halqali chuvalchanglar (annelida) echiura va sipuncula tiplari

ZIP 20 sahifa 119,5 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (6 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1 / 20
halqali chuvalchanglar (annelida) echiura va sipuncula tiplari reja: 1. halqali chuvalchanglar (annelida) umumiy tavsifi. 2. ko‘p tuklilar (polychaeta) sinfi vakillari tuzilishi va hayoti. 3. belbog‘chalilar (clitellata) taksoni. kam tuklilar (oligochaeta) sinfi vakillari va tarqalishi. 4. zuluksimonlar(hirudinomorpha) sinfi vakillari va tarqalishi. 5. belbog‘chalilar (clitellata) filogeniyasi. 6. halqalilar filogeniyasi va evolyutsiyasi. 7. echiura va sipuncula tiplari vakillari xilma-xilligi va filogeniyasi. halqali chuvalchanglar (annelida) umumiy tavsifi. halqali (appelida) chuvalchanglar dengiz,chuchuk suvlarda va quruqlikda tarqalgan. halqali chuvalchanlarningning yer yuzida 12000 turi uchraydi. bularni vakillari filtrlovchilar, balchiqxo’rlar, tuproqda yashovchilar, o’simlikxo’rlar kabi ekalogik guruhlarga bo’lib, ekalogik guruxlarga bo’linib, kattaligi 1 necha mm keladigan mikroskopik turlaridan tortib, uzunligi 3m keladigan gigant formalari ham uchraydi. ko’p tuklilar 8000, kam tuklilar 3500, zuluklar 500 ta turni birlashtiradi. halqali chuvalangchanglar dengizlarda, chuchuk suvlarda va tuproqda yashaydi. ular tanasi birin – ketin joylashgan aniq halqalar – bo‘g‘imlarga bo‘lingan. shuning uchun ham ularni halqali chuvalchanglar deb aytiladi. bu tip 2 ta egizak …
2 / 20
™rfazida (florida) 1m2 bentosda 37 ta turi, 13425 individi uchraydi. suv osti qoyalari va mollyuskalar chig’anog’ini parmalab yashaydiganlari ham bor. polixetalar o’rtacha kattalikda, uzunligi 10 sm gacha, diametri 2-10mm bo’ladi. ayrim gigant turlari: masalan eunice, negeis – uzunligi 1m yo’g’onligi barmoqcha keladi. eunice ophroditois – uzunligi 3m gacha boradi. qon “xlorokruorin” yashil bo’ladi. ko‘p tukli halqalilar yoki polixetalar – turli dengizlarda nihoyatda ko‘p tarqalgan o‘rtacha kattalikdagi chuvalchanglardir. bir qanchalari erkin suzib yurib, ko‘p turlari dengiz tubida, ba’zilari qum yorib hayot kechiradi. dengiz hayotida g‘oyat muhim o‘rin tutuvchi mazkur sinf annelidalar tipining hamma asosiy xususiyatlarini o‘zlarida mujassamlashtirgan. bularda gavda-bosh, tana va dum qismga ajralgan; bosh qismida og‘iz oldi va og‘iz segmentlari, palpilar (kimyoviy sezuvorganlari), paypaslagichlar (teri sezuv organlari) va ko‘zlar joylashgan. tanasi juda ko‘p bir xildagi segmentlardan tarqalib topgan. ularning ikki yon tomonida tik joylashgan parapodiyalar bo‘lishi, ularda esa bir qancha uzun qilsimon o‘simtalar va nafas olish organi-jabralar joylashganligi xarakterlidir. teri …
3 / 20
‘iz oldi segmenti-peristomalardan tuzilgan. bosh segmenitining ustki tomonida 2 juft ko‘z, bir juft palpi va bir juft kalta “mo‘ylov” o‘simtasi bo‘lib, og‘iz oldi segmentining qorin tomonida og‘iz, ikki yon tomonida 4 juft uzunroq paypaslagichlar joylashgan. nerisning tana qismi bir xildagi 200 tacha segmentlardan tuzilgan bo‘lib,har bir segmentning ikki yon tomonida tanaga nisbatan tik joylashgan kattagina paradopodiyalar joylashgan. har bir parapodiyada ustki (yelka) tomoniga yo‘nalgan orqa o‘simta (notopodiya) va pastki qorin tomon o‘simtasi (nevropodiya) lar bo‘lib, bulardan yon tomonga yoo‘lanib o‘sgan juda ko‘p va har xil yo‘g‘onlikdagi “qillar” joylashgan. bundan tashqari parapodiyaning ustki va ostki qismida ancha uzun ingichka (ba’zilari ayri shoxlangan) o‘simtalar bo‘ladi; bular jabralar-nafas olish organlaridir. bir oz ingichkalashgan dum segmentlarining oxirida, ko‘pincha, bir juft o‘simta bo‘lib, anal teshigi qorin tomoniga ochilgan. terining ustki qismi qalin kutukula bilan qoplanib teri muskul xaltasi yaxshi rivojlangan. epiteliyasidagi pigment ho‘jayralari nerislar (va boshqa ko‘p qillilar) ning tanasini yashil, sarg‘ish, qizg‘ish va boshqa …
4 / 20
gi sababli bosh yoki halqum usti nerv tuguni (“bosh miya”) halqum osti nerv tuguni va qorin nerv zanjirini yaxshi taraqqiy etgan. masalan: nerislarda ko‘zlar ma’lum darajada umurtqalilarning ko‘z tuzilishini eslatadi. had va teri sezuv organlari ham yaxshi rivojlangan. ba’zilarida bulardan tashqari muvozanat organi-statotsitlar yoki to‘lqin sezuv (“eshituv”) organi ham bo‘ladi. jinsiy sistemasi - nerislar ayrim jinsli. gonada (tuxumdon yoki urug‘don)lari segmentlarida va tana bo‘shlig‘ining ichki devorida joylashgan. yetilgan jinsiy hujayralar terini teshib suvga chiqib otalanadi (bir qancha ko‘p qillilarda jinsiy mahsulot metanefridiya voronkalari orqali chiqariladi). suzib yuruvchi neris suv o‘tlari jumladan “dengiz karami” va boshqalar bilan ovqatlanadi. rivojlanishi - otalangan tuxum spiral maydalanish orqali meroblastlar hosil etib, blastula va gastrula davrlarini o‘tib rivojlanadi. gastrula davrida ko‘p qillilar uchun juda xarakterli kiprikli troxofora lichinkasi yetishadi. troxofora halqali chuvalchanglarga o‘xshamaydi. bu mayda lichinka tanasining ustki qismi ikki qator – og‘iz usti va og‘iz osti kiprik halqalari bilan o‘ralgan. tananing ustida bir tutam …
5 / 20
shdan boshlanadi. ba’zan 5 - 7 yoki 10 – 15 ta segment yetishib ichak va boshqa ichki organlar shu tomonga yo‘nalgan holda o‘sadi. mazkur rivojlanishda ichakning ikki yon tomonida mezoderma qavati - solitlar va ularning ichki qismida, har bir segmentda alohida ikkilamchi tana bo‘shlig‘i – selomlar paydo bo‘ladi. shuning uchun ham ikkilamchi tana bo‘shlig‘ining ichki devori – mezodermal hujayralar – seloteliyalar bilan qoplangan. mezoderma va ikkilamchi tana bo‘shlig‘i paydo bo‘lishi bilan qon aylanish sistemasi, metanefridiya (ayirish organlar), jinsiy organlar, parapodiyalar va boshqa organlar rivojlanadi. dastlab 5 – 6 yoki 10 – 15 segmentli bu yosh chuvalchang davrini “nektoxeta” deb nomlangan. ko‘pincha uning har bir segmenti atrofida kiprikchalari bo‘ladi. troxofora va nektoxetalar suv o‘tlari yoki mayda hayvonlar bilan oziqlanadi. aksari ularning so‘nggi rivojlanishi dengiz tubida sodir bo‘ladi. ko‘p qillilarning tuzilishi va hayotidagi ba’zi xususiyatlar. dengiz va okeanda suzib yurib hayot kechiruvchi ko‘p qilli halqalilarning turlari juda ko‘p. bular neriyeda, alsionida va …
6 / 20
ilar guruhini tashkil etadi. bular nihoyatda ko‘p va xilma-xil bo‘lib, ko‘pchiligida parapodiyalar yaxshi rivojlanmagan. bular dengiz tubidagi chirindi va mikroblar yoki o‘simlik mahsuloti, bir qanchasi esa yirtqichlik bilan hayot kechiradi. masalan “dengiz sichqoni” degan afroditalar turli chuvalchanglar, mollyuskalar, kavakichaklilar bilan oziqlanadi. qumyorarlar (arinikola) deb nomlanuvchi hamda boshqa bir necha oilaga mansub halqalilar sohil doirasida – dengiz tubida qum va balchiq ichida uya yasab yashashga moslashgan. bu ancha yirik (20 sm atrofida) chuvalchangning bosh tomoni yo‘g‘onlashib, parapodiyalarining kichrayganligi, boshdagi sezuv organlarining yo‘qolganligi xarakterlidir. ular hazm qilish organlari orqali qum va baliqni o‘tkazib, undagi chirindi, mikroblar va o‘simlik qoldiqlari bilan oziqlanadi. bulutlar, qorinli poliplar (marjonlar) va turli mshanka koloniyalarining oraliqlarida halqali chuvalchanglar (silidalar oilasi va boshqalar) ham ko‘p yashaydi. bu ko‘pincha mayda va rangdor halqalilar, ko‘pincha gidroid poliplar va mayda hayvonlar bilan oziqlanadi. bularning bir necha turlari bulutlarning tanasiga kirib yoki “bo‘shab qolgan” mollyuska chig‘anoqlari ichiga kirib yashashga moslashgan. naychalarning ichida yashovchi …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 20 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"halqali chuvalchanglar (annelida) echiura va sipuncula tiplari" haqida

halqali chuvalchanglar (annelida) echiura va sipuncula tiplari reja: 1. halqali chuvalchanglar (annelida) umumiy tavsifi. 2. ko‘p tuklilar (polychaeta) sinfi vakillari tuzilishi va hayoti. 3. belbog‘chalilar (clitellata) taksoni. kam tuklilar (oligochaeta) sinfi vakillari va tarqalishi. 4. zuluksimonlar(hirudinomorpha) sinfi vakillari va tarqalishi. 5. belbog‘chalilar (clitellata) filogeniyasi. 6. halqalilar filogeniyasi va evolyutsiyasi. 7. echiura va sipuncula tiplari vakillari xilma-xilligi va filogeniyasi. halqali chuvalchanglar (annelida) umumiy tavsifi. halqali (appelida) chuvalchanglar dengiz,chuchuk suvlarda va quruqlikda tarqalgan. halqali chuvalchanlarningning yer yuzida 12000 turi uchraydi. bularni vakillari filtrlovchilar, balchiqxo’rlar, tuproqda yashovchilar, o’siml...

Bu fayl ZIP formatida 20 sahifadan iborat (119,5 KB). "halqali chuvalchanglar (annelida) echiura va sipuncula tiplari"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: halqali chuvalchanglar (annelid… ZIP 20 sahifa Bepul yuklash Telegram