундай килиб, асцидиянинг хар кайси кон томири дам артерия вазифасини ва дам вена вазифасини бажаради. урчиш органлари. асцидиянинг иккита жинсий бези – эркаклик ва ургочилик безлари ошкозоннинг устига жойлашган ва бир-бирига такалиб туради, пардалиларнинг хаммаси …
4
рв найи йуколиб кетади. нерв найининг олдинги кисми нерв тугунчасига айланади. тери коплагичлари бурмасидан атриопор хосил булади. шундай килиб, хордалиларга хос белгиларга эга булган харакатчан личинка аста-секин утрок холда яшовчи, вояга етган асцидияга айланади. жинссиз урчиш вактида ургочи асцидиянинг корин томонида куртак хосил килувчи колбасимон буртма - столонлар хосил булади. шу буртмаларда куртаклар пайдо булади, барча органлар шу куртаклардан юзага келади. асцидияларда ажратиш органи ривожланмаган. асцидиялар синфи уз ичига 1000 га якин турни олади ва учта туркумга булинади: якка асцидиялар, мураккаб асцидиялар ва олов танлилар. якка асцидиялар туркуми monascidiae нинг вакиллари 2-3 мм дан 40-50 см гача баландликда булади. буларни ичида харакатчан турлари хам учрайди. масалан, шарсимон асцидия – waster ascidia сув таги буйлаб харакат килади. колониал асцидиялар – synascidia нинг куртакларидан ривожланган асцидиялар она асцидиялар билан туташган булади. бу алокалар турлича булади. масалан, бир нечтаси ташкаридан умумий парда билан ураб олинади ва уларда битта умумий клоака сифони булади. уругланиш …
5
р-бир оловтаннинг улчами 3-5 мм ни ташкил килади. баъзи турларининг колониясини узунлиги 3-4 м га етади. асцидиялар барча денгиз ва океанларда таркалган. одатда улар 50 м чукурликда, баъзилари 2000-7000 м чукурликда хам таркалган. баъзи жойларда 1 м 2 жойда 8-10 минг донагача яшайди. 1 гектар жойдан асцидиялардан 300 кг гача клетчатка олиш мумкин. 2 – сальплар синфи – salpae сальплар эркин сузиб юриб, пелагик хаёт кечирувчи денгиз хайвонларидир. улар гавдасининг шакли бодринга ёки бочкага ухшайди (3 – расм). гавдасининг олдинги учига огиз, орка учига эса клоака сифонлари урнашган. бутун гавдаси юпка, тиник парда билан уралган, хайвонни халка сингари ураб олган мускул ленталари шу туникадан куриниб туради. сальпларнинг халкуми ва жабра олди бушлиги гавдасини деярлик тулдириб туради. бу бушликларнинг уртасида орка усимта деган парда ажратиб туради. бу пардада жабра тешиклари – стигмалар жойлашади. хайвон куриниб турган мускул ленталарини олдиндан оркага караб кискартиради ва сувни клоака сифонидан куч билан отиб чикаради. узи …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"личинка хордалилар (urochordata) кенжа типи ёки пардалилар (tunicata) кенжа типи" haqida

1363859033_42706.doc www.arxiv.uz режа: 1. умумий тавсифи 2. сальплар синфи – salpae 3. аппендикуляриялар синфи - appendiculariae умумий тавсифи личинка хордалилар жуда содда тузилган ва хар хил тарзда хаёт кечирадиган денгиз хайвонларидир. вояга етганларининг жуда купчилигида нерв найи ва хордасини булмаслиги билан бошка хордалилардан фарк килдаи. личинкалик даврида уларда аник куриниб туради. гавдаси ташкаридан махсус парда – туника билан копланган. туника химоя ахамиятига эга булиб, утрок ёки ярим утрок хаётга кучиш натижасида хосил булган. туника келиб чикиши жихатидан, тери эпителийси ва улар орасидаги мезенхиматоз хужайралар ажратган махсулотдир. у узининг химиявий таркибига кура усимлик целлюлозасига якин туради ва шу модданинг хайвонот оламида хам борлигини курсатадиган ягона мисол...

DOC format, 164,0 KB. "личинка хордалилар (urochordata) кенжа типи ёки пардалилар (tunicata) кенжа типи"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.