mikroorganizmlarning fiziologiyasi

ZIP 20 sahifa 110,0 KB Bepul yuklash

20 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 110,0 KB

Fayl turi ZIP

Sahifalar 20

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 20

1662403654.docx mikroorganizmlarning fiziologiyasi reja: 1. mikroorganzmlarning kimyoviy tarkibi va oziqlanishi. 2. mikroorganizmlarning fermentlari. 3.mikroorganizmlarning nafas olishi. tayanch iboralar: erkin, birikkan suv, oddiy va murakkab oqsillar, proteid, lipidlar, nuklein kislotasi, quruq modda, ribonuklein kislotasi, dezoksiribonuklein kislotasi, polisaharid, mineral moddalar, mikroelementlar, fermentlar, biologik katalizatorlar, hujayra metobolizmi. mikroorganizmlarning kimyoviy tarkibi. suv mikrob hujayrasi hayot faoliyati bog’liq bo’lgan asosiy komponentlardan biridir. uning miqdori o’rtacha 75- 85 % ni tashkil etib, birikkan va erkin holatda bo’ladi. hujayra sporasida suv birikkan, vegetativ shaklida esa erkin holatda bo’ladi. sitoplazma tarkibiy qismi sifatida suv- oqsil, uglevod, yog’ molekulalari va boshqa birikmalari bilan birikkan bo’ladi. shuning uchun erituvchi bo’lolmaydi. erkin suv kristall moddalar uchun erituvchi, ionlar va elektr zaryadlarini harakatlantiruvchi muhit sifatida xizmat qiladi. suv ishtirokida hujayrada fiziologik va biokimyoviy jarayonlar kechadi. mikroblarning 15- 25 % ni quruq moddalar tashkil etadi: 8-15 % azot, 45- 55 % uglerod, 25-30 % kislorod, 6-8 % vodorod, 2-15 % mineral moddalar(makroelementlar – …

2 / 20

a bo’ladi. ular asosan energetik material sifatida xizmat qilib, mikrob hujayra sida 12 dan 18 % cha bo’ladi. azotabakteriyalar, kuydirgi qo’zg’atuvchisi va h.k. lar kabi kapsulali mikroblar uglevodlarga boy. har bir mikroorganizmda ma’lum polisaharid bo’lib, mikrobni farqlash ga imkon beradi. uglevodlardan tarkib topgan patogen mikrob kapsulasi ularning virulentligini oshirib, himoya vazifasini bajaradi. lipidlar. ularning miqdori 3,8 dan 40 % cha bo’ladi. lipidlar sitoplazmaning ma’lum tuzilishini qo’llab turadi va sitoplazmatik membrana tarkibiga kiradi. lipidlar mikrob hujayrasida bir xilda taqsimlanmagan. sitoplazmaning yuza qavati va hujayra qobig’ida ko’proq uchraydi. lipid va lipoidlar mikroblarning kislota va boshqa moddalarga chidamliligini oshiradi. tuberkulyoz, cho’chqa saramasining qo’zg’atuvchilarini spora va kapsulasi bo’lmasa-da, lipidlar yordamida ular tashqi muhitning noqulay sharoitlarida uzoq vaqt saqlanishi mumkin. mikroorganizmlarning oziqlanishi.tirik mavjudotlar ikki usulda oziqlanadi- golozoy va golofit. galozoy oziqlanish usuli hayvonlarga (yuqori va sodda) xosdir. bunda hayvon oziqani yutadi va oziqa hazm traktida hazm bo’ladi. golofit oziqalanish usuli o’simlik va mikroorganizmlarga xosdir. ular …

3 / 20

z). xemolitotroflarda xemosintez xodisasida oksidlanish reaksiyasi jarayonida hosil bo’lgan energiyadan bakteriyalar uglerodni o’zlashtirish va organik modda hosil qilish uchun foydalaniladilar. fotolitotroflar (ko’k yashil suvo’tlari, purpur oltingugurt bakteriyalar va h.k mikroblar) tarkibida pigmentlar bo’lgani uchun, fotosintez qilish xususiyatiga ega. geterotroflar (xemoorganotroflar)- oziqlanish uchun karbonni tayyor murakkab organik birikmalardan oladi (azotli birikmalar – oqsil, ammiak, ayrim mineral moddalar- makro va mikroelementlar, vitaminlar). ularga saprofit va parazit mikroorganizmlar kiradi. metatroflar (saprofitlar) hayvon va o’simliklarning o’lgan tuqimalari bilan oziqlanadi (chirituvchi bakteriya lar, achitqilar).paratroflar (parazitlar) tirik organizm, ya’ni inson, hayvon, o’simliklar tanasida bo’ladigan organik birikmalar xisobiga oziqlanadilar va parazitlik qilib yashaydilar (yuqimli kasallik qo’zg’atuvchilari). fotoorganotroflar (oltingugurtsiz purpur bakteriyalar) fakultativ anaeroblar, ular yorug’likda ham, qorong’uda ham rivojlanadi. ular kerak energiyani faqatgina qo’yoshdan emas, organik moddalarning oksidlanishidan ham oladi. geterotrof mikroorganizmlar fermentativ aktiv bo’lib, biokimyoviy reaksiyalarni tezlashtiruvchi oqsilga o’xshash katalizatorlar – fermentlarni ishlab chiqadilar, hamda ularning ta’sirida oziqlanish uchun zarur bo’lgan organik moddalarni parchalaydilar. mikroorganizmlarning nafas olishi. …

4 / 20

riladi. bunda shakarlarni parchalovchi fermentlar uglevodorodlarga ta’sir etib, kislorod va energiya hosil qiladi. fakultativ anaerob – nafas olish aralash turda boradi. mikroaerofillar (qoramol brusellyozi, leptospiroz qo’zg’atuv chisi) – ko’payishining birinchi bosqichida molekulyar kislorodni (1% cha) kam miqdorda talab qiladi. obligat aerob mikroblar (kuydirgi, sil tayoqchalar)faqat molekulyar kislorod yetarli bo’lganda,obligat anaeroblar faqat anaerob sharoitda rivojlanadi. mikroorganizmlarning nafas olish jarayonlari fermentlar ishtirokida elektronlarni manfiy potensialli sistemadan musbat potensialli sistemaga o’tkazish yo’li bilan ketma – ket ulangan oksidlanish – qaytarilish reaksiyalari bo’lib hisoblanadi. ba’zi hollarda mikroblar nafas olish davrida hosil bo’lgan barcha issiqlik energiyani o’zlashtira olmaydilar. energiya tashqi muhitga ajralib chiqadi – ekzotermik reaksiya sodir bo’ladi ekzotermik reaksiya davrida harorat 60- 70° s ga ko’tarilib, muhit biologik dezinfeksiyanadi. mikroorganizmlarning fermentlari – mikrob hujayralari tomonidan sintezlanib, endo va ekzofermentlarga bo’linadi. metobolizmda ishtirok etuvchi fermentlar organizm hujayrasida bo’lib, ular – endo fermentlar (hujayra ichidagi fermentlar) deyiladi. mikroorganizm hujayrasi ba’zi fermentlarni tashqi muhitga ajratadi, ular - …

5 / 20

ar mavjud: oddiy va murakkab. birinchisi bir komponentli – oqsil tashuvchi ya’ni apoferment ikkinchisi oqsilsiz aktiv guruh – koferment deb ataladi. ular alohida o’z xolicha fermentativ xususiyatga ega bo’lmaydi, faqatgina birikkan holdagina fermentlik xususiyatiga ega bo’lishadi. fermentlarning xarakterli xususiyatlaridan biri – maxsus ta’sir etishidir. ular maxsus kimyoviy yoki unga yaqin birikmalarga ta’sir etadi. masalan, laktaza sut shakari – laktozani parchalaydi, ureaza – mochevinani gidrolizlaydi,katalaza vodorod perikisini parchalaydi va h.k. hozirgi kunda 2000 dan ortiq fermentlar aniqlangan. 1961 yilda birlashgan xalqaro bioximiklarning maxsus komissiyasi ishlab chiqqan klassifikasiyasi bo’yicha barcha fermentlar oltita sinfga bo’lingan: 1) oksidoreduktazalar – vodorod va kislorodni o’tkazuvchi, nafas olish, bijg’ish fermenti (oksidlanish - qaytarilish); 2) transferazalar – tashuvchi fermentlar.ular ayrim guruhlar, radikallar hamda atomlarni molekulalar orasida va ular ichida tashiydi. 3) gidrolazalar - gidroliz reaksiyasini tezlashtiradi. oqsil, yog’ va uglevodlardagi suv bo’lakchalarini birlashtiruv chi yoki ajratuvchi fermentlar; 4) liazalar- ikkibog’lamli har xil birikmalar ni suv ishtirokisiz birlashtiruvchi yoki …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 20 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"mikroorganizmlarning fiziologiyasi" haqida

1662403654.docx mikroorganizmlarning fiziologiyasi reja: 1. mikroorganzmlarning kimyoviy tarkibi va oziqlanishi. 2. mikroorganizmlarning fermentlari. 3.mikroorganizmlarning nafas olishi. tayanch iboralar: erkin, birikkan suv, oddiy va murakkab oqsillar, proteid, lipidlar, nuklein kislotasi, quruq modda, ribonuklein kislotasi, dezoksiribonuklein kislotasi, polisaharid, mineral moddalar, mikroelementlar, fermentlar, biologik katalizatorlar, hujayra metobolizmi. mikroorganizmlarning kimyoviy tarkibi. suv mikrob hujayrasi hayot faoliyati bog’liq bo’lgan asosiy komponentlardan biridir. uning miqdori o’rtacha 75- 85 % ni tashkil etib, birikkan va erkin holatda bo’ladi. hujayra sporasida suv birikkan, vegetativ shaklida esa erkin holatda bo’ladi. sitoplazma tarkibiy qismi sifatida suv- oqsil, ugl...

Bu fayl ZIP formatida 20 sahifadan iborat (110,0 KB). "mikroorganizmlarning fiziologiyasi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: mikroorganizmlarning fiziologiy… ZIP 20 sahifa Bepul yuklash Telegram